1

ΦΤΑΙΕΙ ΑΡΑΓΕ Ο ΓΚΟΡΜΠΑΤΣΟΦ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΣΣΔ; Του Δ. Πατέλη.

ΦΤΑΙΕΙ ΑΡΑΓΕ Ο ΓΚΟΡΜΠΑΤΣΟΦ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΣΣΔ; Του Δ. Πατέλη.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

🔴 Εισαγωγή.

🔴 Για τους αντικειμενικούς όρους της αντεπανάστασης στην ΕΣΣΔ.

🔴 Οκτωβριανή Επανάσταση και «πρώιμος σοσιαλισμός».

🔴 Οι όροι για τις ώριμες και ύστερες σοσιαλιστικές επαναστάσεις.

🔴 Αντιφάσεις ανεπίλυτες σε επαναστατική κατεύθυνση και νομοτελής αντεπανάσταση.

🔴Για την ιδιοτυπία της εργατικής τάξης και της δημόσιας διοίκησης στον πρώιμο σοσιαλισμό.

🔴Γραφειοκρατικός εκφυλισμός, αντεπαναστατική ηγεσία και νόμος της «πτωτικής τάσης» του βάθους και της εμβέλειας της ηγεσίας.

🔴Τι ήταν λοιπόν ο Γκορμπατσώφ και το σινάφι του; Προδότες, πράκτορες, δόλιοι υπονομευτές του σοσιαλισμού σε εντεταλμένη υπηρεσία; Πως παρεισφρέουν προδότες κ.λπ. σε κομματικές και κρατικές δομές;

🔴Σήμανε άραγε η αντεπανάσταση στην ΕΣΣΔ το τέλος της παγκόσμιας επαναστατικής διαδικασίας;

🔴 Βιβλιογραφία, αρθρογραφία και οπτικοακουστικό υλικό.

 

🔴 Εισαγωγή.

Είναι άραγε ο Γκορμπατσώφ και οι συνεργοί του απλώς δόλιοι πράκτορες και προδότες, οι οποίοι μεθόδευσαν αυθαίρετα (επειδή έτσι τους κάπνισε ή έλαβαν σχετικές εντολές απ’ τα αφεντικά τους) την πραξικοπηματική διάλυση της ΕΣΣΔ; Οφείλεται άραγε η αστική αντεπανάσταση και η κεφαλαιοκρατική παλινόρθωση στην ΕΣΣΔ στην υποκειμενική βούληση και δράση αυτής της κλίκας;

Παρά την περί του αντιθέτου ρήση του αποστόλου Παύλου (Επιστολή προς Ρωμ. 6,7), ο άθλιος αποθανών ουδέποτε δεδικαίωται. Ο Μιχαήλ Σεργκέγιεβιτς Γκορμπατσώφ (Михаил Сергеевич Горбачёв‎, 2 Μαρτίου 1931 – 30 Αυγούστου 2022) ήταν το πρόσωπο-σύμβολο της πρωταρχικής εμφάνισης της απροκάλυπτης αντεπανάστασης/κεφαλαιοκρατικής παλινόρθωσης στην ΕΣΣΔ.

Όπως έχουμε δείξει σε κείμενά μας εδώ και πάνω από τρείς δεκαετίες, είναι άκρως αντιεπιστημονική και επικίνδυνη η αναγωγή των αιτίων της αντεπανάστασης συλλήβδην στον υποκειμενικό παράγοντα.

Πολύ συχνά, η αναπόληση του πρώιμου σοσιαλισμού, του «σοσιαλισμού που γνωρίσαμε» (μάλλον δια της άμεσης βιωματικής ταύτισης ή και της φαντασιακής εξιδανίκευσης, χωρίς πραγματικά επιστημονική γνώση), ως κατ’ εξοχήν ανιστορικά υπαρκτού (ακριβέστερα: υπάρξαντος), με την οπτική των «θετικών» κατακτήσεών του, σαν να είναι δοκιμασμένο μοντέλο, έτοιμο προς χρήση ως έχει, συνδέεται με αναγωγή της ήττας και της αντεπανάστασης κατ’ εξοχήν σε βουλησιαρχικά εννοούμενες υποκειμενικές αδυναμίας, «λάθος γραμμή» ή/και συνωμοσιολογικά σενάρια.

Αυτό είναι ευνόητο για αντιλήψεις, που βολεύονται με «εξηγήσεις», βάσει των οποίων ο σεπτός «σοσιαλισμός που γνωρίσαμε και τον κλάψαμε», κάποτε «απλώς ατύχησε» για εξωτερικής προελεύσεως λόγους, που ανάγονται τελικά σε υποκειμενικές αδυναμίες και ανεπάρκειες (συνωμοσίες, παραβίαση δημοκρατικών αρχών λειτουργίας, ελλιπής επαγρύπνηση των οργάνων, αυταρχισμός, φαλκίδευση της εργατικής δημοκρατίας, χαλάρωση της ταξικής διαπαιδαγώγησης, ολοκληρωτισμός, υιοθέτηση «λάθος γραμμής» από την ηγεσία, κ.ο.κ.).

🔴 Για τους αντικειμενικούς όρους της αντεπανάστασης στην ΕΣΣΔ.

 

Όπως έχουμε αποδείξει, η παγκόσμια επαναστατική διαδικασία διέπεται από νομοτελή αντιφατικότητα, οργανικά διασυνδεδεμένη με τον αντίποδά της: με την αντεπανάσταση.

Σε αυτή τη διαδικασία καθοριστική σε τελική ανάλυση είναι η ανάπτυξη πρωτίστως των αντικειμενικών όρων και ορίων των μετασχηματισμών, σε οργανική σχέση με τον -αύξοντα μεν αλλά κυμαινόμενο σε κάθε στάδιο και φάση όξυνσης των αντιφάσεων και αντιπαραθέσεων- ρόλο των υποκειμένων των επαναστατικών και αντεπαναστατικών τάσεων.

Ας δούμε λοιπόν επιγραμματικά τους αντικειμενικούς όρους και τα όρια της επαναστατικής διαδικασίας στο παράδειγμα της ΕΣΣΔ.

Το γίγνεσθαι της νέας, της αταξικής κοινωνίας, του κομμουνισμού, δεν αποτελεί απλώς και μόνο μία μετάβαση από κάποιο σχηματισμό σε κάποιον άλλο, απλή γραμμική άρνηση του καπιταλισμού, αλλά συνιστά την εμφάνιση και την διαμόρφωση ενός ριζικά νέου τύπου κοινωνικής ανάπτυξης. Πρόκειται για μία άρνηση-διαλεκτική άρση, τόσο των ταξικών ανταγωνιστικών τύπων ανάπτυξης της κοινωνίας, όσο και των πριν από αυτούς βαθμίδων, δηλ. ολόκληρης της μέχρι τώρα ιστορίας της ανθρωπότητας και των προϋποθέσεων της. Πρόκειται για μετάβαση της ανθρωπότητας σε άλλο τύπο/επίπεδο πολιτισμού: στην Ενοποιημένη Ανθρωπότητα.

Η επισήμανση αυτή θα πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν όταν διατυπώνονται διάφορες εικασίες και εκτιμήσεις σχετικά με τους ρυθμούς οικοδόμησης της νέας κοινωνίας, με τον βαθμό δυσκολίας των προβλημάτων που προκύπτουν, με τυχόν αντεπαναστατικές οπισθοδρομήσεις κ.λπ. Η επισήμανση αυτή αφορά επίσης τις δυσκολίες, την αντιφατικότητα και τον ιδιαίτερα περίπλοκο χαρακτήρα των σχετικών θεωρητικών προσεγγίσεων.

Η κομμουνιστική κοινωνία συνολικά, αποτελεί την αυθεντικά ανθρώπινη ιστορία, κατά την οποία (στο βαθμό ανάπτυξης της) οι κατ’ εξοχήν φυσικοί και φυσικής προέλευσης δεσμοί της ανθρωπότητας αίρονται διαλεκτικά από τους κατ’ εξοχήν ανθρώπινους, κοινωνικούς/πολιτισμικούς και οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων καθίστανται σχέσεις μεταξύ ολόπλευρα ανεπτυγμένων προσωπικοτήτων.

Η νέα αυτή κοινωνία διανύει, κατά την ανάπτυξη της ορισμένα αναγκαία, νομοτελή στάδια. Ιστορική διαδικασία πέρα και έξω από νομοτελή στάδια υπάρχει μόνο στην θεολογία και σε κάθε είδους μεταφυσική…

Συνοπτικά, τα στάδια αυτά είναι τα εξής:

  1. Η εμφάνιση των προϋποθέσεων της κομμουνιστικής κοινωνίας (και όχι ακόμα της ίδιας της ουσίας της) η οποία παρατηρείται στο πλαίσιο της ώριμης κεφαλαιοκρατίας.
  2. Η πρωταρχική εμφάνιση της κομμουνιστικής κοινωνίας σηματοδοτείται από την διεξαγωγή της σοσιαλιστικής επανάστασης και την όλη περίοδο μετάβασης από την κεφαλαιοκρατία στον σοσιαλισμό.
  3. Η διαμόρφωση της κομμουνιστικής κοινωνίας, ο σοσιαλισμός. Εδώ, όπως και σε κάθε διαδικασία διαμόρφωσης διακρίνονται τρεις περίοδοι:

α) Η αρχική περίοδος διαμόρφωσης του κομμουνισμού, η ύπαρξη του κομμουνισμού σε κληροδοτημένη από την κεφαλαιοκρατία τεχνική βάση.

β) Η έναρξη της δημιουργίας της υλικοτεχνικής βάσης που αντιστοιχεί στον κομμουνισμό και

γ) Η ολοκλήρωση της δημιουργίας αντίστοιχης του κομμουνισμού υλικοτεχνικής βάσης. Πρόκειται για την περίοδο της κατεξοχήν μετεξέλιξης του σοσιαλισμού στην ανώτερη φάση του κομμουνισμού.

  1. Η ώριμη κομμουνιστική κοινωνία, δηλαδή η ανώτερη φάση του κομμουνισμού.

 

🔴 Οκτωβριανή Επανάσταση και «πρώιμος σοσιαλισμός».

 

Από τις νικηφόρες πρώιμες σοσιαλιστικές επαναστάσεις, με κορυφαία στον 20ο αι. την Μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση και την ΕΣΣΔ, προκύπτει ο «πρώιμος σοσιαλισμός» (αναλυτικότερα για το θέμα βλ. βιβλιογραφία).

Δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του πρώιμου σοσιαλισμού:

α) ανακύπτει και αναπτύσσεται επί μιας υλικοτεχνικής βάσης η οποία δεν είναι καθ’ όλα αντίστοιχη του σοσιαλισμού, σε συνθήκες ανεπαρκώς κοινωνικοποιημένου χαρακτήρα της εργασίας (νικηφόρες πρώιμες επαναστάσεις σε χώρες με χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης παραγωγικών δυνάμεων, ανισομερής ανάπτυξη των μέσων παραγωγής, ανισομερής ανάπτυξη και χαμηλό επίπεδο ολοκλήρωσης μεταξύ των σοσιαλιστικών χωρών, έντονη παρουσία χειρωνακτικής εργασίας κ.ο.κ.) και

β) ανακύπτει στο πλαίσιο συσχετισμών δυνάμεων υπεροχής του κεφαλαιοκρατικού κόσμου (νικηφόρες πρώιμες σοσιαλιστικές επαναστάσεις ξεσπούν αρχικά σε μία και αργότερα σε μερικές χώρες, κεφαλαιοκρατική περικύκλωση από υπέρτερης ισχύος εχθρούς κ.ο.κ.).  

Υποκείμενο των πρώιμων σοσιαλιστικών επαναστάσεων είναι το παραδοσιακό προλεταριάτο, η βιομηχανική εργατική τάξη, η οποία εμπλέκεται κατ’ εξοχήν σε επαναλαμβανόμενες, χειρωνακτικές, εκτελεστικές, κοπιώδεις, μονομερείς και συχνά ανθυγιεινές εργασιακές διαδικασίες, που προβάλλουν ως μέσο για την (πρωτίστως ποσοτική) ικανοποίηση πάγιων αναγκών.

Ως αποτέλεσμα της δράσης αυτού του υποκειμένου και των συμμάχων του, εμφανίζονται λοιπόν οι πρώιμες νικηφόρες σοσιαλιστικές επαναστάσεις, προκύπτει ο «πρώιμος σοσιαλισμός», τα βασικά γνωρίσματα και τις νομοτέλειες του οποίου ανέδειξε πρωτίστως η θεωρητική και μεθοδολογική έρευνα της ιστορικής εμπειρίας της ΕΣΣΔ.

Η προεπαναστατική Ρωσική Αυτοκρατορία (δηλαδή, η τσαρική Ρωσία με τις αποικίες της), ιδιαίτερα με το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν η χώρα (ακριβέστερα: ομάδα χωρών) των μεγάλων αντιθέσεων, ήταν ένας κόμβος εσωτερικών και διεθνών αντιθέσεων. Παράλληλα με την αναπτυσσόμενη σε ορισμένους θύλακες μεγάλη βιομηχανία, υπήρχε σε ευρεία κλίμακα η βιοτεχνία και η χειροτεχνική παραγωγή.

Τα στοιχεία μονοπωλιακού καπιταλισμού ήταν αλληλένδετα με έντονα παρόντα φεουδαρχικά κατάλοιπα, ακόμα και με πρωτόγονα στοιχεία κοινότητας γενών και φυλών.

Η Ρωσία ως κομβικό σημείο των εσωτερικών και διεθνών αντιφάσεων έγινε εκ των πραγμάτων ο ασθενής κρίκος του παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού συστήματος, στον οποίο μετετέθη το κέντρο του παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος.

Οι αντιφάσεις αυτές αναδεικνύονται στο προσκήνιο με όλη τους την ένταση ως γενικευμένη κρίση του συστήματος από τον Α΄ Παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, ο οποίος τελικά οδήγησε στην επαναστατική κατάσταση και στην πρώτη πρώιμη νικηφόρο σοσιαλιστική επανάσταση.

Οι πρώιμες σοσιαλιστικές επαναστάσεις δεν γίνονται κατά παραγγελία ή με δεοντολογικές προτροπές. Ανακύπτουν νομοτελώς εκεί όπου εμφανίζονται οι αντικειμενικοί τους όροι, και κυρίως, η επαναστατική κατάσταση.

Οι μπολσεβίκοι ως επαναστάτες δεν είχαν άλλη επιλογή για τη σωτηρία του λαού τους, εφ’ όσον η επαναστατική κατάσταση είχε ξεσπάσει. Το μεγαλείο της πρώτης νικηφόρου επανάστασης τους δικαίωσε ιστορικά. Τυχόν μη ανάληψη της εξουσίας από αυτούς, θα ήταν καταστροφική για το λαό και τη χώρα, με τραγικές διεθνείς επιπτώσεις (στην περίπτωση άμεσης κατάπνιξης της επανάστασης από τις διεθνείς δυνάμεις της ιμπεριαλιστικής εισβολής και τη ντόπια αντιδραστική στρατοκρατία αστών και γαιοκτημόνων).

Ωστόσο, τα κληροδοτήματα του χαμηλού επιπέδου ανάπτυξης παραγωγικών δυνάμεων (με έντονη την παρουσία της προκεφαλαιοκρατικών καταβολών χειρωνακτικής-εκτελεστικής εργασίας), προσδίδουν εκ των πραγμάτων στις επιβαλλόμενες από την σοσιαλιστική επανάσταση σχέσεις παραγωγής κατ’ εξοχήν τον χαρακτήρα της τυπικής κοινωνικοποίησης. Λόγω του ότι οι νικηφόρες πρώιμες σοσιαλιστικές επαναστάσεις ξεσπούν αρχικά σε μία και αργότερα σε μερικές χώρες, οι οποίες τελούν υπό κεφαλαιοκρατική περικύκλωση από υπέρτερης ισχύος εχθρούς, υφίστανται συστηματικά ξένες επεμβάσεις, και ποικίλων μορφών και επιπέδων πολέμους, προς ενίσχυση των αντεπαναστατικών τάσεων.

Κατά την προπολεμική περίοδο, παραμένει άσβεστη ακόμα η ορμή και η πνοή της Οκτωβριανής Επανάστασης, με το ηρωικό πνεύμα της ανιδιοτελούς προσφοράς στην κοινή υπόθεση, της εξάλειψης του αναλφαβητισμού και της πολιτιστικής επανάστασης. Αυτά συνοδεύονται με τα φαινόμενα της βεβιασμένης «κολεκτιβοποίησης» και εκβιομηχάνισης, των διώξεων και της προετοιμασίας για το μεγάλο πόλεμο που ερχόταν.

Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος προέκυψε ως αποτέλεσμα της διαπλοκής των αντιφάσεων των κληροδοτημάτων του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ως μέσο εδραίωσης και αναδιαμόρφωσης των συσχετισμών δυνάμεων σε διεθνές επίπεδο, ως μέσο διανομής και αναδιανομής του παγκόσμιου πλούτου και της ισχύος, ως τρόπος επίλυσης των αντιφάσεων μεταξύ των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της εποχής, σε ένα πεδίο που διεμβολίζεται από τη δυναμική που δρομολογεί η πρώτη νικηφόρος σοσιαλιστική επανάσταση.

Η συνδεόμενη με τον πόλεμο σχεδιοποιημένη επιστράτευση και η βεβιασμένη επίσπευση των γεγονότων επέτεινε την βασική αντίφαση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, καθώς υπαγόρευε την επιβολή μορφών τυπικής κοινωνικοποίησης έναντι της ουσιαστικής, εκτατικής ανάπτυξης, έναντι της εντατικής, κ.ο.κ. που εκδηλώθηκαν μεταπολεμικά με την γραφειοκρατικοποίηση.

Ωστόσο, η ιστορική αναγκαιότητα ήταν αδυσώπητη. Θα μπορούσε άραγε να επιβιώσει και να νικήσει η ΕΣΣΔ χωρίς την πρωτοφανή σε ρυθμούς εκβιομηχάνιση που επέτυχε, χωρίς τον ασύλληπτης κλίμακας άθλο της μεταφοράς του συνόλου της βιομηχανικής παραγωγής Ανατολικά των Ουραλίων, σε συνθήκες ολοκληρωτικού πολέμου, χωρίς την μαζική αυταπάρνηση των λαών της, που πίστευαν στη νίκη του σοσιαλισμού και ρίχτηκαν σε αγώνα ζωής και θανάτου με την τεχνολογικά και οικονομικά υπέρτερη (στα πρώτα χρόνια του πολέμου) πολεμική μηχανή του Ράιχ;

Είναι μεγαλειώδης η μεταπολεμική ανοικοδόμηση από τα ερείπια μιας κυριολεκτικά ισοπεδωμένης χώρας και η μετατροπή της στη δεύτερη παγκόσμια βιομηχανική και στρατιωτική υπερδύναμη, με ταυτόχρονη δρομολόγηση του Ψυχρού Πολέμου. Στα πλαίσια αυτά επήλθε η συγκρότηση –με όρους εν πολλοίς γεωστρατηγικών συσχετισμών και παρουσίας του Κόκκινου Στρατού– του σοσιαλιστικού στρατοπέδου και η άνοδος του αγώνα των λαών κατά της αποικιοκρατικής και νεοαποικιοκρατικής εξάρτησης. Με την αντιφασιστική νίκη εμφανίζεται το πρώιμο παγκόσμιο σοσιαλιστικό σύστημα, και τα ενισχυόμενα και προσανατολιζόμενα ποικιλοτρόπως από αυτό αντιαποικιοκρατικά και εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα. Το όριο εκτατικής ανάπτυξης της παγκόσμιας κεφαλαιοκρατίας συρρικνώνεται ουσιαστικά. Η αμιγής και αδιαμφισβήτητη παγκόσμια κυριαρχία του πόλου των ισχυρών του κεφαλαίου επί του εξαρτημένου κόσμου, διεμβολίζεται δυναμικά από την εναλλακτική ιστορική προοπτική, που δεν είναι πλέον αφηρημένη δυνατότητα, αλλά δρομολογείται η πορεία της ως ενεργού πραγματικότητας.

Μετά τον Β’ Π.Π υπάρχουν πλέον τρεις κόσμοι: ο «Πρώτος» (κεφαλαιοκρατικός), ο «Δεύτερος» (σοσιαλιστικός) και ο «Τρίτος» (πρώην αποικίες, ημιαποικίες και εξαρτημένες χώρες).

Η πορεία του τελευταίου γίνεται μείζον ιστορικό διακύβευμα. Περίπλοκα συστήματα αλληλεπιδράσεων προκύπτουν στο εσωτερικό του καθ’ ενός τους και μεταξύ τους. Εδώ δεν πρόκειται για μια μηχανική, ποσοτική, εκτατική-γεωγραφική συρρίκνωση τής κατά τα λοιπά αμετάβλητης κεφαλαιοκρατίας. Είναι μια αλλαγή που συνεπιφέρει ποιοτικές και ουσιαστικές επιπτώσεις και στους δύο πόλους αυτής της νέας έκφρασης της αντίθεσης κεφαλαίου – εργασίας, και στα δύο αλληλεπιδρώντα και ανταγωνιστικά στρατόπεδα, αλλά και στον ενδιάμεσο διαφιλονικούμενο χώρο. Είναι μια αλλαγή του πεδίου εκτατικής ανάπτυξης που οδηγεί αναπόδραστα σε εντατικές αναδιαρθρώσεις του μηχανισμού εκμετάλλευσης σε εθνική και διεθνή κλίμακα («ψυχρός πόλεμος», μετάβαση από την αποικιοκρατία στις νεοαποικιοκρατικές μορφές οικονομικής εκμετάλλευσης, κρατικομονοπωλιακή ρύθμιση, «κοινωνικό κράτος», κ.ο.κ.).

Ακολούθησε ο Ψυχρός Πόλεμος, πληθώρα τοπικών θερμών (φανερών και κρυφών) για την αντιμετώπιση των οποίων η οικονομία εν πολλοίς στρατιωτικοποιείται, ασκούνται και γεωπολιτικές τακτικές για βεβιασμένη απόσπαση και προάσπιση του μέγιστου «ζωτικού χώρου» για τον σοσιαλισμό κ.ο.κ. Είναι ασύλληπτοι οι πόροι που διέθετε η ΕΣΣΔ για τους εξοπλισμούς που διασφάλισαν την “ισορροπία του τρόμου”.

Πάμπολλα ήταν και τα μέτωπα ακήρυκτων και μη πολέμων , στους οποίους ενεπλάκη η ΕΣΣΔ αλλά και η ανιδιοτελής συνεισφορά της σε βοήθεια πολλών χωρών και κινημάτων.

Παρά το χαμηλό αφετηριακό επίπεδο, η σοσιαλιστική εκβιομηχάνιση στην ΕΣΣΔ επέτυχε εκπληκτική ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων.

Οι επιτυχίες της σοβιετικής επιστήμης στα τέλη της δεκαετίας του 1950, μετά την θεαματική διέξοδο των σοβιετικών στη διαστημική, υποχρέωσαν τις Η.Π.Α. να αναθεωρήσουν τη σχέση τους προς την επιστήμη. Το γεγονός ότι η πρώτη διέξοδος στο διάστημα, η οποία εγκαινίασε τη μακρά μετάβαση της ανθρωπότητας στη διαστημική εποχή, επετεύχθη από την πρώτη νικηφόρο πρώιμη σοσιαλιστική επανάσταση, εγκλείει ένα κοσμοϊστορικής σημασίας συμβολισμό.

Ωστόσο, στο βαθμό που ο κοινωνικός χαρακτήρας της παραγωγής δεν έχει ακόμα αναπτυχθεί πλήρως, δεν έχει ωριμάσει, παρατηρείται μια αναντιστοιχία με την κοινωνική ιδιοκτησία και κατά συνέπεια (στο βαθμό που έχει θέση αυτή η αναντιστοιχία) η κοινωνική ιδιοκτησία είναι ακόμα τυπική (νομική κλπ), ασκείται μέσω του σοσιαλιστικού κράτους.

Επομένως, η βασική αντίφαση του πρώιμου σοσιαλισμού (αλλά και κάθε σοσιαλισμού, της σοσιαλιστικής οικοδόμησης εν γένει, ως διαδικασίας διαμόρφωσης του κομμουνισμού) είναι η αντίφαση μεταξύ κοινωνικής ιδιοκτησίας (αρχικά τυπικής κοινωνικοποίησης, κρατικοποίησης) των μέσων παραγωγής και ανεπαρκούς ανάπτυξης, «ανωριμότητας» του κοινωνικού χαρακτήρα της παραγωγής, ή με άλλα λόγια, η αντίφαση μεταξύ τυπικής, και πραγματικής κοινωνικοποίησης .

🔴 Οι όροι για τις ώριμες και ύστερες σοσιαλιστικές επαναστάσεις.

 

Η ολοκλήρωση του πρώτου σταδίου της παγκόσμιας επαναστατικής διαδικασίας, οδηγεί στη μετάβαση στην εποχή των ώριμων και «ύστερων σοσιαλιστικών επαναστάσεων», με τις οποίες και θα εκλείψει η κεφαλαιοκρατία, οριστικά και αμετάκλητα από την αρένα της ιστορίας. Μόνον η ανάπτυξη του διεθνούς επαναστατικού κινήματος και του σοσιαλισμού σε κλίμακα και κατά τρόπο που θα απαλείψει τις δυνατότητες παρασιτισμού των ανεπτυγμένων κεφαλαιοκρατικών χωρών (άρα και τις δυνατότητες εξαγοράς-χειραγώγησης όλων των συνιστωσών της εργατικής τους τάξης, παραδοσιακής και νέας), θα οδηγήσει στην επαναστατικοποίηση του υποκειμένου των ύστερων σοσιαλιστικών επαναστάσεων και στην εκδήλωση σοσιαλιστικών επαναστάσεων στις ανεπτυγμένες κεφαλαιοκρατικές χώρες, θα μετατοπίσει το κέντρο βάρους του αγώνα στην καρδιά του καπιταλισμού.

Αντίστοιχα, δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που σηματοδοτούν την έναρξη της εποχής του ύστερου σοσιαλισμού:

α) η έναρξη της ανάπτυξης του σοσιαλισμού επί υλικοτεχνικής βάσης, η οποία είναι πλέον καθ’ όλα αντίστοιχη του σοσιαλισμού στην κατεύθυνση προς τον κομμουνισμό και

β) οι δυνάμεις του σοσιαλισμού αρχίζουν να υπερέχουν έναντι των δυνάμεων του κόσμου του κεφαλαίου.

Υποκείμενο των επικείμενων ύστερων σοσιαλιστικών επαναστάσεων είναι ένας άλλος τύπος εργαζόμενου, που διαμορφώνεται και αναπτύσσεται σε εργασιακές διαδικασίες, χαρακτηριστικό των οποίων είναι η ανανέωση, η ανάπτυξη, η δημιουργικότητα, η ανάπτυξη δημιουργικών ικανοτήτων, η σφαιρική-καθολική απεύθυνση και η ανάγκη για εργασία (όχι η εργασία ως μέσο και προϊόν πειθαναγκασμού, μέσω της πείνας ή της καταστολής).

Είναι το υποκείμενο των συνδεόμενων με την αυτοματοποίηση δραστηριοτήτων, οι οποίες παύουν να συνιστούν εργασία με την παραδοσιακή έννοια του όρου. Προαπείκασμα της ανεπτυγμένης μορφής αυτών των δραστηριοτήτων μας παρέχουν οι δημιουργικότερες στιγμές της ερευνητικής επιστημονικής και καλλιτεχνικής δραστηριότητας, αυτής που ο Μαρξ αποκαλούσε «καθολική εργασία». Το υποκείμενο αυτό παράγεται και αναπαράγεται σήμερα από το παγκόσμιο κεφαλαιοκρατικό σύστημα ανισομερώς, ως τάξη «εν εαυτή», σε αντικειμενικούς όρους που αναπαράγουν τα συνδεόμενα με την εργατική αριστοκρατία φαινόμενα. Το υποκείμενο αυτής της εργασίας, αναπτυσσόμενο ποιοτικά και ποσοτικά, μετατρεπόμενο σε τάξη «δι’ εαυτήν», θα ηγηθεί των ύστερων σοσιαλιστικών επαναστάσεων. Επιπλέον, κατά τη σοσιαλιστική οικοδόμηση, ως βασικό υποκείμενο και αποτέλεσμα της κλιμακούμενης άρσης της αντίθεσης μεταξύ χειρωνακτικής και πνευματικής εργασίας, και ως φορέας του όλου, με εποπτεία των βαθύτερων αναγκών και των προοπτικών της ανθρωπότητας, θα αίρει βαθμηδόν τις αντιφάσεις που γεννούν και αναπαράγουν γραφειοκρατικά φαινόμενα και θα φέρει συνειδητά σε πέρας την βασική αντίφαση του σοσιαλισμού. Γεγονός που θα συνιστά ταυτοχρόνως και την άρση της αντίθεσης παραγωγικών δυνάμεων και σχέσεων παραγωγής (όπου οι παραγωγικές δυνάμεις θα μετατραπούν σε σχέσεις παραγωγής και τανάπαλι).

Νομοτελής και εκ των ων ουκ άνευ όρος της πορείας της ανθρωπότητας προς τον κομμουνισμό, είναι η συνειδητή εμπλοκή του υποκειμένου στην προώθηση των επαναστατικών μετασχηματισμών, σε βαθμό ευθέως ανάλογο του εύρους και του βάθους αυτών των μετασχηματισμών.

Εξ ου και η ζωτική σημασία της θεμελιώδους ανάπτυξης της επαναστατικής θεωρίας και μεθοδολογίας, μέσω της διαλεκτικής άρσης του κεκτημένου του κλασικού μαρξισμού για να συγκροτηθεί αυτό το υποκείμενο ως «τάξη δι’ εαυτήν».

Η μετάβαση από την τυπική στην ουσιαστική-πραγματική κοινωνικοποίηση είναι μια διαδικασία η οποία είναι ζήτημα κατ’ εξοχήν του τεχνολογικού και οργανωτικού χαρακτήρα των παραγωγικών-εργασιακών διαδικασιών και των αντίστοιχων ιδιοτήτων του υποκειμένου τους (των πολιτικών-συνειδησιακών συμπεριλαμβανομένων).

Κρίσιμη καμπή στην ιστορία της ΕΣΣΔ σηματοδοτεί η εκδήλωση και εξάντληση του τύπου διάρθρωσης και ανάπτυξης της ΕΣΣΔ που επικράτησε μεταπολεμικά, μαζί με την αδυναμία ευρείας κλίμακας μετάβασης από την εκτατική στην εντατική ανάπτυξη (ιδιαίτερα στα τέλη της δεκαετίας 1950-1960, αρχές της δεκαετίας 1960-1970).

Γίνεται όλο και πιο έκδηλη η απώλεια της επαναστατικής ορμής, μαζί με την αδυναμία ανάδειξης των αναγκαίων και ικανών όρων θετικού προσδιορισμού, συγκεκριμενοποίησης, διακρίβωσης και επίτευξης του στρατηγικού σκοπού σε νέες συνθήκες. Χαρακτηριστικό των τελευταίων, είναι και η αδυναμία συγκρότηση των κινητηρίων κοινωνικών δυνάμεων και του υποκειμένου για τα επόμενα βήματα της κοινωνίας προς τον κομμουνισμό.

🔴 Αντιφάσεις ανεπίλυτες σε επαναστατική κατεύθυνση και νομοτελής αντεπανάσταση.

 

Στη φάση αυτή, το σοβιετικό σύστημα –από τις εσωτερικές του αντιθέσεις– γεννά την ανάγκη της αυτοκριτικής του, την ανάγκη ριζικού αναστοχασμού και επαναθεμελίωσης της ιστορικής μορφής του μαρξισμού (κλασικού και επιγόνων).

Εγείρονταν στο προσκήνιο πρωτόγνωρες αντιφάσεις, προβλήματα και αδιέξοδα, για τα οποία η θεωρία και η μεθοδολογία δεν ήταν έτοιμες.

Τη βεβιασμένη επίσπευση της επιβολής σοσιαλιστικών σχέσεων, διαδέχονται “διορθωτικές” κινήσεις εισαγωγής αξιακών δεικτών στη σχεδιοποίηση και διεύρυνσης του πεδίου των εμπορευματικών και χρηματικών σχέσεων. Στη βάση των τελευταίων και της αδυναμίας της σχεδιοποιημένης οικονομίας να ανταποκριθεί στις αύξουσες καταναλωτικές ανάγκες, εμφανίζεται και αναπτύσσεται η “σκιώδης” οικονομία, η παραοικονομία. Οι “επιχειρηματικοί κύκλοι” της τελευταίας σε σύμφυση με το πλέον διεφθαρμένο μέρος της γραφειοκρατίας, συγκροτούν την κοινωνικοπολιτική βάση της αστικής αντεπανάστασης (της “περεστρόικα” κ.ο.κ.).

Παρατηρούμε, δηλαδή, ότι ο βαθμός ωρίμανσης του κοινωνικού χαρακτήρα της παραγωγής που είναι αναγκαίος και επαρκής για να διαρραγεί ο ασθενής κρίκος, για την ανατροπή, για την άρνηση του καπιταλισμού, δεν είναι επαρκής για τη θετική πλέον οικοδόμηση του σοσιαλισμού, για τη διαμόρφωση και την ανάπτυξη του κομμουνισμού. Στη δεύτερη περίπτωση τα κριτήρια εκτίμησης του βαθμού ωρίμανσης του κοινωνικού χαρακτήρα της παραγωγής (αλλά και των υπόλοιπων πλευρών του κοινωνικού όλου) δεν είναι πλέον τα κριτήρια της κεφαλαιοκρατίας, αλλά τα κριτήρια του κομμουνισμού ως διαδικασίας. Υπάρχει συνεπώς μια αναπτυσσόμενη διαδικασία αντιστοιχίας-αναντιστοιχίας του κοινωνικού χαρακτήρα της παραγωγής με τις σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής.

Βάσει της εμπειρίας της ΕΣΣΔ, της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, και των υπολοίπων χωρών που προέκυψαν από τις πρώιμες σοσιαλιστικές επαναστάσεις του 20ου αι., η αντίφαση μεταξύ τυπικής και πραγματικής κοινωνικοποίησης της παραγωγής (οργανικά συνδεδεμένη με την αντιφατικότητα της νομοτελούς ανάγκης μετάβασης από την εκτατική στην εντατική ανάπτυξη), σε συνάρτηση με την οποία κινούνται και οι λοιπές αντιφάσεις του σοσιαλισμού (χειρωνακτικής και πνευματικής εργασίας, εκτελεστικών και διοικητικών λειτουργιών, πόλης και υπαίθρου, κ.ο.κ.) είναι νομοτελής και καθολικής ισχύος.

Η ιστορική εμπειρία κατέδειξε ότι ο πρώιμος σοσιαλισμός (και κάθε σοσιαλισμός) είτε θα επιλύει, θα προάγει αυτήν την αντίφαση κινούμενος προς τον κομμουνισμό, είτε θα παλινδρομεί κατά την επίλυσή της, θα υπαναχωρεί, γεγονός που θα έχει ως αποτέλεσμα την υπονόμευση των κεκτημένων της επανάστασης, την βαθμιαία ενίσχυση αντεπαναστατικών και παλινορθωτικών τάσεων, με πολύ πιθανή την τελική επικράτησή τους.

Οι αντικειμενικές αντιφάσεις του πρώιμου σοσιαλισμού (συνδεόμενες με την βασική του αντίφαση) εκδηλώθηκαν σε οξεία και χρονίζουσα μορφή.

Εκ των ων ουκ άνευ όρος για την επιβίωση του πρώιμου σοσιαλισμού μέσω της πρακτικής επίλυσης αυτών των αντιφάσεων, ώστε να προωθηθούν οι μετασχηματισμοί προς τον κομμουνισμό, ήταν και η θεμελίωση των προοπτικών της κοινωνίας σε σοβαρή και συστηματική ανάπτυξη θεωρίας, ικανής για τη διερεύνησή τους.

Η τότε ηγεσία δεν ήταν εις θέση να παράξει την απαραίτητη θεωρητική έρευνα ή έστω να αντιληφθεί την αναγκαιότητά της και το γόνιμο εγχείρημα διαλεκτικής ανάπτυξης-άρσης του μαρξισμού που είχε ήδη ανακύψει στην ΕΣΣΔ.

Η ήττα οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι στην κρίσιμη καμπή της ιστορίας του πρώιμου σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, δεν υπήρχαν ούτε αντικειμενικές αλλά ούτε και υποκειμενικές δυνατότητες για την επίλυση αυτών των αντιφάσεων.

Όταν στην ΕΣΣΔ προέκυψε στο προσκήνιο η ανάγκη μετάβασης από τον εκτατικό στον εντατικό τύπο ανάπτυξης (τέλη δεκαετίας του 1950-1960, αρχές της δεκαετίας του 1960-1970), το νέο υποκείμενο που θα μπορούσε να προωθήσει αυτή τη μετάβαση οδηγώντας τη βασική αντίφαση του σοσιαλισμού σε ανώτερο επίπεδο, ήταν στατιστικά, κοινωνικά και πολιτικά αμελητέο (ψήγματά του είχαν κάνει την παρουσία τους σε κλάδους της επιστήμης, της αεροδιαστημικής και της πολεμικής βιομηχανίας).

Η αδυναμία μετάβασης από την εκτατική στην εντατική ανάπτυξη της παραγωγής σε ευρεία κλίμακα, και ο γεωγραφικός περιορισμός των εγχειρημάτων σε χώρες με μέσο και χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, οδήγησε τελικά στην γνωστή έκβαση. Η ήττα οφείλεται στο γεγονός ότι εκδηλώθηκαν σε οξεία μορφή οι (συνδεόμενες με την μη επίλυση της βασικής αντίφασης) αντικειμενικές αντιθέσεις του πρώιμου σοσιαλισμού, η (αναγκαία για την επιβίωσή του και την προώθηση των μετασχηματισμών προς τον κομμουνισμό) επίλυση των οποίων απαιτούσε σοβαρή, συστηματική διερεύνηση και την ανάληψη αντίστοιχης δράσης. Εντούτοις, ακολουθήθηκε η ευκολότερη οδός: οι αντιφάσεις αυτές δεν διερευνήθηκαν και οι «λύσεις» που υιοθετούνταν επέσπευσαν την τελική επικράτηση της αντεπανάστασης και την παλινόρθωση της κεφαλαιοκρατίας.

Το έλλειμα αντικειμενικών όρων και συγκροτημένου υποκειμένου για την επίτευξη ενός σκοπού, σηματοδοτεί το ιστορικά ανώριμο και ανέφικτο αυτού του σκοπού βάσει των διαθέσιμων όρων και ορίων. Η ιστορική διαδικασία κινείται βάσει των στατιστικά πλέον πιθανών τάσεων στην εκάστοτε εποχή και συγκυρία, με την ανάδειξη, την εμπλοκή ή απεμπλοκή αντίστοιχων μέσων, τρόπων και υποκειμένων.  

Οι δυνατότητες παλινόρθωσης του ιστορικά παρωχημένου καθεστώτος είναι αντιστρόφως ανάλογες του εύρους και του βάθους των αλλαγών που έχει επιφέρει η επανάσταση. Η ισχύς, το εύρος και το βάθος των μετασχηματισμών που επέφερε η Οκτωβριανή Επανάσταση φαίνονται και από τη βιωσιμότητα των κληροδοτημάτων της, τα οποία η νεοπαγής αστική τάξη πασχίζει εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες να ανατρέψει, να καταστρέψει, να αμαυρώσει, να στρεβλώσει ή/και να καπηλευθεί κατά περίπτωση. Στα κληροδοτήματά της θα πρέπει να συμπεριληφθεί και ο διεθνής της αντίκτυπος στη ζωή των εργαζομένων και του απλού λαού, στους αγώνες για εργασιακά δικαιώματα και κοινωνικές κατακτήσεις, στα αντιιμπεριαλιστικά και αντιαποικιοκρατικά απελευθερωτικά κινήματα κ.ο.κ.

Εδώ γίνεται λόγος πρωτίστως για εσωτερικά προβλήματα που προκύπτουν απ’ τις εσωτερικές αντιφάσεις της οικονομίας και της κοινωνίας της ΕΣΣΔ, η αδυναμία επίλυσης των οποίων δημιούργησε τους όρους για την αλλαγή ηγεσίας και πολιτικής στρατηγικής.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υφίστανται εξωτερικοί όροι, ιμπεριαλιστικές πιέσεις και παρεμβάσεις διαφόρων τύπων και επιπέδων και συγκεκριμένου τύπου τάσεις, συμφέροντα και σκοπιμότητες στην κορυφή της ηγεσίας του ΚΚΣΕ και της ΕΣΣΔ. Τουναντίον. Ιστορική διαδικασία χωρίς υποκείμενο υπάρχει μόνο στη νοσηρή φαντασία της οπορτουνιστικής απολογητικής του καθεστώτος του κεφαλαίου.

Ωστόσο, οι όποιοι εξωτερικοί όροι, ιμπεριαλιστικές πιέσεις και παρεμβάσεις και οι ιδιοτελείς τάσεις, συμφέροντα και σκοπιμότητες υποκειμένων, εάν δεν ενταχθούν οργανικά στην σφαιρική και συστηματική εξέταση πρωτίστως των αντικειμενικών νομοτελών και συγκεκριμένων ιστορικών όρων, δεν μπορούν να εξηγηθούν σε ορθολογικό επιστημονικό πλαίσιο.

Δεν έχουμε εδώ μηχανιστικού τύπου αυθαίρετες «ανατροπές».

Καμία κακόβουλη εξωτερική παρέμβαση ή/και αυθαίρετη, προδοτική, ιδιοτελής κ.λπ. υποκειμενική εμπρόθετη δράση δεν μπορεί να αποφέρει από μόνη της ιστορικά αποτελέσματα με όρους συσχετισμού δυνάμεων, εάν δεν εδράζεται σε υπαρκτούς αντικειμενικούς όρους, αντιφάσεις και πραγματικά ανεπίλυτα προβλήματα της ιστορίας.

Η αντεπανάσταση είναι συνιστώσα της αντιφατικής διαλεκτικής της ανάπτυξης και προβάλλει ως εκ των πραγμάτων «διόρθωση» τάσεων της ιστορικής ανάπτυξης, οι οποίες δεν μπορούν πλέον να έχουν άγουσα θέση και ρόλο στην κοινωνία.

🔴 Για την ιδιοτυπία της εργατικής τάξης και της δημόσιας διοίκησης στον πρώιμο σοσιαλισμό.

 

Εδώ απαιτούνται ορισμένες διευκρινίσεις. Παρά τις γενικές ομοιότητες, η σοσιαλιστική δημόσια διοίκηση δεν ταυτίζεται με την κεφαλαιοκρατική. Το ίδιο ισχύει τόσο για τα φαινόμενα γραφειοκρατικοποίησης του διοικητικού μηχανισμού όσο και για τα κόμματα εξουσίας του πρώιμου σοσιαλισμού και ιδιαίτερα για το ΚΚΣΕ.

Οι περισσότερες προσεγγίσεις εξετάζουν την γραφειοκρατία δαιμονολογικά, αγνοώντας τις υλικές – αντικειμενικές νομοτέλειες που διέπουν την ύπαρξη και τη λειτουργία της. Αγνοούν π.χ. την θεμελιώδη θέση του μαρξισμού που εξετάζει τη γραφειοκρατία ως νομοτελές αποτέλεσμα του κοινωνικού καταμερισμού εργασίας, θέσεων και ρόλων, των διαφορών και αντιθέσεων μεταξύ ατομικών, ομαδικών και κοινωνικών συμφερόντων. Έκφραση αυτών των διαφορών (αντιθέσεων κ.λπ..) είναι και το γεγονός ότι σημαντικό μέρος του πληθυσμού εργάζεται χάριν του μισθού της εργασίας.

Με την διεξαγωγή της σοσιαλιστικής επανάστασης, την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας από την εργατική τάξη (δικτατορία του προλεταριάτου, συντριβή της αστικής κρατικής μηχανής) και την εγκαθίδρυσης της κοινωνικής ιδιοκτησίας επί των μέσων παραγωγής, ακόμα και με τη μορφή της κρατικής ιδιοκτησίας, δρομολογείται η άρση των όρων ύπαρξης και αναπαραγωγής της εργατικής τάξης ως τάξης. Η τελευταία υφίσταται στο βαθμό που η ζωντανή εργασία μετατρέπεται σε εμπόρευμα και για να αναπαραχθεί είναι υποχρεωμένη να εμπλακεί στην παραγωγή, να ενεργοποιεί την τελευταία θέτοντας σε λειτουργία την νεκρή εργασία, τους κεφαλαιοκρατικούς εμπράγματους όρους της παραγωγής. Στο βαθμό που με τους σοσιαλιστικούς μετασχηματισμούς η αστική τάξη εξαλείφεται (εκπίπτει) ως τάξη, ο αντίποδάς της στη διαλεκτική αντιφατική σχέση παραγωγής του κεφαλαίου, η εργατική τάξη δεν μπορεί να υφίσταται αμετάβλητη, όπως ήταν στην κεφαλαιοκρατία. Δρομολογείται η διαδικασία άρσης των ταξικών ανταγωνισμών και -άρα- των τάξεων ως κληροδοτημάτων της προεπαναστατικής περιόδου.

Αλλά και η δημόσια διοίκηση επί σοσιαλισμού διαφέρει ριζικά, μιας και εξυπηρετεί πλέον ταξικά συμφέροντα της κοινωνίας με επικεφαλής την υπό μετασχηματισμό/άρση εργατικής τάξης. Επιπλέον, λόγω της σχεδιοποιημένης οργάνωσης και ανάπτυξης οικονομίας και κοινωνίας (μέσω του καθοριστικού στο σοσιαλισμό ρόλου της κεντρικής επιστημονικής σχεδιοποίησης των στρατηγικής σημασίας παραγωγικών διαδικασιών), υπάρχει μια ιστορικά πρωτόγνωρη σύμφυση οικονομίας και δημόσιας διοίκησης, βάσης και εποικοδομήματος, δεδομένου ότι η διοίκηση υπεισέρχεται στον κορμό των σοσιαλιστικών σχέσεων παραγωγής, μέσω της κεντρικής σχεδιοποίησης μετατρέπεται σε σχέση παραγωγής και σε ιδιότυπη παραγωγική δύναμη.

Είναι μεταφυσική που παραπέμπει σε καθαρό προυντονισμό η αντίληψη που βλέπει τον σοσιαλισμό σαν ένα καπιταλισμό, στον οποίο ως δια μαγείας εξαλείφονται τα αρνητικά (π.χ. το κεφάλαιο, η αστική τάξη) ενώ απομένουν αμετάβλητα στο ακέραιο και στο διηνεκές τα «θετικά» (π.χ. η εργατική τάξη ως τέτοια, το κόμμα της ως τέτοιο κ.λπ.)…

Βάσει των παραπάνω, στον πρώιμο σοσιαλισμό δεν αλλάζει ριζικά μόνο η ταξική δομή της παραγωγής και της κοινωνίας, αλλά και η δημόσια διοίκηση και το κράτος συνολικά, η πολιτική και το πολιτικό σύστημα συνολικά. Τα κόμματα (όπου υπάρχουν πολλά) αλλάζουν. Το ίδιο το επαναστατικό κόμμα της εργατικής τάξης που οδήγησε την τάξη και τους συμμάχους της στην νίκη της επανάστασης, αλλάζει σταδιακά, στο βαθμό που αλλάζει η ταξική δομή, αίρεται ο ανταγωνισμός, αλλάζει και η ίδια η εργατική τάξη. Ακόμα και εάν υπάρχουν εκατομμύρια ανθρώπων που εργάζονται για τον μισθό, σε ένα σύστημα στο οποίο συνταγματικά απαγορεύεται η ανεργία, ενώ διασφαλίζονται πρωτόγνωρα δικαιώματα και απολαβές για τους εργαζόμενους από την σχεδιοποιημένη ανάπτυξη, μπορεί άραγε η εργασιακή δύναμη να θεωρείται εμπόρευμα; Μπορεί μια τάξη εργαζομένων, η εργασιακή δύναμη των οποίων δεν είναι εμπόρευμα, να θεωρείται εργατική τάξη με τον κλασικό ορισμό της επί κεφαλαιοκρατίας;

Το ίδιο το κόμμα της εργατικής τάξης στο σοσιαλισμό μετεξελίσσεται σε κάτι άλλο. Σε οργάνωση της πρωτοπορίας των οικοδόμων του σοσιαλισμού με επιτελικές διοικητικές και ιδεολογικές λειτουργίες, σε οργανικό συστατικό στοιχείο της σοσιαλιστικής δημόσιας διοίκησης, επιφορτισμένο με ειδικά καθήκοντα και υποχρεώσεις έναντι της κοινωνίας. Ακόμα και σε επίπεδο βάσης, στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων, π.χ. ήταν συνηθισμένο το φαινόμενο απεύθυνσης μιας γυναίκας μάνας στην Επιτροπή Περιφέρειας του ΚΚΣΕ παραπονούμενη για προβλήματα που προκαλούσε στην οικογένεια ο σύζυγός της με την συμπεριφορά του, με την προσδοκία συνετισμού του από την συλλογικότητα των μελών…

Στο βαθμό που γραφειοκρατικοποιείται η διοίκηση και το κόμμα, αναδεικνύονται στο προσκήνιο παρασιτικά εκφυλιστικά φαινόμενα, όπως π.χ. η ένταξη στο κόμμα και η αναρρίχηση στη διοικητική ιεραρχία κομφορμιστών, προς διασφάλιση της βολής και της σταδιοδρομίας τους, χάριν προνομίων και για την προώθηση ιδιοτελών σκοπιμοτήτων.

Το βασιζόμενο κατ’ εξοχήν στην ιεραρχία, στον άνωθεν προσανατολισμό διοικητικό σύστημα μεταβαλλόταν επίσης ιστορικά. Η ιεραρχία της διοίκησης (και όχι απλώς ο συγκεντρωτισμός) προϋποθέτει και αναπαράγει και την ιεραρχία της γνώσης, της δημιουργικότητας κ.λπ. Από αυτή κατά κανόνα αποκλείονται οι υφιστάμενοι που υπερτερούν σε ικανότητες, ταλέντο κ.λπ.. από τους προϊστάμενους και κυρίως από τα στελέχη των ανωτέρων και ανωτάτων κλιμακίων. Τα κατώτερα κλιμάκια της τείνουν να περιορίζονται αποκλειστικά στην εκτελεστική λειτουργία, στην μετατροπή τους σε απλά γρανάζια ή/και σε ιμάντες μετάδωσης. Ωστόσο, η τάση αυτή δεν απορρέει μονόπλευρα και καθοριστικά από την «λογική» κάποιου ανιστορικά θεωρούμενου μηχανισμού της διοίκησης της γραφειοκρατίας. Ένας τέτοιος ισχυρισμός λογικά καταλήγει σε καθαρό ιδεαλισμό.

Η ιεραρχία εκτελεστικών καθηκόντων, λήψης αποφάσεων, ελέγχου, εποπτείας κ.λπ. υπαγορεύεται καθοριστικά σε τελευταία ανάλυση από την ιεραρχία της τεχνολογικής υπαγωγής της εργασίας στην παραγωγική διαδικασία και από την αντίστοιχη οργάνωση της παραγωγής.

Η ιεραρχία της γραφειοκρατίας τροποποιεί σχετικά, ενισχύει, αναπαράγει και επεκτείνει στις υπόλοιπες σφαίρες της κοινωνικής ζωής, στις μορφές κοινωνικής συνείδησης κ.λπ. αυτή την ιεραρχία της παραγωγής και μόνο μέσα από τη δραστηριότητα των ανθρώπων, κατευθυνόμενη από την κοινωνική συνείδηση, μέσα από τη συνένωση και οργάνωση των ανθρώπων ως κοινωνικών υποκειμένων, καθώς επίσης και με τη βοήθεια συγκεκριμένων υλικών μέσων πραγματοποίησης αυτής της δραστηριότητας (δηλ. ως εποικοδόμημα) επενεργεί με τη σειρά της στην παραγωγική διαδικασία (θετικά ή αρνητικά, προοδευτικά ή συντηρητικά).

Όμως ο άνθρωπος δεν μπορεί ποτέ να μετατραπεί πλήρως σε γρανάζι, σε ιμάντα μετάδοσης. Ιδιαίτερα σε αυτή τη χώρα, στη συγκεκριμένη μετεπαναστατική περίοδο και με τους γνωστούς στόχους που μετατρεπόταν σε υλική δύναμη με τον ενθουσιασμό εκατομμυρίων ανθρώπων.

Επί σοσιαλισμού, παρά την όποια απόκλιση, η εξουσία ανήκει τελικά (όσο αναπτύσσεται η σοσιαλιστική οικοδόμηση) στην εργατική τάξη και ο προσανατολισμός της χώρας είναι ρητά σοσιαλιστικός, κομμουνιστικός.

Κατά την περίοδο που το δεδομένο ιεραρχικό σύστημα διοίκησης, η γραφειοκρατία, ανταποκρινόταν σε γενικές γραμμές στις ανάγκες ανάπτυξης της σοβιετικής κοινωνίας και τις προωθούσε, παρ’ όλες τις στρεβλώσεις, τις εκδηλώσεις βουλησιαρχίας, τον αυταρχισμό κ.λπ., δεν ήταν σε θέση να εξαλείψει τη δημιουργική τάση, την προσωπικότητα. Αυτό αντανακλάται και στο ποιόν των ηγετών τους οποίους αναδείκνυε σε διάφορες φάσεις της ιστορίας της.

Από τη στιγμή που παύει πλέον να συνειδητοποιεί πλήρως και να προωθεί τις ειδικότερες ανάγκες της σοσιαλιστικής ανάπτυξης, από τη στιγμή που αρχίζει να μετατρέπεται σε τροχοπέδη, σε φραγμό αυτής της ανάπτυξης, από τη στιγμή που στέκεται ανίκανη να προωθήσει την αναγκαία ανάπτυξη του κοινωνικού χαρακτήρα της παραγωγής βάσει της ανάπτυξης της επιστημονικής σχεδιοποίησης, με τις νέες τεχνολογίες, το όλο πλέγμα των σοσιαλιστικών σχέσεων παραγωγής, τη συμμετοχή, την ανάπτυξη της σοσιαλιστικής δημοκρατίας κ.λπ., αρχίζει γι’ αυτήν η αντίστροφη μέτρηση, η διαδικασία αδρανειακής αναπαραγωγής του status της με όρους στερεοτυπικής κεκτημένης ταχύτητας, η διαδικασία συγχώνευσης των πλέον διεφθαρμένων τμημάτων της με την παραοικονομία, τη μαφία, η διαδικασία δηλαδή σήψης και διάλυση της.

🔴 Γραφειοκρατικός εκφυλισμός, αντεπαναστατική ηγεσία και νόμος της «πτωτικής τάσης» του βάθους και της εμβέλειας της ηγεσίας.

 

Η χρονίζουσα αδυναμία επίλυσης της βασικής αντίφασης του σοσιαλισμού προκάλεσε κρισιακά φαινόμενα, ιδιαίτερα έκδηλα κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1980.

Η έλλειψη διορατικότητας, η παντελής ανικανότητα θεωρητικής πρόβλεψης (με την εργαλειακή χρήση της θεωρίας) και ο πραγματισμός της την οδηγούσαν στην λήψη σπασμωδικών μέτρων με τη μέθοδο του «βλέποντας και κάνοντας» και τελικά στον περιορισμό της ενασχόλησης της σε διαδικασίες κατ’ εξοχήν αναπαραγωγής του status της και του παρασιτισμού της.

Τότε είναι που μερίδα της κορυφής του μηχανισμού συνειδητοποιεί ότι για να επιβιώσει (για να διασώσει αυτό το status) πρέπει να μεταβάλει τη θέση της και τη θέση των κατ’ εξοχήν ερεισμάτων της π.χ. της παραοικονομίας και της μαφίας). Τότε το πλέον διεφθαρμένο, το «φωτισμένο», το τεχνοκρατικό τμήμα της καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πρέπει πλέον να καταστρέψει το σύστημα από τα μέσα, ότι πρέπει να αποδομήσει το σοσιαλισμό.

Στην φύση, όπως και στην ιστορία δεν υπάρχουν κενά και απουσία κίνησης. Το έλλειμα αντικειμενικών όρων και συγκροτημένου υποκειμένου για την επίτευξη ενός σκοπού-τάσης, αφ’ ενός μεν, σηματοδοτεί το ιστορικά ανώριμο και ανέφικτο αυτού του σκοπού βάσει των διαθέσιμων στην εποχή και στη συγκυρία όρων και ορίων, αφ’ ετέρου δε, οδηγεί στην δρομολόγηση αντίθετου/αντίρροπου σκοπού-τάσης, ακόμα και εάν δεν υφίσταται πλήρως συγκροτημένο υποκείμενο για αυτό. Ο δυνάμει αντίθετος του αρχικού σκοπός ως τάση ανοίγει δρόμο μέσω της σύγχυσης και της απροσδιοριστίας σκοπών, μέσω αντεστραμμένων μορφών της πραγματικότητας, ποικίλων φετιχισμών και αυταπατών των μαζών, αλλά και ηγετικών κλιμακίων. Σε τέτοιες κρισιακές καμπές αντεπαναστατικής «διόρθωσης» μιας ημιτελούς και μονομερούς πορείας επαναστατικών μετασχηματισμών, η πραγματική πρόοδος προβάλλει και εκλαμβάνεται μαζικά ως «συντήρηση» και «οπισθοδρόμηση», η αριστερά ως δεξιά, η αντεπανάσταση ως επανάσταση κ.ο.κ.

Σε αυτή τη φάση, με όρους χειραγωγήσεων κορυφών, ανακύπτει και η αλλαγή ηγεσίας και πολιτικού προσανατολισμού (για την κλιμάκωση της περεστρόικα και συνολικά της αντεπανάστασης, βλ. βιβλιογραφία).

Η σταδιοδρομία των πρωταγωνιστών αυτών των αντεπαναστατικών εγχειρημάτων είναι εξαιρετικά διδακτική.

Εξέχοντα πρωταγωνιστικό ρόλο έπαιξε στο έργο της αντεπανάστασης ο Μ. Γκορμπατσώφ.

Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ ήταν γόνος αγροτών, με καταγωγή από την περιοχή Σταυρούπολη της Ουκρανίας. Γεννήθηκε 2.3.1931 στο χωριό Πριβόλνογιε της περιοχής Κρασνογκβαρντέισκι της Περιφέρειας Σταυρούπολης (τότε Περιφέρεια Βόρειου Καυκάσου). Ο πατέρας του ήταν ο Σεργκέι Αντρέεβιτς Γκορμπατσόφ (1909-1976) ήταν Ρώσος,  η μητέρα του ήταν η Μαρία Παντελέγιεβνα Γκόπκαλο (1911-1993) ήταν Ουκρανή. Ο πατέρας του συμμετείχε στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο. Είχε τραυματιστεί στο μέτωπο, και είχε τιμηθεί με το Τάγμα του Κόκκινου Αστέρα και ένα μετάλλιο «ανδρείας». Είχε ενταχθεί στο κόμμα. Εργαζόταν ως χειριστής θεριζοαλωνιστικών μηχανών και οδηγός τρακτέρ. Από απλός εργάτης κατάφερε να γίνει εργοδηγός.

Ο παππούς του, Αντρέι Μοϊσέγεβιτς Γκορμπατσόφ, ήταν ιδιώτης αγρότης που είχε αρνηθεί να ενταχθεί στο Κολχόζ [Συνεταιρισμό αγροτών]. Την άνοιξη του 1934 συνελήφθη επειδή δεν έσπειρε τη γη (δεν είχε σπόρους) και ως σαμποτέρ στάλθηκε για καταναγκαστική εργασία σε στρατόπεδο ξυλείας στην περιοχή του Ιρκούτσκ. Μετά την πρόωρη αποφυλάκισή του το 1936 λόγω καλής εργασίας και διαγωγής, εντάχθηκε στο Κολχόζ, όπου εργάστηκε για το υπόλοιπο της ζωής του.

Ο παππούς του από τη μητέρα του, αγρότης Παντελή Εφίμοβιτς Γκόπκαλο, συνελήφθη το 1937 ως μέλος της αντεπαναστατικής οργάνωσης Δεξιών-Τρότσκιστών. Το 1938 αθωώθηκε και αφέθηκε ελεύθερος και το 1939 έγινε πρόεδρος της συλλογικής εκμετάλλευσης στο Πριβόλνογιε. Βάσει αφηγήσεων του ίδιου του Μ. Γκορμπατσόφ, οι αφηγήσεις του παππού του ήταν ένας από τους παράγοντες που τον έκαναν αντισοβιετικό.

Ως μαθητής, από 13 ετών, εργαζόταν στον σταθμό μηχανημάτων και τρακτέρ του Κολχόζ. Σε ηλικία 15 ετών έγινε βοηθός χειριστή θεριζοαλωνιστικής μηχανής. 17 ετών, το 1948 του απονεμήθηκε το Τάγμα του Κόκκινου Λάβαρου της Εργασίας.

Το 1950 έγινε δεκτός στη Νομική Σχολή του Κρατικού Πανεπιστημίου Λομονόσοφ της Μόσχας χωρίς εξετάσεις. Μετά την αποφοίτησή του, το 1955, τοποθετήθηκε στην Εισαγγελία της περιοχής Σταυρούπολης, αλλά δεν του ανατέθηκε κάποια αποστολή, καθώς είχε ως επαγγελματικό στέλεχος στα όργανα του Κομμουνιστικού Κόμματος και της Κομσομόλ. Το 1955-62 εργάστηκε ως αναπληρωτής επικεφαλής του τμήματος προπαγάνδας της περιφερειακής επιτροπής Σταυρούπολης της Κομσομόλ, 1ος γραμματέας της κρατικής επιτροπής Σταυρούπολης της Κομσομόλ και στη συνέχεια 2ος και 1ος γραμματέας της περιφερειακής επιτροπής της Κομσομόλ.

Πήρε δεύτερο πτυχίο το 1967 μετά την αποφοίτησή του δι’ αλληλογραφίας από τη Σχολή Οικονομικών Επιστημών του Γεωργικού Ινστιτούτου της Σταυρούπολης ως γεωπόνος-οικονομολόγος. Έγινε μέλος του ΚΚΣΕ από το 1952.

Το 1953 ο Μ.Σ. Γκορμπατσόφ παντρεύτηκε τη Ραΐσα Μαξίμοβνα Τιταρένκο (1932-1999) – τότε φοιτήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας (Τμήμα Επιστημονικού Κομμουνισμού).

Στα ανώτατα κλιμάκια της ηγεσίας τον ανέδειξαν βασικά δύο κρατικά και κομματικά στελέχη: ο επί μακρόν Υπουργός Εξωτερικών της ΕΣΣΔ Αντρέι Γκρομίκο και ο επικεφαλής της Κρατικής Επιτροπής Ασφαλείας της ΕΣΣΔ Γιούρι Αντρόποφ. Από μόνο του αυτό το γεγονός προβληματίζει τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την αντίληψη της κατάστασης από τα εν λόγω στελέχη και τα τότε κριτήρια ανάδειξης στελεχών…

Διετέλεσε Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΣΕ (11 Μαρτίου 1985 – 24 Αυγούστου 1991), Πρόεδρος του Προεδρείου του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ (1 Οκτωβρίου 1988 – 25 Μαΐου 1989), Πρόεδρος του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ (25 Μαΐου 1989 – 15 Μαρτίου 1990), Πρόεδρος της ΕΣΣΔ (15 Μαρτίου 1990 – 25 Δεκεμβρίου 1991).

Αναρριχήθηκε στην ιεραρχία της κομματικής/κρατικής εξουσίας με την γνωστή μέθοδο που επικρατεί σε κάθε γραφειοκρατικά εκφυλιζόμενο μηχανισμό που μετατρέπεται σε καθεστώς: γλείφοντας τους ανώτερους, έρποντας καιροσκοπικά-κομφορμιστικά, χειριζόμενος εργαλειακά ανθρώπους και περιστάσεις, πατώντας αδίστακτα επί πτωμάτων, δίχως αρχές, με την κτηνώδη υπολογιστική ιδιοτέλεια ως μπούσουλα, πασπαλίζοντας κάθε αντεπαναστατικό/διαλυτικό βήμα με ένα κυκεώνα εκλεκτικισμού και αναθεώρησης κάθε ίχνους διαλεκτικής και μαρξισμού, ανάγοντας τελικά το «ιδεολογικό πλαίσιο» αναφοράς του σε ένα συνονθύλευμα αστικών και μικροαστικών προκαταλήψεων/ιδεολογημάτων.

Επηρμένος νάρκισσος, πολιτικάντης δημαγωγός και καριερίστας, ευθυνόφοβος, ανίκανος να αρθεί στο ύψος των καθηκόντων της τότε ΕΣΣΔ-υπερδύναμης, εγκλωβισμένος στην σκοπιμότητα της αυτοπροβολής και δημόσιας εικόνας του, έβλεπε κάθε κρατική υπόθεση υπό το πρίσμα του ιδιοτελούς οφέλους που μπορούσε να αποκομίσει. Ενεργοποίησε αστικού τύπου μηχανισμό «δημοσίων σχέσεων» και image makers για την αυτοπροβολή του, έδινε έμφαση στα ακριβά ενδύματα, υποδήματα και ενδιαιτήματα ενώ, για τους ίδιους σκοπούς, υιοθέτησε το «χαμόγελο  της επιτυχίας» του αμερικανικού μάρκετινγκ…

Όλα αυτά τα προσωπικά του γνωρίσματα «έδεναν» οργανικά με τα καθήκοντα της αστικής αντεπανάστασης.

Τα αντεπαναστατικά εκφυλιστικά, διαλυτικά και καταστροφικά καθήκοντα της αφετηρίας της αστικής αντεπανάστασης απαιτούν αντίστοιχες «ηγετικές» ιδιότητες, ανάγλυφα συμπυκνωμένες σε αδίστακτα εγκληματικά υποκείμενα, τύπου Γκορμπατσόφ, Γιέλτσιν και όλου του εσμού αθλιότητας που στελέχωσε και πλαισίωσε αυτή τη διαδικασία.

Εδώ επιβεβαιώνεται ο νόμος της πτωτικής τάσης εμβέλειας και βάθους της ηγεσίας όσο κλιμακώνεται ο αντεπαναστατικός εκφυλισμός ενός γραφειοκρατικοποιημένου μηχανισμού ως επιμέρους έκφανση ενός ευρύτερου και βαθύτερου νόμου: της ανάδειξης και επιλογής ηγετικών μορφών σε συνάρτηση με τα συγκεκριμένα ιστορικά καθήκοντα που εγείρονται ενώπιον της κοινωνίας στην εκάστοτε εποχή και συγκυρία.

Όπως έγραφα και τότε, παρατηρώντας και αναστοχαζόμενος εκ του σύνεγγυς τα γεγονότα στην ΕΣΣΔ (ως φοιτητής και αργότερα ως υπ. διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Λομονόσοφ της Μόσχας 1982-1991), ο σκοπός και το περιεχόμενο κάθε διοικητικού μηχανισμού ανακύπτει και τίθεται έξω από αυτό το μηχανισμό.

Όταν ο μηχανισμός αυτός φτάνει σε ένα τέτοιο σημείο αυτονόμησης που αρχίζει να «δουλεύει» στο «ρελαντί» για τον εαυτό του, από μέσο τείνει να μετατραπεί σε αυτοσκοπό και τελικά το καταφέρνει. Τότε είναι που αντικειμενικά και πρακτικά η κορυφή του μηχανισμού παραιτείται από το σκοπό την εκπλήρωση του οποίου προωθούσε κάποτε στον ένα ή στον άλλο βαθμό.

Όμως η αναπαραγωγή του εαυτού του, σπουδή για εδραίωση και διαιώνιση της βολής και του παρασιτισμού του μηχανισμού, μόνο ως αυτοαναφορική αυταπάτη των επηρμένων συστατικών στοιχείων αυτού του μηχανισμού μπορεί να υπάρξει. Κανένας οργανωτικός μηχανισμός δεν μπορεί να υφίσταται και να λειτουργεί ως αυθύπαρκτος και «εσωστρεφής» στην αυτοαναφορικότητά του, ως «βραχυκυκλωμένη» μορφή/δομή, αποκομμένη από το ταξικό, κοινωνικό περιεχόμενό της.

Όταν λοιπόν μέσα από αλλεπάλληλες κλιμακωτές διολισθήσεις, αυτός ο μηχανισμός (δομή/μορφή) παραιτείται από την προώθηση του πάλαι ποτέ αρχικού σκοπού (της επανάστασης, των συνεπών επαναστατικών μετασχηματισμών), ορισμένου περιεχομένου κοινωνικής αναφοράς, συνοδευόμενου από αντίστοιχη ιδεολογία, είτε παύει να υφίσταται ως μηχανισμός οργάνωσης και διοίκησης (οπότε μετατρέπεται σε κάτι άλλο, εντάσσεται σε συγκεκριμένες τάξεις, κοινωνικές ομάδες) είτε/και η παραίτηση του αυτή από το προηγούμενο περιεχόμενο, τον οδηγεί αυτόματα και αντικειμενικά στην υιοθέτηση κάποιου άλλου σκοπού, κάποιου άλλου περιεχομένου και ιδεολογίας, κατά κανόνα δε των εκ διαμέτρου αντίθετων από ταξικής σκοπιάς συμφερόντων, της αστικής αντεπανάστασης.

Βλέπουμε λοιπόν ότι η σοβιετική γραφειοκρατία (ακριβέστερα, τα πλέον διεφθαρμένα τμήματα της, διότι έχουμε να κάνουμε με τρομερά ανομοιογενές φαινόμενο) από την ανικανότητα της να προωθήσει τους σκοπούς της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, το κομμουνιστικό περιεχόμενο, διαμέσου της κρίσης που προκαλούν αλλεπάλληλες διολισθήσεις από την κομμουνιστική στρατηγική, στη βάση του «βλέποντας και κάνοντας» ή στα τυφλά, περνά στην παραίτηση από αυτή και τελικά, στην απροκάλυπτη υιοθέτηση των σκοπών και του περιεχομένου της καπιταλιστικής παλινόρθωσης.

Παρατηρούμε λοιπόν εδώ ένα ιδιότυπο αδήριτο νόμο της «πτωτικής τάσης» του βάθους και της εμβέλειας της προσωπικότητας που ηγείται και χαρακτηρίζει το ποιόν, τους σκοπούς/στόχους και την ιστορική λειτουργία που εκ των πραγμάτων διεκπεραιώνει ο μηχανισμός της διοίκησης.

Από τις πρώτες ηγεσίες των μπολσεβίκων, που ήταν πραγματικά επιτελεία λαμπρών προσωπικοτήτων, επιστημόνων – επαναστατών με διεθνή ακτινοβολία, φτάνουμε σταδιακά στην πλήρη απουσία προσωπικότητας στη μαριονέτα (Τσερνιένκο).

Ακόμα και στην περίπτωση του ιδιοφυούς ηγέτη της ΕΣΣΔ και της αντιφασιστικής νίκης Στάλιν, στην περίοδο της λεγόμενης «προσωπολατρίας», η ηγετική προσωπικότητα (παρά τη σημερινή συγκυριακή υστερία με αντίθετο πρόσημο) κάθε άλλο παρά στερούνταν περιεχομένου. Παρά την ιδιοτυπία της πρόσληψης και εφαρμογής της επαναστατικής θεωρίας και μεθοδολογίας απ’ τον Στάλιν (που απαιτεί ειδική εξέταση), τα ιστορικά κεκτημένα αυτής της περιόδου είναι αντικειμενικά στην αντιφατικότητά τους, τόσο για την ΕΣΣΔ, όσο και για το παγκόσμιο επαναστατικό κίνημα.

Ακολουθεί με διακυμάνσεις μια αλληλουχία ηγεσιών, που επιβεβαιώνει τον προαναφερθέντα ιδιότυπο αδήριτο νόμο της «πτωτικής τάσης» του βάθους και της εμβέλειας των ηγετικών προσωπικοτήτων, αρχής γενομένης απ’ τον Ν. Χρουστσόφ…

Όταν δε τίθεται πλέον ο στόχος της πλήρους αποδόμησης του σοσιαλισμού, της αντεπαναστατικής καταστροφής της ΕΣΣΔ, σύμφωνα με τους εσωτερικούς νόμους του διοικητικού συστήματος, επικεφαλής πρέπει να τεθεί μια μετριότητα κατ’ εξοχήν βοναπαρτικού-τυχοδιωκτικού χαρακτήρα, ο πρώτος καταστροφέας (βλέπε Γκορμπατσώφ και Γιέλτσιν).

Το όλο παρουσιαστικό του Γκορμπατσόφ, η μικροαστική μανία αυτοπροβολής του, ο άθλιος «δημόσιος λόγος» του (κακοποίηση της ρωσικής γλώσσας, της λογικής και του πολιτισμού, την οποία καλλώπιζαν οι διερμηνείς για ευνόητους λόγους), τον καθιστούσαν συμπύκνωση/προσωποποίηση της καιροσκοπικής ιδιοτελούς σκοπιμότητας και της βολής του σάπιου γραφειοκράτη.

Πολλοί τότε γοητεύτηκαν από τον «καινοτόμο ηγέτη».

Κάποιοι ακόμα πίνουν νερό στο όνομά του…

Ακόμα και μεταξύ αποφοίτων ΑΕΙ της ΕΣΣΔ εξακολουθούν να υπάρχουν τέτοιες διαθέσεις, ιδιαίτερα σε άτομα που αναχώρησαν πριν να βιώσουν τις τραγικά καταστροφικές επιπτώσεις της περεστρόικα στη ζωή των σοβιετικών ανθρώπων…

Ηγέτες άλλων Κ.Κ. έπλεκαν το εγκώμιό του, βλέποντας στην αντεπανάσταση/περεστρόικα την «επαναστατική ανανέωση του σοσιαλισμού».

Ανερχόμενοι ηγετίσκοι αναζητούσαν το χρίσμα του.

Η χρόνια απουσία επαναστατικής θεωρίας αλλά και στοιχειώδους ταξικού κριτηρίου, η απεμπόληση της επιστημονικής διαλεκτικής προσέγγισης με τον εθισμό στην εργαλειακή χρήση της «θεωρίας» ως αποθεματικού για εκ των υστέρων «ιδεολογική επένδυση/πλαισίωση» των εκάστοτε προειλημμένων αποφάσεων μηχανισμών, σε συνδυασμό με την κεκτημένη ταχύτητα της παγιωμένης αποδοχής κάθε «γραμμής» από την «πάντα έγκυρη και έγκριτη» ηγεσία του ΚΚΣΕ και της ΕΣΣΔ, δημιούργησαν γόνιμο έδαφος και ευήκοα ώτα για τις αναθεωρητικές αρλούμπες και την ακατάσχετη/ανερμάτιστη φλυαρία του Γκορμπατσόφ και των ομοίων του.

Τα «έργα» του (κατά κανόνα γραμμένα από πρόθυμους της «ιδεολογικής επιτροπής» του μηχανισμού της Κ.Ε. του ΚΚΣΕ και παρατρεχάμενη διανόηση από την Ακαδημία Επιστημών και τα Α.Ε.Ι.) μεταφράζονταν, εκδίδονταν και προάγονταν μαζικά στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο και από τους εκδοτικούς οίκους των κατά τόπους Κ.Κ.

Όσοι δε διέβλεπαν βάσει της επαναστατικής θεωρίας/μεθοδολογίας και τολμούσαν από τότε, να ειδοποιούν για τον αντεπαναστατικό όλεθρο που πρέσβευαν η «περεστρόικα» και ο Γκορμπατσώφ, κατηγορούνταν και διώκονταν απηνώς ως «αντισοβιετικοί, αντικομματικοί, αντικομμουνιστές, προδότες, πράκτορες» κ.λπ.

Το πιο τραγικό είναι η ευλύγιστη και διαχρονικά ευέλικτη συστράτευση πολλών από τους τότε υμνητές Γκορμπατσόφ/περεστρόικα με νυν «νέες γραμμές», ενώ προσφεύγουν σε ίδιες και χειρότερες δομές συμπεριφοράς (σπίλωσης, συκοφάντησης, λιντσαρίσματος κ.λπ.) έναντι των αντιφρονούντων της εκάστοτε «νέας» επίσημης γραμμής που υπηρετούν άκριτα και διαχρονικά…

Ξεχωριστή μελέτη απαιτεί η ανάδειξη ηγετικών προσωπικοτήτων της κλιμακούμενης αστικής αντεπανάστασης στα μετά την πρωταρχική της εμφάνιση (ανάληψη εξουσίας εντός ΚΚΣΕ και ΕΣΣΔ από φορείς της το 1985) στάδια και ιδιαίτερα κατά τη διεκπεραίωση καθηκόντων θετικής πλέον κεφαλαιοκρατικής παλινόρθωσης, στο βαθμό που ολοκληρωνόταν το έργο της διάλυσης της ΕΣΣΔ και της πρωτόγνωρης ιστορικά πρωταρχικής συσσώρευσης του κεφαλαίου μέσω της ληστείας κεκτημένων του πρωίμου σοσιαλισμού.

Η κορύφωση της διαλυτικής φάσης και της σήψης είχε ως εμβληματική ηγετική μορφή τον αισχρό, τρισάθλιο και πιο εθελόδουλο στον ιμπεριαλισμό ακόμα και απ’ τον Γκορμπατσόφ Μπ. Γιέλτσιν. Έναν άξεστο αρχομανή νάρκισσο, κοινό απατεώνα, μέθυσο, διεφθαρμένο μέχρι το μεδούλι, με ακόρεστη ιδιοτέλεια, μέλος του Π.Γ. του ΚΚΣΕ, εμφορούμενο από απύθμενο αντισοβιετισμό/αντικομμουνισμό. Κορύφωση της αθλιότητας αυτού του ολετήρα, είναι ο λόγος του ενώπιον της Γερουσίας, της πολιτικής και πολιτειακής ηγεσίας των ΗΠΑ, όπου με έπαρση έδωσε αναφορά για την άπαξ και διά παντός απαλλαγή της ανθρωπότητας από τον κομμουνισμό με την δική του αποφασιστική συμβολή…

Μετά την κορύφωση της διαλυτικής φάσης, στο βαθμό που οι ευσεβείς πόθοι και οι φιλοδοξίες της νεοπαγούς ληστρικής αστικής τάξης για διεθνή σταδιοδρομία με οιονεί ιμπεριαλιστικές αξιώσεις, με όρους συναίνεσης με τους Δυτικούς «εταίρους» (αιτήματα για ένταξη στο ΝΑΤΟ, στην ΕΕ, στο G7, που με όρους προσκολλήσεως έγινε προσωρινά G7+1 κ.λπ.) ακυρώνονταν απανωτά, προσκρούοντας στην ωμή άρνηση και καταστολή από τον ευρωατλαντικό ιμπεριαλισμό με επικεφαλής τις ΗΠΑ, η άρχουσα τάξη της Ρωσίας αλλάζει σταδιακά στάση.

Νέα καθήκοντα «συμμαζέματος», ενοποιημένης κεντρικής κεφαλαιοκρατικής δομής εγείρονται ενώπιον της κλιμακούμενης αντεπανάστασης, με αντίστοιχη συγκρότηση νέας, εξαιρετικά ογκώδους και αυταρχικής, κεφαλαιοκρατικής γραφειοκρατικής διοίκησης, με υπερενισχυμένη την προεδρική εκτελεστική εξουσία και τον ρόλο των ενστόλων (ενόπλων δυνάμεων και σωμάτων ασφαλείας). Τότε ήλθε ή ώρα ανάληψης καθηκόντων από ηγετική μορφή του πολιτικού προσωπικού της νεοπαγούς αστικής τάξης, με θητεία τόσο στα σοβιετικά όργανα των μυστικών υπηρεσιών, όσο και στην διεφθαρμένη αντεπαναστατική τοπική διοίκηση του Λένινγκραντ (Πετρούπολης) υπό τον Ανατόλι Σαμπτσάκ.

Ο φιλελεύθερος «κρατιστής» Β. Πούτιν, εμφορούμενος από την …ευέλικτη «φιλοσοφία» του πραγματισμού, αναλαμβάνει τα ινία της εξουσίας με πυγμή, θέτοντας κάποιους κανόνες του παιχνιδιού στους ασύδοτους εκπροσώπους της νεοπαγούς ολιγαρχίας του κεφαλαίου. Ενδεικτική αυτού του πραγματισμού είναι τόσο η εργαλειακή χειραγώγηση και καταστολή της ένοπλης εξέγερσης του Ντονμπάς και της εκεί γενοκτονίας που μεθόδευαν οι ναζί της εκλεκτής ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ χούντας του Κιέβου επί 8 χρόνια, όσο και η όψιμη αξιοποίησή της σαν πιόνι στη σκακιέρα για τη διεξαγωγή της «Ειδικής Πολεμικής Επιχείρησης» στην Ουκρανία, από 24.2.2022.

Απλώς η ολιγαρχία του κεφαλαίου της νυν Ρωσίας τώρα διαπίστωσε ότι:

  1. Εάν συνέχιζε κατά τα ειωθότα τα ενδοτικά παζάρια θα είχε σύντομα την τύχη του Σαντάμ και του Καντάφι.
  2. Είναι σαφής η υποχώρηση του Ευρωατλαντικού άξονα υπό τις ΗΠΑ στον παγκόσμιο συσχετισμό οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής ισχύος.
  3. Είναι σαφής η άνοδος της Λ.Δ. Κίνας σε αυτό τον συσχετισμό και του υπό αυτήν διαμορφούμενου πόλου.
  4. Η οικονομική ισχύς της Κίνας δεν έχει ακόμα και τα αντίστοιχα πολιτικά-στρατιωτικά κεκτημένα, εκτός από την σαφή υπεροχή της στο πολεμικό ναυτικό και σε ορισμένους άλλους τομείς.
  5. Η νυν Ρωσία, αξιοποιώντας το κεκτημένο από την ΕΣΣΔ πολεμικό οπλοστάσιο και αναπτύσσοντας δρομολογημένα από τότε σχέδια με εναπομείνασα κεκτημένη ταχύτητα/παράδοση, έχει προς το παρόν σαφή ασύμμετρη υπεροχή σε ορισμένα υπερόπλα (υπερηχητικά κ.λπ.).
  6. Η άξεστη πολιτική ΗΠΑ-Ευρωατλαντισμού την έσπρωξε στις αγκάλες της Λ.Δ. Κίνας.

🔴 Τι ήταν λοιπόν ο Γκορμπατσώφ και το σινάφι του; Προδότες, πράκτορες, δόλιοι υπονομευτές του σοσιαλισμού σε εντεταλμένη υπηρεσία; Πως παρεισφρέουν προδότες κ.λπ. σε κομματικές και κρατικές δομές;

 

Η απάντηση σε παρόμοια ερωτήματα έχει μεν κάποια σημασία, η οποία όμως δεν μπορεί να είναι πρωταρχική και καθοριστική για την ιστορία.

Είναι άκρως υποκειμενική-ιδεαλιστική η αντίληψη που ανάγει, π.χ., την αντεπανάσταση που δρομολογήθηκε με την περεστρόικα είτε τη δεξιά στροφή μεγάλου μέρους πάλαι ποτέ επαναστατικών κομμάτων στην υποκειμενική προδοσία των πρωταγωνιστών αυτών των διαδικασιών (χωρίς βέβαια να υποτιμάται και αυτή η πλευρά).

Ωστόσο, αυτή η μάλλον συνομωσιολογική αντίληψη εμποδίζει την επιστημονική διερεύνηση των βαθύτερων συγκεκριμένων ιστορικών (διεθνών, ταξικών, οργανωτικών, θεωρητικών και ιδεολογικών) αιτίων αυτών των φαινομένων, συγκαλύπτει τα γενεσιουργά αίτιά τους, συμβάλλοντας εκ των πραγμάτων στην αναπαραγωγή τους, ίσως σε χειρότερη και τραγικότερη μορφή.

Δεν υπάρχουν τερατογενέσεις που να είναι προϊόντα άψογων συλλήψεων.

Η πείρα του εκφυλισμού ολόκληρων μαζικών κομμάτων -συμπεριλαμβανομένου και του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος της Γερμανίας, που ιδρύθηκε με την άμεση καθοδήγηση των Μαρξ και Ένγκελς- της Β’ Διεθνούς και οι αναλύσεις των κλασικών γι’ αυτά τα φαινόμενα αποκτούν ιδιαίτερη επικαιρότητα σήμερα.

Η κλιμάκωση της ολικής μεταστροφής κομμουνιστικών κομμάτων στον αναθεωρητισμό ξεκινά από την κλιμακωτή διολίσθηση στην πρακτική υιοθέτηση όλο και πιο καθεστωτικών θέσεων στην υπηρεσία του κεφαλαίου και του ιμπεριαλισμού από ηγεσίες, οι οποίες φραστικά διακηρύσσουν με παρρησία (με ολοένα και πιο ασαφείς και αόριστες διατυπώσεις), την προσήλωσή τους στην «κομμουνιστική ορθοδοξία», στους «στρατηγικούς» στόχους και στο «μαρξισμό-λενινισμό», ενώ διατηρούν ευλαβικά και κάποια παραδοσιακά γνωρίσματα-σύμβολα (μαρτυρολόγια, ονομασία, σφυροδρέπανο κ.λπ.) που ενεργοποιούν συνειρμικά συναισθηματικές φορτίσεις, ικανές να καλλιεργούν την ψευδαίσθηση της γραμμικής και απρόσκοπτης συνέχειας των αρχικών επαναστατικών παραδόσεων.

Τα σύμβολα αυτά παίρνουν σταδιακά τη μορφή τελετουργικών-θρησκευτικών «εικονισμάτων». Μπορεί βέβαια κάποιοι κομμουνιστικοί στόχοι να παραμένουν με κάποιο τρόπο επτασφράγιστοι στο «εικονοστάσι» του προγράμματος. Όμως, όπως έλεγε ο Ένγκελς, «το επίσημο πρόγραμμα ενός κόμματος έχει λιγότερη σημασία από αυτό που το κόμμα πράττει στην πραγματικότητα»[1].

Μπορεί μεν να διατηρείται η επίφαση προλεταριακότητας, όμως η ηγεσία χειρίζεται τους όρους «προλεταριάτο» και «εργατική τάξη» ασκώντας παρεμφερή δημαγωγική κολακεία μ’ αυτή που ασκούν οι αστοί πολιτικοί μετατρέποντας σε ιερή τη λέξη «λαός» και «υποκαθιστώντας την επαναστατική ανάπτυξη με φραστική υποκρισία περί επανάστασης»[2].

Στην πράξη όμως, γι’ αυτούς «η ανατροπή του κεφαλαιοκρατικού συστήματος είναι υπόθεση του απώτερου μέλλοντος, που δεν έχει απολύτως καμία σημασία για τη σημερινή πολιτική πρακτική. Το ίδιο ισχύει και για την ταξική πάλη μεταξύ προλεταριάτου και αστικής τάξης. Στα χαρτιά παραδέχονται αυτή την πάλη, διότι θα ήταν απλώς αδύνατον πλέον να την αρνούνται, στην πράξη όμως την κατευνάζουν, την αμβλύνουν, την αποδυναμώνουν…»[3].

Πρόκειται όμως για ανθρώπους «που ενώ κάνουν ότι είναι πολυάσχολοι και πολυπράγμονες, όχι μόνον οι ίδιοι δεν κάνουν τίποτε, αλλά πασχίζουν να εμποδίζουν να συμβεί οτιδήποτε άλλο εκτός από φλυαρίες… που με το φόβο τους μπροστά σε κάθε δράση τροχοπεδούσαν το κίνημα σε κάθε βήμα και τελικά το οδήγησαν σε ήττα, που ποτέ δεν βλέπουν την αντίδραση και εκπλήσσονται εξαιρετικά επειδή βρέθηκαν σ’ ένα αδιέξοδο, απ’ όπου είναι εξίσου αδύνατη και η αντίσταση και η φυγή. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που θέλουν να στριμώξουν την ιστορία στο μικροαστικό τους ορίζοντα, τους οποίους όμως η ιστορία ποτέ δεν λογαριάζει και βαδίζει το δρόμο της»[4].

Ο βαθμιαίος εθισμός της βάσης ενός κόμματος στην καιροσκοπική άσκηση μικροπολιτικών της στιγμής, η έντονη ιδεολογικοποίηση αυτής της πρακτικής με την καταιγιστική προβολή της (από τα κομματικά και αστικά Μ.Μ.Ε.) ως της μόνης «ρεαλιστικής» εναλλακτικής και συγκεκριμένης πρότασης και η συστηματική εξουδετέρωση (διοικητικά, μέσω της διαστρέβλωσης, της αποσιώπησης και της ιδεολογικής τρομοκρατίας που οδηγούν στην οπαδοποίηση, στην αδρανοποίηση και τελικά στην ιδιώτευση) κάθε σοβαρού αντίλογου θα οδηγήσουν τελικά στη σαφή και ρητή απόρριψη ακόμα και αυτών των συμβόλων -«εικονισμάτων».

Το μέτρο, οι ρυθμοί και τα συγκεκριμένα βήματα διολισθήσεων στην κατεύθυνση του εκφυλισμού παραδοσιακών επαναστατικών κομμάτων επιλέγονται πάντοτε με κριτήριο την άσκηση μιας ελεγχόμενης χειραγώγησης της συνείδησης και της συμπεριφοράς των μαζών με έναν ιδεολογικό και πρακτικό μιθριδατισμό.

Χαρακτηριστικό είναι, π.χ., το γεγονός ότι αυτός που επιχείρησε αρχικά να απαντήσει στην αναθεωρητική επίθεση του Μπερνστάιν εξ ονόματος της μαρξιστικής ορθοδοξίας ήταν ο Κ. Κάουτσκι, μετέπειτα οπαδός του «σοσιαλιμπεριαλισμού», πολέμιος της μπολσεβίκικης επανάστασης και της τακτικής του ενιαίου μετώπου κατά του φασισμού της Γ’ Διεθνούς, ο οποίος, ωστόσο, μέχρι το τέλος της ζωής του διατηρούσε τις «αγνές και τίμιες» προθέσεις του…

Έχει λοιπόν καθοριστική σημασία η τιμιότητα, η ατιμία ή/και η προδοσία ενός πάλαι ποτέ κομμουνιστή ηγέτη όπως π.χ. ο Γκορμπατσώφ; Παίζουν ρόλο οι καλές ή κακές προθέσεις και τα ελατήρια, τα υποκειμενικά κίνητρα ενός ηγέτη που δρα καταστροφικά;

Η απόρριψη «των μεγάλων και θεμελιωδών στόχων χάριν των συμφερόντων της στιγμής και της ημέρας, αυτό το κυνήγι των επιτυχιών της στιγμής και η πάλη γι’ αυτές χωρίς να λαμβάνονται υπ’ όψιν οι περαιτέρω συνέπειες, αυτή η θυσία του μέλλοντος του κινήματος χάριν του παρόντος μπορεί και να γίνονται από «τίμια» ελατήρια. Αυτό όμως είναι και παραμένει οπορτουνισμός, και ο «τίμιος» οπορτουνισμός είναι κατά τη γνώμη μας πιο επικίνδυνος από όλους τους άλλους (διάκριση με έντονους χαρακτήρες -Δ.Π.)»[5].

Όταν διακυβεύονται οι όροι διαβίωσης, ζητήματα ζωής η θανάτου ολόκληρων τάξεων, λαών και πληθυσμών, δεν μπορεί να είναι μείζον και καθοριστικό το υποκειμενικό κίνητρο του εκάστοτε ηγέτη/καθοδηγητή που φέρει την ευθύνη διολισθήσεων και καταστροφών. Όπως έδειξε ο Ένγκελς, ο «τίμιος» οπορτουνισμός μπορεί να αποβεί πιο επικίνδυνος, πιο αποτελεσματικός για την αστική τάξη και τους αντεπαναστατικούς σκοπούς από όλους τους άλλους…

Ιδιαίτερα σε εκφυλισμένους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς, ενσωματωμένους σε δομές καθεστωτικής εξουσίας, οι συμπεριφορές επιβίωσης και αυτοσυντήρησης στην ιεραρχία με όρους αγελαίων εξαρτημένων αντανακλαστικών, δημιουργούν ώριμες συνθήκες για αποτελεσματικές άθλιες χειραγωγήσεις σε «τίμια» οπορτουνιστική κομφορμιστική βάση.  Ενίοτε αρκεί ένας ή ελάχιστοι «βαλτοί» για να συντελεστεί αγεληδόν η μεταστροφή – καταστροφή με όρους γραφειοκρατικής «κομματικής πειθαρχίας»…

🔴 Σήμανε άραγε η αντεπανάσταση στην ΕΣΣΔ το τέλος της παγκόσμιας επαναστατικής διαδικασίας;

 

Η Μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση και η Μεγάλη Κινεζική Σοσιαλιστική Επανάσταση, αποτελούν αδιαμφισβήτητα τα σημαντικότερα γεγονότα του 20ου αι., ορόσημα στην ιστορία της ανθρωπότητας που προσφέρονται για ανεκτίμητα διδάγματα.

Στην ΕΣΣΔ είχαμε την πρώτη νικηφόρο «έφοδο στους ουρανούς» των καταπιεσμένων, την πρώτη πρώιμη νικηφόρο σοσιαλιστική επανάσταση, με την οποία δρομολογείται η ιστορική διαδικασία των εγχειρημάτων πρακτικού μετασχηματισμού της κοινωνίας στην κατεύθυνση της ενοποίησης της ανθρωπότητας (του κομμουνισμού), με θριαμβευτικές κατακτήσεις στην επιστήμη, στην (αεροδιαστημική, ενεργειακή) τεχνολογία, στην παιδεία, στην υγεία, στη διάσωση της ανθρωπότητας απ’ το φασισμό κ.ο.κ., αλλά και δραματικές συγκρούσεις και αδιέξοδα, στη βάση νομοτελών αντιφάσεων, η μη επίλυση των οποίων οδήγησε τελικά στην αντεπανάσταση και στην κεφαλαιοκρατική παλινόρθωση.

Όπως αποδεικνύεται επιστημονικά και πρακτικά, καμία αντεπανάσταση δεν μπορεί να καταστρέψει ολοσχερώς τις επαναστατικές κατακτήσεις που αντιμάχεται.

Καμία αντεπανάσταση δεν μπορεί να ανακόψει την νομοτελή πορεία της ανθρωπότητας προς τον κομμουνισμό, εκτός εάν επέλθει πρώτα η μαζική καταστροφή στον πλανήτη, ο θάνατος της ανθρωπότητας.

Οι απαρχές του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου συνδέονται με την αντεπαναστατική διάλυση της ΕΣΣΔ της οποίας ηγήθηκε ο Γκορμπατσώφ και οι συνεργοί του.

Η νέα ραγδαία κλιμάκωση του εν εξελίξει Πολέμου και στην Ουκρανία, από  την 24η Φεβρουαρίου του 2022, οξύνει την αντιπαράθεση και στο ιδεολογικοπολιτικό μέτωπο. Όλα τα ζητήματα της επαναστατικής θεωρίας και πράξης τίθενται εκ νέου επιτακτικά.

Εκ νέου αναδεικνύονται ανάγλυφα τόσο οι ανειρήνευτες αντιφάσεις της κοινωνίας, όσο και το εάν και κατά πόσο οι διάφορες συνιστώσες του κινήματος εξυπηρετούν πράγματι την εργατική τάξη και τα συμφέροντά της στην εποχή μας, την προοπτική του κομμουνισμού, ή τα συμφέροντα του ιμπεριαλισμού, της αστικής ή/και της μικροαστικής τάξης.

Ο πόλεμος, όπως έδειξε ο Λένιν, θέτει τους πάντες σε δοκιμασία, φέρνει στην επιφάνεια ανάγλυφα την θεωρητική και πρακτική αντιστοιχία/αναντιστοιχία των κοινωνικών, ιδεολογικών και πολιτικών υποκειμένων με την εποχή και την συγκυρία και τελικά, καταδεικνύει την ιστορική φθορά και την χρεοκοπία μορφωμάτων, τάσεων και εκπροσώπων της διανόησης που κάποτε συνδέονταν με επαναστατικές διακηρύξεις και πρακτικές…

Βασικό κριτήριο για την διάκριση των συνεπών επαναστατικών δυνάμεων σήμερα, είναι η σχέση τους με την σύγχρονη επαναστατική θεωρία, μεθοδολογία και πράξη, είναι ο έμπρακτος διεθνισμός τους, είναι η στάση τους έναντι της ΕΣΣΔ και όλων των εγχειρημάτων του πρώιμου σοσιαλισμού που ηττήθηκαν ή συνεχίζουν την νικηφόρο πορεία τους, αλλά και έναντι των χωρών, των λαών και των κινημάτων που αντιμάχονται τον φασισμό, τον ιμπεριαλισμό και την νεοαποικιοκρατία.

Το επαναστατικό κίνημα διερευνά επιστημονικά τις αντικειμενικές νομοτέλειες των εκάστοτε ιστορικών συσχετίσεων επανάστασης – αντεπανάστασης και τις αντίστοιχες διολισθήσεις/μετατοπίσεις του υποκειμένου και της ηγεσίας, ώστε να αντλήσει διδάγματα και να λάβει μέτρα για τις επικείμενες νικηφόρες επαναστάσεις.

Ο αγώνας για τον κομμουνισμό, η αναζήτηση και πρακτική εφαρμογή των βέλτιστων τακτικών μέσων και τρόπων προς επίτευξη της στρατηγικής της Ενοποίησης της Ανθρωπότητας είναι σήμερα επιτακτικός εκ των ων ουκ άνευ όρος για την σωτηρία, για την επιβίωση της ανθρωπότητας.

🔴 Βιβλιογραφία, αρθρογραφία και οπτικοακουστικό υλικό:

Βαζιούλιν Β.Α. Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ

“ΚΨΜ” 2013.

Βαζιούλιν Β.Α. Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΠΡΟΤΣΕΣ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ “Σύγχρονη Εποχή” 1988.

Βαζιούλιν Β.Α. ΤΟ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ Κ. ΜΑΡΞ (ΛΟΓΙΚΗ ΠΤΥΧΗ) “Σύγχρονη Εποχή” 2020. Βαζιούλιν Β.Α.

Βαζιούλιν Β.Α. Η Λογική της Ιστορίας και οι προοπτικές της ανθρωπότητας.//Ουτοπία, Νο 39, 2000, σελ. 19 – 30.

   Βαζιούλιν Β.Α. Το μεγάλο «σχέδιο» του Ι. Α. Ζιουγκάνοφ και ο μαρξισμός.//Ουτοπία, Νο 32, 1998, σελ. 163-174.

   Βαζιούλιν Β.Α. Μόνο επιστημονικά αναδεικνύεται η αναγκαιότητα του κομμουνισμού. (Ολόκληρη η συζήτηση του Β. Α. Βαζιούλιν με μέλη της διεθνούς ερευνητικής ομάδας «Η Λογική της Ιστορίας» που πραγματοποιήθηκε το χειμώνα 1992) (4 Απριλίου 1992)//Η Οκτωβριανή Επανάσταση και ο πρώιμος σοσιαλισμός στη Λογική της Ιστορίας. Ζητήματα επαναστατικής θεωρίας, μεθοδολογίας και πρακτικής. ΚΨΜ, 2017, σ. 17-33. (εδώ παρατίθενται χωρία που αφορούν την επανάσταση, την αντεπανάσταση και το σοσιαλισμό στην ΕΣΣΔ ) 

   Βαζιούλιν Β.Α. Τακτικισμός, εθνικοπατριωτισμός, γεωπολιτική και μεσαιωνικά ιδεολογήματα. Εκ νέου περί του «μεγάλου σχεδίου» του Γ. Α. Ζιουγκάνοφ (μια μαρξιστική προσέγγιση).//Δημοσιεύθηκε με περικοπές και με τον τίτλο: «Πολιτική: μια μαρξιστική προσέγγιση» στην ΟΥΤΟΠΙΑ, Νο 60, Μάιος – Ιούνιος 2004, σελ. 21 – 42.

   Βαζιούλιν Β.Α. Τοποθέτηση επί της εισήγησης του καθηγητή Β. Ν. Τσερκοβέτς «Ο βασικός οικονομικός νόμος του σοσιαλισμού». 

   Βαζιούλιν Β.Α. Για τον πρώιμο σοσιαλισμό στην ΕΣΣΔ, τη γραφειοκρατία και τις περί «κρατικού καπιταλισμού» απόψεις.//Η Οκτωβριανή Επανάσταση και ο πρώιμος σοσιαλισμός στη Λογική της Ιστορίας. Ζητήματα επαναστατικής θεωρίας, μεθοδολογίας και πρακτικής. ΚΨΜ, 2017, σ. 67-68. 

   Βαζιούλιν Β.Α. Εκ νέου περί της διαλεκτικής άρσης του μαρξισμού.//Η Οκτωβριανή Επανάσταση και ο πρώιμος σοσιαλισμός στη Λογική της Ιστορίας. Ζητήματα επαναστατικής θεωρίας, μεθοδολογίας και πρακτικής. ΚΨΜ, 2017, σ. 91-111. 

   Βαζιούλιν Β.Α. Περί των πρώιμων και ύστερων σοσιαλιστικών επαναστάσεων και περί του υποκειμένου τους. Για τη σημασία των Ομίλων Επαναστατικής Θεωρίας.//Η Οκτωβριανή Επανάσταση και ο πρώιμος σοσιαλισμός στη Λογική της Ιστορίας. Ζητήματα επαναστατικής θεωρίας, μεθοδολογίας και πρακτικής. ΚΨΜ, 2017, σ. 91-111. 

   Βαζιούλιν Β.Α. Για τη Ρωσία και τον κομμουνισμό σήμερα.//Αριστερή ανασύνταξη, τ. 4-5, 1994, σ. 45-69. & Να αναστοχαστούμε τη σύγχρονη εποχή…//Η Οκτωβριανή Επανάσταση και ο πρώιμος σοσιαλισμός στη Λογική της Ιστορίας. Ζητήματα επαναστατικής θεωρίας, μεθοδολογίας και πρακτικής. ΚΨΜ, 2017, σ. 35-65. 

Δ. Πατέλης. Για το πρόβλημα της γραφειοκρατίας.//Δελτίο του συλλόγου Ελλήνων φοιτητών Μόσχας. Μόσχα 1987.
Πατέλη Δ., Δαφέρμου Μ. Περεστρόικα: αντιφάσεις και δυνατότητες

δίμηνη επιθεώρηση θεωρητικού διαλόγου ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ Νο 1, 1990

   Μ. Δαφέρμος. Σχεδιασμός και αγορά: Εξέλιξη των απόψεων στην ΕΣΣΔ.//Διαλεκτική, τ. 4, 1990, σ. 47-65.

   Δ. Πατέλης – Μ. Δαφέρμος – Π. Παυλίδης.Ποια κληρονομιά απαρνούμαστε.

ΟΥΤΟΠΙΑ Νο 13, 1994 , σελ. 55-67

   Πατέλης Δ. Για την κλιμάκωση της αστικής αντεπανάστασης στη Ρωσία.

ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ Νο 4-5, 1994, σελ. 71-97

Πατέλης Δ., Μ. Δαφέρμος και Π. Παυλίδης. Για τις νομοτέλειες μετάβασης στον κομμουνισμό. Σοσιαλισμός, κομμουνισμός και αντεπανάσταση.  ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ Νο 7-8, 1995, σελ. 47-76.

Μ. Δαφέρμος. Για την πολιτική οικονομία του σοσιαλισμού. Ιστορία και πραγματικότητα//Αριστερή ανασύνταξη, τ. 11-12, 1997, σ. 73-100.

   Μ.Β. Μαξίμοφ. Η κρίση του κομμουνιστικού κινήματος και η ανάγκη ανάπτυξης της κοινωνικής θεωρίας.//Αριστερή ανασύνταξη, τ. 11-12, 1997, σ. 101-110

   Μ.Β. Μαξίμοφ. Ο ρόλος του επαναστάτη σε συνθήκες αντεπανάστασης. [Πλήρες] // Με περικοπές στο: Ουτοπία. Νο 46, 2001, σελ. 85 -100

Δ. Πατέλης. Για την αναγκαιότητα της διάκρισης πρώιμων και ύστερων σοσιαλιστικών επαναστάσεων. ΔΙΑΠΛΟΥΣ, τ. 18, Φεβρ.-Μαρτ. 2007, σ. 20-24.

Patelis D. Οι αντιφάσεις του πρώιμου σοσιαλισμού και η προοπτική του κομμουνισμού

ΔΙΑΠΛΟΥΣ, τ. 22, Οκτώβριος – Νοέμβριος 2007, σ. 27-33.

Δ. Πατέλης. Διδάγματα της ιστορίας. Οκτωβριανή επανάσταση: οι αντιφάσεις του πρώιμου σοσιαλισμού και οι προοπτικές της ανθρωπότητας.

Σύγχρονη Εκπαίδευση, τεύχος 151, Οκτώβριος – Δεκέμβριος 2007, σελ. 66-78

Δ. Πατέλης. Η Υπερκαυκασία και ο εν εξελίξει παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός πόλεμος.

ΟΥΤΟΠΙΑ, τ. 81, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2008, σ. 157-168.

Δ. Πατέλης. Η επαναστατικοποίηση της θεωρίας ως θεωρητικός εξοπλισμός της επανάστασης. Στη μνήμη του κορυφαίου σοβιετικού επαναστάτη στοχαστή Β. Α. Βαζιούλιν. Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ. 168, ΙΑΝ.-ΜΑΡΤ. 2012, σελ. 20-50.

Πατέλη Δ. Η λογική της ιστορίας και τα καθήκοντα της εποχής. Μέρος του Επίμετρου στη 2η έκδοση του βιβλίου: Βαζιούλιν Β.Α. Η Λογική της Ιστορίας. Ζητήματα θεωρίας και μεθοδολογίας. Αθήνα, ΚΨΜ, 2013, σελ.422-492.

Δ. Πατέλης. Ουκρανία: το αληθινό πρόσωπο του Ευρωατλαντικού φασιστικού άξονα. Ενός άξονα που καίει ζωντανούς και εκτελεί μαζικά όποιους ανθίστανται!//04/05/2014.

Μανιφέστο του Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Ουκρανίας, της Νοβορόσιας και της Ρουθηνίας Πέμπτη 24 Ιουλίου 2014

Ο ναζισμός ως πατριωτισμός και ευρωπαϊσμός… Τετάρτη 15 Οκτωβρίου 2014

Πατέλη Δ. Η αντιφασιστική εξέγερση στην Ουκρανία ως επεισόδιο του Γ’ Παγκοσμίου Ιμπεριαλιστικού Πολέμου. ΟΥΤΟΠΙΑ, τ. 111, Μάρτιος-Απρίλιος 2015, σ. 89-104.

«Τι είδαμε στο Ντονμπάς» -Γκίνη 23/5/2015, Δ. Πατέλης

 

Πρωτοβουλία των Δελφών. Με αφορμή την αντιφασιστική εξέγερση στην Α. Ουκρανία – Δημήτρης Πατέλης 27.6.2015

Δ. Πατέλης-Η Ουκρανία, η καπιταλιστική κρίση και ο Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος 25.5.2015

Δ. Πατέλης για την κατάσταση στην Ουκρανία εντός του Γ΄ Παγκόσμιου πολέμου 7.3.2014

StartTV.Περιγράμματα.135. Το Ουκρανικό Ζήτημα 4/4/2015. Παρουσίαση: Κώστας Βέργος. Συζήτηση με τον Δημήτρη Πατέλη, αν. καθηγητή Φιλοσοφίας της Επιστήμης Πολυτεχνείου Κρήτης. Τα εσωτερικά πραξικοπήματα και οι διεθνείς παρεμβάσεις στην Ουκρανία. Η Δύση, η Ρωσία, οι λαοί και η αιματοχυσία.

Δ. Πατέλης – Ουκρανία: Φασισμός, πόλεμος και εξέγερση Ομιλία. Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2014.

Ουκρανία: Φασισμός, πόλεμος και εξέγερση – Ερωτήσεις-απαντήσεις/τοποθετήσεις (μέρος 1ο) Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2014.

Ουκρανία: Φασισμός, πόλεμος και εξέγερση – Ερωτήσεις-απαντήσεις/τοποθετήσεις (μέρος 2ο) Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2014.

Πατέλης Δ. Κρίση, πόλεμος και επανάσταση. Η Λογική της Ιστορίας ως θεωρητικός εξοπλισμός και ως θεμέλιο εκπόνησης οδηγού για δράση του πραγματικού κινήματος για την ενοποίηση της ανθρωπότητας. 13 Ιουλ 2015

Μάρκοφ Α. Η τρέχουσα κατάσταση πραγμάτων στο κομμουνιστικό κίνημα της Νοβορωσίας Ομιλία στο Διεθνές Συνέδριο της Λογικής της Ιστορίας. 12.7.2015.

Δ. Πατέλης. Δομική κρίση πόλεμος και προοπτικές ανάπτυξης-διεξόδου απ’ τα συστημικά αδιέξοδα για τη χώρα και την ανθρωπότητα.//8ο Διεπιστημονικό Διαπανεπιστημιακό Συνέδριο του Ε.Μ.Π. και του ΜΕ.Κ.Δ.Ε. του Ε.Μ.Π., Μέτσοβο, 22-24 Σεπτεμβρίου 2016.

Πατέλη Δ. Η «Σοβιετία» ως εφιάλτης του βαθέως καθεστώτος… Ο αντισοβιετισμός ως εξορκισμός της αναγκαίας εναλλακτικής προοπτικής. [Συνοπτική εκδοχή, ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ 22.8.2017]

Δημήτρη Πατέλη. 75 χρόνια από την αντιφασιστική νίκη. Η αντιφασιστική νίκη με την αποφασιστική και καθοριστική συμβολή της ΕΣΣΔ – παρακαταθήκη για τις επόμενες νίκες. Δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του συλλόγου «Εμείς που σπουδάσαμε στο σοσιαλισμό» 2020.5.8 , 2020

Δ. Πατέλης. Το πραξικόπημα στη Λευκορωσία: πράξη αποπεράτωσης της αντεπανάστασης στην ΕΣΣΔ και επεισόδιο του εν εξελίξει Γ’ Παγκοσμίου Ιμπεριαλιστικού Πολέμου.//«Ημεροδρόμος», 19/08/2020. 

Δ. Πατέλης. Για την υπερηφάνεια και τα καθήκοντα όσων σπούδασαν στο σοσιαλισμό.//«Ημεροδρόμος», 28/09/2021.

Δημ . Πατέλης : Η Παγκόσμια Ειρήνη το επίδικο κι όχι η κρίση στην Ουκρανία 24.1.2022. Ράδιο 98.4 

Πατέλης Δ., Κούλαλης Δ. Παγκόσμιες ανακατατάξεις, πόλεμος και επαναστατική προοπτική. 9 Φεβ 2022.

Ουκρανία: πως φτάσαμε στον πόλεμο και τι μας περιμένει; Δ. Πατέλης – Μ. Γιακουμάκη 26.2.2022. Ραδιοφωνική συνέντευξη του Δημήτρη Πατέλη στην Μαρίνα Γιακουμάκη (Αντένα Δ. Κρήτης) Ραδιοφωνική συνέντευξη του Δημήτρη Πατέλη στην Μαρίνα Γιακουμάκη (Αντένα Δ. Κρήτης) 26.2.2022. 00:03:54 Απαρχές της σύρραξης – Πόλεμος για τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας 1999 00:05:07 Κατάληψη αεροδρομίου της Πρίστινα από Ρώσους καταδρομείς. 00:06:27 Συγκρούσεις και περικύκλωση της Ρωσίας. 00:08:14 Κρίση και πραξικόπημα ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ στην Ουκρανία. 00:10:10 2014 Δημοψηφίσματα Ντονμπάς-Κριμαίας. 00:11:22 Ένοπλη εξέγερση στο Ντονμπάς. 00:11:45 Αντίδραση Κρεμλίνου. 00:12:17 Συμφωνίες του Μίνσκ. 00:13:06 Οπλοστάσιο ΕΣΣΔ & Ρωσική υπεροπλία. 00:13:52 Σχέση με Λ.Δ.Κίνας. 00:14:48 Κίνδυνοι στην παγκόσμια ασφάλεια. 00:16:17 Αυτοματοποιημένο απαντητικό πυρηνικό πλήγμα. 00:17:47 Καταστροφή ανθρωπότητας. 00:19:19 Αντίδραση ΕΕ. 00:19:48 Πολιτική ανευθυνότητα ηγεσίας της Ελλάδας. 00:21:10 Τι έγινε με την Ουκρανία; 00:22:50 Μέση Ανατολή-Ισραήλ. 00:25:04 Πόλεμος προπαγάνδας. 00:26:49 Θα έχει διάρκεια ο πόλεμος; 00:27:31 Ένας λαός-μορφή εμφυλίου στα συντρίμμια της ΕΣΣΔ. 00:28:33 “Βοήθεια” Δύσης προς Ουκρανία. 00:30:22 Φινλανδία – Σουηδία & ΝΑΤΟ. 00:31:04 Στόχος Ρ.Ο. για Ουκρανία. 00:33:19 Έλληνες Ομογενείς. 00:34:28 Κυρώσεις στη Ρωσία. 00:37:28 Εμπλοκή Σούδας-Αλεξανδρούπολης: η Ελλάδα-στόχος πληγμάτων. 00:39:16 Επίλογος.

Πόλεμος στην Ουκρανία, Βάσεις & κίνδυνοι για Ελλάδα. Δ. Πατέλης στο ΔΕΛΤΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΝΕΑΣ TV 1.3.2022

Η κατάσταση στην Ουκρανία: ιστορικό υπόβαθρο & διεθνές πλαίσιο. Δ. Πατέλης-Σ. Στυλιανού Lemesos Tv, 5 Μαρ 2022

«Ουκρανία, παγκόσμιος πόλεμος και επαναστατικό κίνημα». 1. Εισήγηση: Δημήτρης Πατέλης Εκδήλωση του Ομίλου Επαναστατικής Θεωρίας. 20.3.2022 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 00:00:00 Εισαγωγή Τ. Μεϊμάρη 00:01:50 Περιεχόμενα Εισήγησης. Αγοραίες, επιφανειακές, ανιστορικές, παρελκυστικές/αντιδραστικές αντιλήψεις για τον πόλεμο 00:08:50 Η μαρξιστική-λενινιστική διαλεκτική για την αναγκαιότητα σφαιρικής προσέγγισης των μεγάλων ιστορικών φαινομένων από τη σκοπιά της θεωρίας & μεθοδολογίας του Οργανικού Όλου 00:15:15 Το νέο στάδιο του ιμπεριαλισμού/της κεφαλαιοκρατίας και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του 00:30:30 Άνοδος και πτώση των Σοσιαλιστικών επαναστάσεων & αλληλεπίδραση τους με τον κόσμο του κεφαλαίου 00:35:40 Παραδοσιακά Ιμπεριαλιστικά κέντρα 00:37:39 Γιατί η γεωπολιτική δεν είναι επιστήμη; 00:41:57 Τεράστιες μετατοπίσεις ισχύος 00:45:02 Ανεπίλυτες αντιφάσεις του πρώιμου σοσιαλισμού 00:46:50 Επιπτώσεις της αντεπανάστασης/διάλυσης της ΕΣΣΔ – Δομή Ρ.Ο. 00:53:28 Θέση και ρόλος της Λ.Δ. Κίνας (ΛΔΚ) στο παγκόσμιο ιστορικό γίγνεσθαι 01:01:15 Δογματικές, ανιστορικές, αντιδιαλεκτικές προσεγγίσεις του πρώιμου σοσιαλισμού 01:03:28 Οικονομική ανάπτυξη της ΛΔΚ & σχεδιοποιημένη οικονομία 01:10:51 Επιτεύγματα του πρώιμου σοσιαλισμού και αντιμετώπιση της πανδημίας 01:16:15 Δομή της ΛΔΚ & αστική τάξη 01:17:48 Χαρακτήρας της σημερινής σύρραξης & ιστορικό βάθος 01:28:43 Νέος πόλος: Λ.Δ. Κίνας, Ρωσία χώρες των πρώιμων σοσιαλιστικών & αντιιμπεριαλιστικών επαναστάσεων. Τεχνολογίες πολέμου, ασύμμετρη υπεροχή στη βάση των κληροδοτημάτων της ΕΣΣΔ & Οικονομική ισχύς. 01:33:59 Σημερινή σύρραξη – παρακμή του ιμπεριαλισμού – οικονομική και πανδημική κρίση & ανάγκη “επανεκκίνησης” 01:40:42 Πραξικόπημα στην Ουκρανία, εκναζισμός αντικομμουνισμός & αντιρωσισμός 01:45:08 Ρωσικά τελεσίγραφα προς ΗΠΑ-ΝΑΤΟ από 15/12/21 & κίνδυνος πυρηνικού ολέθρου 01:51:40 Γιατί στην Ουκρανία; Διώξεις & ρατσισμός, πόλεμος στο Ντονμπάς & Κριμαία 01:56:34 Εργαλειοποίηση, χειραγώγηση & καθυστερημένη αναγνώριση των Λ.Δ. Ντονμπάς, συνθήκες του Μινσκ, κίνδυνος απόκτησης πυρηνικών όπλων από την Ουκρανία 01:59:13 Τακτική Ε.Δ. Ουκρανίας-ΝΑΤΟ και Ρωσίας 02:01:47 Πόλεμος του επιτιθέμενου Ευρωατλαντικού άξονα εναντίον όσων δεν υποτάσσονται & ασθενής κρίκος 02:03:41 Ιστορική ιδιοτυπία της νεοπαγούς ρωσικής αστικής τάξης & αστικά ιδεολογήματα 02:07:18 Καθήκοντα που η ρωσική αστική τάξη είναι ανίκανη να διεκπεραιώσει & επαναστατική προοπτική 02:08:56 Επίλογος: προοπτική για το μέλλον & επαναστατικά καθήκοντα

«Ουκρανία, παγκόσμιος πόλεμος και επαναστατικό κίνημα». 2. Ερωταποκρίσεις & συζήτηση από την εκδήλωση του Ομίλου Επαναστατικής Θεωρίας. 20.3.2022 με θέμα «Ουκρανία, παγκόσμιος πόλεμος και επαναστατικό κίνημα» και εισηγητή τον Δημήτρη Πατέλη. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 00:00:00 Τοποθέτηση Τ. Μεϊμάρη 00:02:00 Ερ. Πως διαχειριζόταν το Σοβιετικό κράτος τους θύλακες διατήρησης του ναζισμού μετά τον Β’ ΠΠ; Γιατί το 2004 που μπήκαν οι Βαλτικές χώρες στο ΝΑΤΟ δεν υπήρχε αντίστοιχη αντίδραση της Ρωσίας; 00:03:21 Απάντηση 00:12:15 Ερ. Κρίση – Αναντίστοιχες γραφειοκρατικές δομές – Κατάρρευση δομών & λειτουργιών σε κράτη ΕΕ και διακρατικές δομές. Εξέλιξη του πολέμου, Επίδραση πολιτισμού στη φύση, Ταφόπλακα στα ιδεώδη της Σοβιετικής εποχής, 40 ΚΚ έχουν ανάλογη στάση με το ΚΚΕ 00:18:43 Απάντηση: Νοσταλγία υπέρ της ΕΣΣΔ, Το βλέμμα των κομμουνιστών δεν ανάγεται σε νοσταλγία του παρελθόντος. Είναι στραμμένο επιστημονικά, θετικά και επιθετικά στο μέλλον. Το μεγαλύτερο πείραμα εθνογένεσης φασιστικού κρατικού μορφώματος. Η αστική τάξη της Ρωσίας – ανίκανη να φέρει σε πέρας ακόμα και τα καθήκοντα που διακηρύσσει ότι θέτει: αποναζιστικοποίηση, αποστρατιωτικοποίηση Ουκρανίας. 00:24:42 Ερ. Πολλά κομμουνιστικά κόμματα κρατάνε ίσες αποστάσεις, πως το αντιμετωπίζουμε αυτό; 00:25:16 Απάντηση: Κομματικότητα ως ανώτερη μορφή ταξικής συνείδησης και συνειδητής αφοσίωσης στην υπόθεση της επανάστασης και του κομμουνισμού. Η θετική πραγμάτευση υπερβαίνει την επιφανειακή κριτική που εγκλωβίζει σε αμοιβαίους ετεροπροσδιορισμούς. Συσπείρωση περισσότερου κόσμου στην επιστημονική διάγνωση – πρόγνωση. Σπονδυλωτή διαδικασία συρράξεων, γενική πρόβα για τη διάλυση της Ρωσίας (π.χ. πόλεμοι στη Γιουγκοσλαβία). Το μέτωπο ως εκ των ων ουκ άνευ όρος για τον πόλεμο. 00:29:01 Ερ. Γιατί η Ρωσία μετά την αντεπανάσταση δεν εντάχθηκε στον Ευρωπαϊκό πόλο & ΝΑΤΟ; Απ. Πόλεμος κατά του Ρωσικού πολιτισμού, κλιμάκωση συναίνεσης μέσω ίσων αποστάσεων. Αυτάρκεια Ρωσίας. Οπλοστάσιο κεκτημένων της Οκτωβριανής επανάστασης. Δε σβήνουν αυτές οι επαναστάσεις. 00:42:02 Ερ. Πως θα γίνει η συνεργασία Κίνας & Ρωσίας; Απ. Σενάριο νίκης της Ρ.Ο. και συνεργασία με άλλες συνιστώσες του άλλου πόλου. Προοπτική μετάβασης σε στρατιωτικοποίηση της παραγωγής και η επίτευξή της με 2 δρόμους: Σοσιαλισμός ή Φασισμός. Επικίνδυνη άρχουσα τάξη Ρωσίας. Η μεικτή Κινέζικη οικονομία & ο κίνδυνος αστικοποίησης 00:48:00 Σοσιαλιστική επανάσταση η μόνη νικηφόρος έκβαση αυτού του πολέμου 00:49:05 Προοπτική εμφάνισης επαναστατικού κινήματος στη Ρωσία. Ανάπτυξη υποκειμένου αντίστοιχου της εποχής και της συγκυρίας. 00:50:05 Στάση των λαών των ΝΑΤΟικών χωρών απέναντι στα γεγονότα. Κράτος παρακράτος – Διακρατικό-μονοπωλιακή επιβολή – εκφυλισμός εργατική αριστοκρατία, Ένγκελς- Λένιν για τις νομοτέλειες εκφυλισμού του επαναστατικού κινήματος όταν υπάρχουν μεγάλες περίοδοι αστικού κοινοβουλευτισμού (το κίνημα ενσωματώνεται σε δυνάμεις συναίνεσης. Ο πόλεμος ως γενική και καταλυτική δοκιμασία του επαναστατικού κινήματος – ξεσκαρτάρισμα. Επαναστατική Επιλογή Ελλάδα: Επαναστάσεις & ήττες Διαπίστωση ασθενούς κρίκου & Διεθνισμός 00:58:50 Ερ. Συσσώρευση κεφαλαίου στην Κίνα & Σοσιαλισμός, αστική τάξη στην εξουσία & Δισεκατομμυριούχοι + Cosco. Θερμοπυρηνική σύντηξη. 01:02:20 Απάντηση: Huawei ως υπόδειγμα του δεύτερου τύπου κοινωνικοοικονομικής δομής που εντάσσεται στα πλαίσια της σχεδιοποιημένης οικονομίας της ΛΔΚ με άγοντα καθοριστικό ρόλο του κρατικού σχεδιοποιημένου τομέα. Αντιφατική πρώιμη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Διάγνωση περίπλοκων διαδικασιών μέσω της διαλεκτικής μεθοδολογίας. Μελέτη της εμπειρίας των επαναστάσεων. Επενδύσεις σοσιαλιστικών κρατών σε ξένες χώρες. Cosco & Dport Κληροδοτήματα της επιστήμης της ΕΣΣΔ στην Κίνα. Ο Σι είναι ο πρώτος ηγέτης χώρας του πρώιμου σοσιαλισμού που έχει θέσει ως πρακτικό στρατηγικό καθήκον την αναγκαιότητα μετάβασης απ’ τον εκτατικό στον εντατικό τύπο ανάπτυξης της παραγωγής. 01:12:05 Παρέμβαση Βασίλη Μακρίδη 01:18:25 Συνεισφορά Β. Μακρίδη και Τ. Μεϊμάρη στην ενημέρωση για το Ουκρανικό 01:18:58 Παρέμβαση Δ. Τζαρέλλα. “Δύση” σε παρακμή, καταστροφική υπεροπλία. Ρατσιστική κατά βάση η στάση του Δυτικού καπιταλισμού. Αντικομμουνισμός, άθλια προπαγάνδα. Σήψη και της αστικής διανόησης, προάσπιση ναζί-ΝΑΤΟ. “Εθνική ενότητα”. Ναυτιλιακό κεφάλαιο. 01:27:15 Αλλαγές στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα & κατάργηση δολαρίου ως παγκόσμιου νομίσματος 01:30:00 Ανάληψη καθηκόντων τα οποία επιτάσσει η αλλαγή συγκυρίας 01:38:52 Επίλογος: Θετική πραγμάτευση του θέματος χωρίς αμοιβαίους ετεροπροσδιορισμούς. Απουσία αναφοράς στα ναζιστικά εγκλήματα του ευρωατλαντισμού. Επισημοποίησή τους στην Ουκρανία.

Πόλεμος, ιδεολογική μετάλλαξη και χρεοκοπία της αριστεράς; Παρέμβαση Δ. Πατέλη, μέλους Γ.Σ. του Συλλόγου «Εμείς που σπουδάσαμε στο σοσιαλισμό» στην ανοικτή συνεδρίαση του Δ.Σ. Πέμπτη 31.3.2022

Ο Ρωσοουκρανικός πόλεμος και η λογική της ιστορίας. Δ. Πατέλης – Λ. Κουρκουλός ΝΕΑ Τηλεόραση Κρήτης 24.5.2022

Απ’ το ηρωικό Ντεμπάλτσεβο στην «ειδική επιχείρηση» Ουκρανία… Του Δημήτρη Πατέλη. 24.2.22.

Πόλεμος στην Ουκρανία, Βάσεις & κίνδυνοι για Ελλάδα. Δ. Πατέλης στο ΔΕΛΤΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΝΕΑΣ TV 1.3.2022. Παρέμβαση του Δ. Πατέλη στο ΔΕΛΤΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ της ΝΕΑΣ Τηλεόρασης Κρήτης 1.3.2022 με τον Δημοσιογράφο Λ. Κουρκουλό. Τι σηματοδοτεί ο πόλεμος που ξέσπασε στην Ουκρανία από 24.2.2022; Η θέση και ο ρόλος του Ευρωατλαντικού άξονα (ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ) και των δυνάμεων του νέου πόλου που αναδεικνύεται στις γεωτεκτονικές μετατοπίσεις συσχετισμού δυνάμεων; Οι Αμερικανο-ΝΑΤΟικές Βάσεις, η ανεύθυνη εμπλοκή της χώρας στη σύρραξη από την κυβέρνηση & οι κίνδυνοι μετατροπής της Ελλάδας σε στόχο συντριπτικών απαντητικών πληγμάτων.

 

 

[1] Βλ. την από 18-28 Μαρτίου 1875 επιστολή του Ένγκελς στον Μπέμπελ.

[2] Βλ. Κ. Μαρξ, Αποκαλύψεις για τη δίκη των κομμουνιστών της Κολωνίας, 1852, Έργα Κ. Μαρξ-Φ. Ένγκελς, ρωσ. έκδ., τ. 10, σελ. 114-115.

[3] Βλ. Κ. Μαρξ και Φ. Ένγκελς, Εγκύκλιος προς Α. Μπέμπελ, Β. Αίμπκνεχτ, Β. Μπράκεκ κ.ά., από 17-18Σεπτεμβρίου1879.

[4] Στο ίδιο.

[5] Φ. Ένγκελς, Προς μια κριτική τον σχεδίου του σοσιαλδημοκρατικού προγράμματος του 1891, όπ. π. τ. 22, σελ. 236.




Υπάρχει σχέση μεταξύ ευρωκομμουνισμού, αλτουσεριανισμού και κομμουνισμού… Του Δ. Πατέλη.

Εισαγωγικό σημείωμα στην αναδημοσίευση.

 

Η τακτική των συμμαχιών, της διεύρυνσης και εμβάθυνσης των κοινωνικών και πολιτικών ερεισμάτων, είναι καθοριστικής σημασίας για την προοπτική του αγώνα των κομμουνιστών.

Αρκεί να υπάρχει σαφήνεια και πλήρης διαφάνεια ως προς τις αρχές, τη βάση, το πλαίσιο, τους όρους και τα όρια αυτών των συμμαχιών, κάθε συγκλίνουσας πορείας, κάθε συμπόρευσης.

Ακόμα και εάν πρόκειται για κάποια απλή δήλωση περιστασιακής προεκλογικής στήριξης μιας προσωπικότητας στο ΚΚΕ, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη διακρίβωση των αρχών, βάσει των οποίων γίνεται αυτή η -κατά κανόνα αμοιβαία- προσέγγιση. Πολλώ δε μάλλον εάν πρόκειται για πιο μακρόπνοη συμπόρευση.

Στο προτεινόμενο κείμενο εξετάζεται μια αντιπροσωπευτική περίπτωση συμπόρευσης: του συναδέλφου, ομότιμου πλέον καθηγητή του Ε.Μ.Π., κ. Γ. Μηλιού, βασικού εκπροσώπου του αλτουσεριανισμού εν Ελλάδι.

Η επιλογή δεν είναι τυχαία. Κατ’ αρχήν, ουδόλως επικεντρώνεται στο πρόσωπο, ή/και στις διαπροσωπικές σχέσεις[1].

Έχει άραγε σχέση η αλτουσεριανή αίρεση με την επαναστατική θεωρία και μεθοδολογία του μαρξισμού;

Δεν είναι της παρούσης η ενδελεχής εξέταση του έργου του Λουί Αλτουσέρ (ΑΙthusser) στο οποίο εδράζεται η παραγωγή των συνεχιστών και των επιγόνων του.

Εδώ θα αρκεστώ σε μερικές επιγραμματικές επισημάνσεις.

Στο έργο του διακρίνονται δύο κύριες περίοδοι: 1) της δεκαετίας του 1960, όπου επικεντρώνει την προσοχή του στην επεξεργασία της φιλοσοφίας ως «θεωρίας των θεωρητικών πρακτικών» και 2) της δεκαετίας του 1970, οπότε εννοεί τη φιλοσοφία ως τεκμηρίωση της πολιτικής πάλης, ως «πολιτική εντός της θεωρίας», ως «σε τελική ανάλυση, πάλη των τάξεων εντός της θεωρίας».

Η πρώτη περίοδος χαρακτηρίζεται από την πολεμική κατά της πραγματιστικής ερμηνείας του μαρξισμού (κατά της εργαλειακής και επιλεκτικής χρήσης του στην τρέχουσα πολιτική), κατά της κυρίαρχης στη μεταπολεμική Γαλλία υπαρξιστικής, περσοναλιστικής, φαινομενολογικής κ.λπ. ερμηνείας του μαρξισμού.

Ο Αλτουσέρ δίνει έμφαση στα «ώριμα» (μετά το 1844) έργα του Μαρξ, στην αυτοτέλεια της επιστημονικής νόησης από την καθημερινή συνείδηση (της «θεωρίας» από την «ιδεολογία»), στον «μεθοδολογικό ρόλο της φιλοσοφίας», στην προσέγγιση της γνωστικής διαδικασίας ως πνευματικής παραγωγής κ.λπ.

Αποκαλεί τη στάση του «θεωρητικό αντιανθρωπισμό», όπου το συγκεκριμένο άτομο δεν συνιστά το αφετηριακό σημείο, αλλά το τελικό αποτέλεσμα της ανάλυσης της κοινωνίας. Απολυτοποιεί την ασυνέχεια στην ανάπτυξη της σκέψης του Μαρξ, την οποία οριοθετεί με την έννοια της (προερχόμενης από τον Μπασελάρ) «επιστημολογικής τομής».

Ο Αλτουσέρ διακατέχεται από μια ψυχοσωματική δυσανεξία στη διαλεκτική.

Η «συμπτωματική ανάγνωση» (lecture symptomate) του Κεφαλαίου που προτείνει στοχεύει στην κάθαρση του μαρξισμού από τη διαλεκτική και συνολικά από το «φενακισμένο περίβλημα» για την αποκάλυψη του «αληθινού πυρήνα του».

Στην «ιστορικιστική» διαλεκτική της ολότητας αντιπαραθέτει τη μελέτη της «δομής με δεσπόζουσα» και «επικαθορισμό» (surdetermination)…

Κατά τη δεύτερη περίοδο (μετά την «αυτοκριτική» του) ο Αλτουσέρ αμβλύνει κάπως τις «θεωρητικίστικες» θέσεις του, χωρίς να τις εγκαταλείπει, και επιχειρεί να τις καταστήσει συμβατές με τον νέο ορισμό της φιλοσοφίας κατά τον οποίο η τελευταία ανάγεται στην πολιτική.

Η αλτουσεριανή αναγωγή της φιλοσοφίας σε πολιτική, σε «ταξική πάλη στο χώρο της θεωρίας» είναι άκρως άγονη και τελικά υπονομευτική για την κοινωνική θεωρία και πράξη. Αγνοεί και διαστρεβλώνει την ίδια την ιδιοτυπία της πολιτικής ως μορφής κοινωνικής συνείδησης και πρακτικής.

Αυτή η αναγωγή υπονομεύει και την ίδια την πολιτική (την οποία υποτίθεται ότι εξυπηρετεί με κραυγαλέα στράτευση), δεδομένου ότι της στερεί τη δυνατότητα θεωρητικής και μεθοδολογικής θεμελίωσης της όποιας στρατηγικής και τακτικής, η οποία είναι ανέφικτη χωρίς την προτρέχουσα και σχετικά αυτοτελή (αποστασιοποιημένη από το «βλέποντας και κάνοντας» και την εμπλοκή στο εκάστοτε «εδώ και τώρα» του πολιτικού ακτιβισμού) θεωρητική-φιλοσοφική έρευνα.

Η αναγωγή της φιλοσοφίας στην πολιτική, ακυρώνει τη σχετική αυτοτέλεια, τη διαμεσολαβητική απόσταση που επιτρέπει και διασφαλίζει τη στρατηγική καθολική εμβέλεια της φιλοσοφίας, γεγονός που καθιστά και την πολιτική κοντόφθαλμη, ετεροπροσδιοριζόμενη, αν όχι τυφλή.

Η αυθεντική κοινωνική θεωρία που χαράσσει δρόμους, παρά τις περί του αντιθέτου αγκυλώσεις, δεν ανάγεται σε έρποντα εμπειρισμό, που στην καλύτερη περίπτωση συνιστά «γενίκευση της πρακτικής», δηλαδή, εξ ορισμού, πάντα έπεται της όποιας πρακτικής, στο πνεύμα του αστικού θετικισμού, της χρησιμοθηρίας και του πραγματισμού.

Ο τρόπος με τον οποίο ο Αλτουσέρ έθεσε τα θεμελιώδη προβλήματα της μαρξιστικής θεωρίας εκ των πραγμάτων απορρίπτει τη συστηματική ανάλυση των νομοτελειών ανάπτυξης της επιστημονικής νόησης (βλ. ιστορικό και λογικό, ανάβαση από το αφηρημένο στο συγκεκριμένο, διάνοια και λόγος, διαλεκτική λογική κ.λπ.).

Συνιστά ένα απ’ τα πιο διαδεδομένα εγχειρήματα ακύρωσης της διαλεκτικής μεθοδολογίας του οργανικού όλου και αναθεώρησης της επαναστατικής θεωρίας και μεθοδολογίας του μαρξισμού.

Συνοψίζοντας, μόνο με όρους άγνοιας, ημιμάθειας ή/και από παρεξήγηση μπορεί να θεωρεί κάποιος τον Αλτουσέρ και τους επιγόνους του μαρξιστές.

Η χονδροειδής αντιδιαλεκτική/μεταφυσική αναθεώρηση του μαρξισμού που εισηγήθηκε, έγινε ευρέως αποδεκτή από την αστική και μικροαστική διανόηση της ΕΕ και άλλων κεφαλαιοκρατικών χωρών, ιδιαίτερα από αυτή τη συνιστώσα της που ο Μαρξ αποκαλούσε «καθηγητική επιστήμη».

Η αναγωγή της κοινωνίας/ιστορίας σε απρόσωπες μεταφυσικές δομές, συνδέεται με την έκπτωση της επιστημονικής εικόνας του κόσμου στην αστική φιλοσοφία, με τον εξοβελισμό της κοσμοθεωρητικής προβληματικής ως «μεταφυσικής», με την γενικότερη υποβάθμιση του κύρους της θεωρίας και τη λατρεία των «αντικειμενικών γεγονότων», των «δομών» και των «δεδομένων» στο πλαίσιο του θετικισμού.

Η μετεξέλιξη του τελευταίου από την αναλυτική της παράστασης στην αναλυτική της γλώσσας, η πορεία του μεταθετικισμού προς τον ανορθολογισμό, μαζί με την έκπτωση του δομισμού/στρουκτουραλισμού στο μεταδομισμό, άνοιξαν το δρόμο στη «μεταμοντέρνα» αποδόμηση και στη διάλυση των πάντων στη «διακειμενικότητα», υπό το πρίσμα της οποίας εξοβελίζεται πλέον και το ίδιο το «αντικειμενικό γεγονός».

Οι εξελίξεις αυτές συμβαδίζουν και με την προβληματική του εκφυλισμού της στρουκτουραλιστικής (στη βάση της γαλλικής εκδοχής του θετικισμού-επιστημονισμού) απόπειρας αναθεώρησης του μαρξισμού.

Η απόπειρα αυτή, εκκινώντας από την αλτουσεριανή «ιστορία χωρίς υποκείμενο» πέρασε εύκολα στη φουκοϊκή «μικροφυσική της εξουσίας», στη «βιοπολιτική» και στη μεταμοντέρνα αναγωγή γνώσης και επιστήμης σε «αφηγήματα» σε «κοινωνικές-συμβολικές κατασκευές» και παίγνια «ταυτοτήτων» κατά το δοκούν κ.ο.κ., που οδηγούν σε αδιέξοδες, ανορθολογικές και άκρως επικίνδυνες τάσεις (βλ. Πατέλης Δ. Επιτακτική η ανάγκη συντριβής των ιδεολογημάτων και πρακτικών του αστικού δικαιωματισμού. ).

Ας επανέλθουμε όμως στο κύριο θέμα μας.

Κρίνω ότι τα όποια πολιτικά διαβήματα σύγκλισης ή απόκλισης με ένα ιστορικό κόμμα όπως το ΚΚΕ, δεν είναι και δεν μπορούν να είναι θέμα γούστου ή/και στιγμιαίων-περιστασιακών προτιμήσεων. Τουναντίον, συνδέονται οργανικά με την όλη θεωρητική ή/και ιδεολογική σκευή των ανθρώπων, με τον όλο βίο και την πολιτεία τους.

Για κάθε σκεπτόμενο κομμουνιστή, η συμπόρευση εγείρει ερωτήματα που αφορούν τόσο τις πολιτικές/πρακτικές θέσεις, όσο και τη συνολική σχέση προς το μαρξισμό, την επαναστατική θεωρία και μεθοδολογία.

Ερωτήματα που αφορούν ευθέως τα χαρακτηριστικά τόσο των εκάστοτε συμπορευόμενων δυνάμεων, όσο και του φορέα που γίνεται αποδέκτης αυτής της στήριξης.

Ερωτήματα, τα οποία -κακώς- ενδέχεται μεν να θεωρούνται ήσσονος σημασίας έως αμελητέα σε συνθήκες ρουτίνας του αστικού κοινοβουλευτικού βίου, αλλά η σημασία των οποίων γίνεται καθοριστική σε συνθήκες κλιμάκωσης και γενίκευσης του εν εξελίξει Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ενός πολέμου που εγείρει επιτακτικά στο προσκήνιο την θεμελιώδη δυνατότητα ή αδυναμία του υποκειμένου, βάσει της θεωρητικής και πρακτικής διακρίβωσης της στάσης προς τα διακυβεύματα ζωής η θανάτου που εγείρει η σύρραξη για το κίνημα και την ανθρωπότητα.

Αναφέρω ενδεικτικά ορισμένα κομβικά ζητήματα και ερωτήματα θεωρίας και πράξης που έθετα από τότε:

  • Υπό ποιους όρους π.χ. είναι θεμιτή και επιθυμητή η συμπόρευση με το νυν ΚΚΕ δυνάμεων με μακρά θητεία στο μετερίζι του ευρωκομμουνισμού, με ιδιαίτερες επιδόσεις στο …αγώνισμα του αντισοβιετισμού-αντικομμουνισμού;
  • Συμβιβάζεται άραγε το ΚΚΕ με -αστικά κατά βάση- ιδεολογήματα περί «κρατικού καπιταλισμού» και «ιδιότυπων εκμεταλλευτικών καθεστώτων» στην ΕΣΣΔ και στις άλλες χώρες του πρώιμου σοσιαλισμού;
  • Αποδέχονται άραγε οι κομμουνιστές τα ιδεολογήματα περί συλλήβδην απορριπτέου «σοβιετικού μαρξισμού», προτάσσοντας στο εξής αλτουσεριανά και άλλα ευρωκομμουνιστικά και νεομαρξιστικά δόγματα-σχήματα;
  • Θεωρούν άραγε οι κομμουνιστές ότι το σύνολο της μαρξιστικής θεωρητικής παραγωγής (φιλοσοφικής, οικονομικής, πολιτικής κ.λπ.) της ΕΣΣΔ και των άλλων χωρών του πρωίμου σοσιαλισμού είναι άχρηστο και επικίνδυνο;
  • Ποια και σε ποιο βαθμό αναθεώρηση-διαστρέβλωση του μαρξισμού θεωρείται αποδεκτή/ανεκτή από τους κομμουνιστές ως αναπόσπαστο στοιχείο της ιδεολογικής σκευής κάποιων συμπορευόμενων δυνάμεων, υπό ποιους όρους και προς επίτευξη ποιων σκοπών;
  • Είναι συμβατή με την κομμουνιστική φιλοσοφία η απόρριψη της επαναστατικής διαλεκτικής της ανάπτυξης, ως μεθοδολογικής βάσης επιστημονικής έρευνας της ιστορικής νομοτέλειας και επαναστατικού μετασχηματισμού της κοινωνίας;
  • Είναι συμβατή με την κομμουνιστική φιλοσοφία η απόρριψη της διαλεκτικής ιστορικής διαδικασίας της ανάπτυξης κατά νομοτελή στάδια, με συγκεκριμένη ιστορική κλιμάκωση ποιοτικών, ποσοτικών και ουσιωδών μετασχηματισμών, αντικειμενικών και υποκειμενικών όρων, με αντίστοιχη αναβάθμιση μέσων, σκοπών, τρόπων και υποκειμένων;
  • Είναι συμβατή με την κομμουνιστική φιλοσοφία η απόρριψη της ανάπτυξης (βάσει της οργανικής σχέσης των νόμων της διαλεκτικής) και η υιοθέτηση στη θέση της του δομισμού/στρουκτουραλισμού και του γραμμικού εξελικτισμού;
  • Είναι συμβατή με την κομμουνιστική φιλοσοφία η υιοθέτηση και διακίνηση της ιδεολογίας και πρακτικής της Β’ Διεθνούς περί «ιστορίας ως διαδικασίας χωρίς υποκείμενο» στην εκδοχή του αλτουσεριανού εμμενώς αντιδιαλεκτικού δομισμού;
  • Είναι συμβατή με την επαναστατική θεωρία η απόρριψη του θεμέλιου της μαρξικής επιστήμης της πολιτικής οικονομίας: της εργασιακής θεωρίας της αξίας και η υποκατάστασή της από κάποια «χρηματική θεωρία της αξίας» και την συνακόλουθη «χρηματική θεωρία της υπεραξίας»;
  • Είναι συμβατή με τη στάση των κομμουνιστών η εκ των πραγμάτων υποστήριξη της ιμπεριαλιστικής ολοκλήρωσης της ΕΕ-Φυλακής Λαών και του νομίσματός της, του Ευρώ, σαν να συνιστούν αυτά αναπόδραστη «κανονικότητα», με αντίστοιχη υιοθέτηση του αστικού/ιμπεριαλιστικού κοσμοπολιτισμού (ως δήθεν συνώνυμου με τον διεθνισμό) και η κατακεραύνωση κάθε αντίθετης άποψης ως «εθνικιστικής»;
  • Είναι συμβατή με ένα Κομμουνιστικό Κόμμα η απόρριψη της μαρξιστικής-λενινιστικής επιστήμης της παγκόσμιας πολιτικής οικονομίας στο ιμπεριαλιστικό της στάδιο και η συνακόλουθη μετατροπή του ιμπεριαλισμού σε αφηρημένο και απροσδιόριστο «πουκάμισο αδειανό» που «φοριέται» από όλες τις χώρες του πλανήτη και τελικά ανάγεται σε βουλησιαρχικά εννοούμενες πολιτικές επιλογές κάποιων «ελίτ»;
  • Είναι συμβατή με ένα Κομμουνιστικό Κόμμα η απόρριψη της καθοριστικής συμβολής του Β. Ι. Λένιν στη δημιουργική ανάπτυξη του μαρξισμού μέσω της πολιτικής οικονομίας του ιμπεριαλισμού, αλλά και της ίδιας της επιστημονικής κατηγορίας «ιμπεριαλισμός»;
  • Είναι συμβατή με ένα Κομμουνιστικό Κόμμα η αγνόηση των επιστημονικών λενινιστικών κριτηρίων δυναμικής ιεράρχησης της παγκόσμιας «αλυσίδας του ιμπεριαλιστικού συστήματος» με τη διάκριση της θέσης και του ρόλου των ισχυρότερων ως προς το κεφάλαιο χωρών, των ιμπεριαλιστικών χωρών και η συνακόλουθη αναθεώρηση-σύγχυση μεταξύ των επιστημονικών κατηγοριών «ιστορικό στάδιο του ιμπεριαλισμού» και «ιμπεριαλιστική χώρα»;
  • Είναι συμβατή με την μαρξιστική φιλοσοφία και πολιτική οικονομία η απόρριψη της συγκεκριμένης ιστορικής κατηγορίας «κοινωνικοοικονομικός σχηματισμός» και η υποκατάστασή της από μια στατική, δομική/στρουκτουραλιστική εξέταση των εθνών/κρατικών μορφωμάτων, σαν να είναι αυτά δήθεν απολύτως αυτοτελή, πρακτικά ασύνδετοι και αποσπασματικοί «εθνικοί σχηματισμοί», με ανύπαρκτη έως αποκλειστικά εξωτερική/επουσιώδη αλληλεπίδραση;
  • Είναι συμβατή με την μαρξιστική φιλοσοφία και πολιτική οικονομία η παραίτηση από την επιστημονική διερεύνηση του όλο και πιο περίπλοκου στο σύγχρονο στάδιο του ιμπεριαλισμού πλέγματος άντλησης μονοπωλιακών υπερκερδών στο πλαίσιο των πολλαπλά διαμεσολαβημένων σχέσεων παραγωγής -σχέσεων υπερεκμετάλλευσης και κυριαρχίας παγκόσμιας εμβέλειας- και η αναγωγή των διεθνών οικονομικών σχέσεων σε εξωτερικές «αλληλεπιδράσεις/αλληλοεξαρτήσεις» μεταξύ «εθνικών κοινωνικοοικονομικών σχηματισμών» – δίκην στατικών δομικών στοιχείων κάποιας μεταφυσικά εννοούμενης φαραωνικής δομής, κατά τα αλτουσεριανά στρουκτουραλιστικά δόγματα;
  • Είναι συμβατή με ένα Κομμουνιστικό Κόμμα η παραίτηση από την επιστημονική μαρξιστική εξέταση της θέσης και του ρόλου της ευρωπαϊκής, ευρωατλαντικής και παγκόσμιας χρηματιστικής ολιγαρχίας και των αντίστοιχων οργάνων διακρατικομονοπωλιακής επιβολής του ιμπεριαλισμού, αλλά και των πολυπλόκαμων και πολυεπίπεδων μηχανισμών διακρατικής, περιφερειακής και παγκόσμιας εκμετάλλευσης/απομύζησης υπεραξίας με την ποικιλομορφία των μονοπωλιακών υπερκερδών;
  • Είναι συμβατή με ένα Κομμουνιστικό Κόμμα η απολογητική των κεφαλαιοκρατικών/ιμπεριαλιστικών ολοκληρώσεων αυταπάτη, βάσει της οποίας «οι εγχώριες κυρίαρχες τάξεις» και οι «ελίτ» (sic) των εκάστοτε «εθνικών κοινωνικοοικονομικών σχηματισμών» δρουν με περισσή αυτοτέλεια και ανεξαρτησία, έχοντας απλώς κάποια επικουρικά «ευρωπαϊκά στηρίγματα»;
  • Είναι συμβατή με την μαρξιστική φιλοσοφία και πολιτική οικονομία η αναγωγή του ιμπεριαλισμού σε αλτουσεριανής κοπής βουλησιαρχική επιλογή κάποιων «εγχώριων κυρίαρχων τάξεων» ή/και «ελίτ» λόγω «πολιτικού επικαθορισμού»;
  • Είναι συμβατή με ένα Κομμουνιστικό Κόμμα η παραίτηση από τον πρακτικό αντιιμπεριαλιστικό αγώνα (κατά ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ) με την αφηρημένη επίκληση (την μπάλα στην εξέδρα, ή/και στις ελληνικές καλένδες) της «καθαρής ταξικής πάλης»;
  • Είναι συμβατή με ένα Κομμουνιστικό Κόμμα η αναγωγή του κομμουνισμού σε αφηρημένη «κριτική και αμφισβήτηση»;
  • Είναι συμβατή με το κόμμα η απολογητική του ιμπεριαλισμού που θέτει ως όρο για την αποχώρηση από το ΝΑΤΟ, τη διάλυση του ΝΑΤΟ;
  • Είναι συμβατή με ένα ιστορικό Κομμουνιστικό Κόμμα η απόρριψη της διαλεκτικής σχέσης στρατηγικής-τακτικής, η απόσπαση της στρατηγικής από την τακτική και η εξαίρεση ακόμα και της λέξης «τακτική» από το κομματικό λεξιλόγιο, ή μήπως συνιστά διολίσθηση στον έρποντα τακτικισμό με φραστική φετιχοποίηση της «καθαρής στρατηγικής» και της «ταξικής πάλης»;

Και άλλα πολλά…

 

Οι πολιτικές συμμαχιών συνδέονται οργανικά με τις ιεραρχήσεις και την ασκούμενη πολιτική του φορέα στην εκάστοτε συγκυρία. Επομένως, η αναγκαία για τις εκάστοτε προτιμητέες συμμαχίες αμοιβαία μετατόπιση πρακτικών-πολιτικών θέσεων και ιδεολογικής-προπαγανδιστικής πλαισίωσης των τελευταίων είναι απαραίτητο να αναδεικνύονται και να γίνονται αντικείμενο ανοικτής, δημόσιας, ορθολογικής-επιστημονικής συζήτησης.

Μόνο αυτή η στάση και αντιμετώπιση προσιδιάζει στους κομμουνιστές.

Είναι σαφές ότι εδώ δεν έχουμε μια τυχαία δήλωση στήριξης του ΚΚΕ.

Δεν μπορούμε να προβούμε σε δίκη προθέσεων.

Εικασίες κάνουμε βάσει όσων είναι δημόσια γνωστά.

Ωστόσο, η μετατόπιση ενός ανθρώπου με την ως άνω θεωρητική και ιδεολογική σκευή και πολιτική θητεία δεν μπορεί να αποϊδεολογικοποιείται, δεν μπορεί να προβάλλει ως δήθεν κοσμοθεωρητικά και ιδεολογικά ουδέτερη.

Η κοσμοθεωρία και η ιδεολογία, δεν είναι επουσιώδη θέματα για τους κομμουνιστές.

Δεν είναι μανδύες ή προσωπεία, που μπορεί κάποιος να ενδύεται και απεκδύεται όπως και όποτε του καπνίσει.

Βάσει της μαρξιστικής επιστήμης, η θεωρία και η μεθοδολογία του ανθρώπου έχει νόημα, μόνον όταν από αυτήν εμφορείται και νοηματοδοτείται το σύνολο της ύπαρξης και δράσης του, όταν αυτή συμπυκνώνεται και εκφράζεται ως στάση ζωής, όταν διέπει τη ζωή του ανθρώπου. Πολύ περισσότερο αυτό ισχύει για την θεωρία και μεθοδολογία ενός Κομμουνιστικού Κόμματος.

Η θεωρία και η μεθοδολογία, εφ’ όσον αναπτύσσονται απρόσκοπτα και συγκροτημένα, επιτρέπουν την επιστημονική περιγραφή και εξήγηση της πραγματικότητας, την επιστημονική πρόβλεψη αυτού που μέλλει γενέσθαι, και βάσει αυτών των λειτουργιών τους: τη χάραξη σκοπού, στρατηγικής και τακτικών.

Μόνον έτσι, μετά λόγου γνώσεως, αποκτά περιεχόμενο και προοπτική ο επαναστατικός αγώνας.

Όπως κατέδειξαν οι θεμελιωτές της επαναστατικής θεωρίας, χωρίς επαναστατική θεωρία, η πράξη είναι τυφλή (βλ. και Πατέλης Δ. Μόνο επιστημονικά κάνουμε ελκτική δύναμη τον κομμουνισμό.).

Πρακτικές και μεθοδεύσεις που κινούνται έξω απ’ αυτή τη μαρξιστική αρχή, οδηγούν νομοτελώς σε άκρως επικίνδυνους καιροσκοπισμούς, άσχετους με το περιεχόμενο και το νόημα του επαναστατικού κινήματος.

Κάθε άλλη αντίληψη αυτού του θέματος, δεν έχει την παραμικρή σχέση με επαναστατική στάση ζωής, μιας και είναι δηλωτική υποκρισίας, διάστασης λόγων και έργων και άλλων παρόμοιων εκφυλιστικών φαινομένων.

Επομένως, σε παρόμοιες μετατοπίσεις, είναι μείζονος σημασίας η στάση του δρώντος προσώπου έναντι της μέχρι τούδε πολιτικής του πορείας, έναντι της θεωρητικής και ιδεολογικής παραγωγής και σκευής του, αλλά και η στάση του πολιτικού φορέα-αποδέκτη/υποδοχέα των μετατοπίσεων.

Όσο η στάση αυτή δεν εξετάζεται δημόσια, δύο τινά μπορούν να συμβαίνουν: αυτός που έχει προβεί στη μετατόπιση είτε

  1. θεωρεί τη μετατόπιση ανεξάρτητη από τις προηγούμενες θέσεις του, άρα και την ιδεολογία του δευτερεύουσας σημασίας, είτε
  2. βλέπει αυτή τη μετατόπιση ως μέσο-όχημα για την προώθηση, διάδοση και εφαρμογή σκοπών που συνδέονται οργανικά και αδιάλειπτα με την όλη πορεία, τις θέσεις και την ιδεολογία του, στις οποίες παραμένει πιστός, την εφαρμογή/προαγωγή των οποίων επιδιώκει με συνέπεια σε κάθε επόμενο βήμα του.

Ειλικρινά, δεν ξέρω τι είναι χειρότερο και πιο επικίνδυνο ανάμεσα σε αυτές τις εκδοχές υποκρισίας, εργαλειακών σχέσεων και κρυψίνοιας…

Εκείνο που είναι μονοσήμαντα καταστροφικό για το κομμουνιστικό κίνημα, είναι η εξοικείωση με τέτοια εργαλειακή/καιροσκοπική στάση προς τη θεωρία, τη μεθοδολογία και τη στάση ζωής ως μια καθ’ όλα αποδεκτή και προτιμητέα «κανονικότητα».

Και αυτό δεν αφορά αποκλειστικά κάποιο μεμονωμένο πρόσωπο που προέβη σε δήλωση στήριξης…

 

Βλ. επίσης:

Πατέλης Δ. (2014). Ιμπεριαλιστική ολοκλήρωση, ανισομέρεια και “ασθενής κρίκος”.

Πατέλη Δ. «Κατασκευή», «διόρθωση» ή ολική καταστροφή της ταυτότητας του ανθρώπου; 

Πατέλη Δ. Αντικομμουνισμός και περί «ολοκληρωτισμού» ιδεολογήματα…

Πατέλης Δ. Η ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ.

Δ. Πατέλης. Κοινωνική νομοτέλεια: θεωρητικό κεκτημένο και «Λογική της Ιστορίας». Εννοιολογικές και μεθοδολογικές επισημάνσεις.

Πατέλης Δ. Κοινωνικές Επιστήμες και Μεθοδολογία του Οργανικού Όλου: Πέραν του Διπόλου Ποιοτικών και Ποσοτικών Μονομερειών. 

Πατέλης Δημήτρης. Για τη θεωρία και μεθοδολογία της διαλεκτικής υλιστικής αντίληψης της ιστορίας. Μια εισαγωγή στον ιστορικό υλισμό. 2020

Πατέλης Δ. Δομική κρίση πόλεμος και προοπτικές ανάπτυξης-διεξόδου απ’ τα συστημικά αδιέξοδα για τη χώρα και την ανθρωπότητα.

Πατέλης Δ. Αντισοβιετισμός-αντικομμουνισμός, πρακτορολογία και συκοφαντίες.

 

 

[1] Με τον κ. Γ. Μηλιό γνωριζόμαστε από την δεκαετία του 1980 και έχουμε συνυπάρξει και αντιπαρατεθεί σε συνέδρια, ημερίδες και σε αρκετές εκδηλώσεις αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Η φιλοσοφία, η μεθοδολογία και η κοσμοθεώρηση του καθ’ ενός μας είναι από μη συμβατές έως εκ διαμέτρου αντίθετες.  Ωστόσο, μεταξύ μας υπάρχει μια διαπροσωπική σχέση επικοινωνίας και αμοιβαίου σεβασμού, η οποία -θέλω να ελπίζω- μας επιτρέπει να συμφωνούμε ή/και να διαφωνούμε επικεντρώνοντας τον διάλογο στα επίδικα θεωρητικά και πρακτικά ζητήματα, πέρα από διαπροσωπικές φορτίσεις.

 

 

Εκ νέου περί των σχέσεων ευρωκομμουνισμού, αλτουσεριανισμού και κομμουνισμού… Δήλωση στήριξης, διάλογος και αρχές…

Του Δημήτρη Πατέλη.

Δημοσιεύθηκε 20 Ιανουαρίου 2019 στην Συλλογικότητα αγώνα για την ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ

Ο κ. Γ. Μηλιός τάσσεται εσχάτως αναφανδόν υπέρ του ΚΚΕ! Το επιβεβαιώνει ρητά και σε πρόσφατη συνέντευξή του («Αναγκαίος ο διάλογος και η στήριξη του ΚΚΕ». Εφημερίδα των Συντακτών 19.1.2019). Θα ρωτούσε κανείς εύλογα: και λοιπόν; Τι το μεμπτό υπάρχει σε αυτό;  Δεν μπορεί ένας προβεβλημένος και διακεκεριμένος πολιτικός και διανοούμενος της αριστεράς να αλλάξει απόψεις και θέση; Είδε ένας άνθρωπος κάπου φως ιλαρόν αγωνιστικής συνέπειας και προσχωρεί! Άλλωστε, ιδιαίτερα σε προεκλογικές περιόδους, είναι σύνηθες να γίνονται δηλώσεις στήριξης κομμάτων εκ μέρους διαφόρων ανθρώπων και ομάδων.

Οφείλω να επισημάνω, ότι δεν έχω την παραμικρή πρόθεση να αυτοαναγορευτώ σε κριτή του ποιος τάσσεται με ποιόν στη σύγχρονη πολιτική σκηνή. Άλλωστε, σε μιαν αστική δημοκρατία, οι επιλογές αυτές άπτονται των δικαιωμάτων του πολίτη και του ανθρώπου. Από αυτή την τυπική άποψη λοιπόν, δεν μου πέφτει λόγος. Επιπλέον, από το 1989 δεν έχω οργανωτική σχέση με αυτό το κόμμα ούτε και με κάποιο άλλο.

Η επιλογή μου αυτή ήταν και παραμένει συνειδητή. Συνδέεται με τη μαρξιστική επιστημονική αντίληψη περί κομματικότητας. Σε αντίθεση με τις τρέχουσες αντιλήψεις, κομματικότητα είναι η ανώτερη μορφή επαναστατικής συνείδησης, συνείδησης του υποκειμένου του επαναστατικού αγώνα για την επίτευξη της ενοποίησης της ανθρωπότητας, του κομμουνισμού.

Με βάση αυτή την αντίληψη κρίνεται το κάθε βήμα, η κάθε ιεράρχηση (στρατηγικών και τακτικών) σκοπών και μέσων του αγώνα (θεωρητικών, πρακτικών, ιδεολογικών, οργανωτικών κ.λπ.). Άρα, αν εγκαταλείψουμε το πεδίο των τυπικών σχέσεων δικαιωμάτων, η περιεκτική και συμβολική πλευρά τέτοιων διαβημάτων, δεν μπορεί να αφήνει αδιάφορο όποιον αντιλαμβάνεται ή/και θεωρεί εαυτόν στρατευμένο σε αυτό τον αγώνα.

Η περίπτωση του κ. Γ. Μηλιού δεν είναι τυχαία. Αρκεί να γνωρίζει κανείς στοιχειωδώς την πολύπλευρη ερευνητική, συγγραφική, διδακτική και πολιτική του δράση. Πρόκειται για ένα δραστήριο διανοούμενο της αριστεράς, ο οποίος έχει πλούσιο θεωρητικό έργο μαρξιστικό, ή -τέλος πάντων- μαρξιστικής αναφοράς, είναι καθηγητής του ΕΜΠ και διευθύνει την τριμηνιαία επιθεώρηση “Θέσεις”. Επομένως, πολιτικά διαβήματα εκ μέρους μιας προσωπικότητας τέτοιου τύπου, δεν είναι θέμα ιδιωτικού γούστου, δεν μπορούν να αποτιμώνται ως άσχετα με την μέχρι τούδε πορεία της, με την όλη θεωρητική ή/και ιδεολογική της σκευή. Άρα, το εν λόγω διάβημα της στήριξης ενός πολιτικού κόμματος με τέτοια πλούσια ιστορία, θέτει εκ των πραγμάτων ερωτήματα που αφορούν τη σχέση προς το μαρξισμό, τη θεωρία και μεθοδολογία τόσο της εν λόγω προσωπικότητας, όσο και του φορέα που γίνεται αποδέκτης αυτής της στήριξης. Εφ’ όσον η στήριξη αυτή προέκυψε προσφάτως, η ορθολογική της εξήγηση είναι εφικτή μέσω της βέλτιστης δυνατής σφαιρικής ανάδειξης των αντικειμενικών και υποκειμενικών όρων αυτής της (ατομικής, μονομερούς είτε/και διμερούς, αμφίδρομης;) προσέγγισης, αυτής της μετατόπισης θέσεων.

Στο σημείωμα αυτό θα περιοριστώ σε μερικές ενδεικτικές επισημάνσεις με αφορμή την τελευταία συνέντευξη. Ο κ. Μηλιός, ως γνωστόν, επί δεκαετίες έχει δρέψει δάφνες εις το λαμπρόν πεδίον δόξης του «ευρωκομμουνιστικού» αντισοβιετισμού-αντικομμουνισμού (ως διαπρύσιος κήρυξ των ιδεολογημάτων περί «κρατικού καπιταλισμού» στην ΕΣΣΔ και στις άλλες χώρες του πρώιμου σοσιαλισμού). Είναι μαχητικός πολέμιος ενός φαντασιακού στην ανιστορικότητά του μορφώματος, που αποκαλεί «σοβιετικό μαρξισμό» (αντιληπτό βάσει αλτουσεριανών και άλλων δογμάτων-σχημάτων, ως κάτι το μεταφυσικά ομοιογενές και αδιαφοροποίητο), χωρίς να έχει ο ίδιος πρόσβαση σε πρωτογενείς πηγές επί της ποικιλομορφίας και ιδιοτυπίας της θεωρητικής παραγωγής στην ΕΣΣΔ. Έχει διαπρέψει και στην αναθεώρηση-διαστρέβλωση του μαρξισμού: απόρριψη της διαλεκτικής αλλά και της μαρξικής εργασιακής θεωρίας της αξίας, υιοθέτηση και διακίνηση της ιδεολογίας και πρακτικής της Β’ Διεθνούς περί «ιστορίας ως διαδικασίας χωρίς υποκείμενο» στην εκδοχή του αλτουσεριανού αντιδιαλεκτικού δομισμού, υποστήριξη της ιμπεριαλιστικής ολοκλήρωσης της ΕΕ-Φυλακής Λαών και του Ευρώ με αντίστοιχη κατακεραύνωση κάθε αντίθετης άποψης ως «εθνικιστικής», κ.λπ. Διετέλεσε επί μακρόν «σκιώδης υπουργός οικονομικών» του ΣΥΡΙΖΑ απ’ τον οποίο αποστασιοποιήθηκε εν ευθέτω χρόνω, και παραιτήθηκε μεν από το Τμήμα Οικονομικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ (18.3.2015), ανταμείφθηκε δε δια τας υπηρεσίας του με διορισμό απ’ την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στην τιμητική θέση του προέδρου του Φεστιβάλ Αθηνών… Εξ όσων γνωρίζω, οι παραπάνω θέσεις δεν υιοθετούνται από το ΚΚΕ και τον κόσμο που αυτό συσπειρώνει και επηρεάζει.

Θα ανέμενε λοιπόν κανείς, ότι με την πρώτη δημόσια τοποθέτησή του περί στήριξης του ΚΚΕ, ο κ. Μηλιός θα έλεγε κάτι για όλες αυτές τις θέσεις και επιδόσεις του, βάσει των οποίων επί δεκαετίες βρισκόταν σε οξύτατη δημόσια σύγκρουση με τον πολιτικό χώρο που εσχάτως στηρίζει και τους ανθρώπους του.

Φευ! Ο επί δεκαετίες ευρωκομμουνισμός & αντισοβιετισμός του, η ευρωλαγνεία του και η όλη αναθεωρητική του πορεία δεν θίγονται καν στη συνέντευξη. Εκεί βλέπουμε άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε και περί διαλόγου προθέσεις… Δεν προβαίνει καν σε ίχνος αυτοκριτικής για το αλτουσεριανό περιοδικό που διευθύνει, για το όλον «ερευνητικό και συγγραφικό του έργο» και τις ιδεολογικοπολιτικές του θέσεις. Τουναντίον, σπεύδει να εξάρει την αυτοκριτική του ΚΚΕ, την «εντυπωσιακή επανεκτίμηση των αναλύσεων του παρελθόντος, η οποία μάλιστα περιέχει στοιχεία αυτοκριτικής. Ακόμα εντυπωσιακότερη είναι η αποτίμηση της δικής τους ιστορίας (που σε μεγάλο βαθμό είναι και δική μου, της πλειοψηφίας των κομμουνιστών μέχρι το 1968). Ανοίγουν την αναγκαία συζήτηση για το μαρξισμό, την κοινωνική αλλαγή, το σοσιαλισμό, και σε αυτή τη γόνιμη διαδικασία δεν πρέπει να μείνουν μόνοι. Διαφορές μπορεί να παραμένουν, όμως ο διάλογος που ξεκίνησε αντικειμενικά αφορά όλα τα τμήματα της επαναστατικής αντικαπιταλιστικής Αριστεράς». Έστω ότι «ο διάλογος που ξεκίνησε αντικειμενικά αφορά όλα τα τμήματα της επαναστατικής αντικαπιταλιστικής Αριστεράς». Ερώτημα: από πότε ο συνεντευξιαζόμενος κατατάσσει εαυτόν στην «επαναστατική αντικαπιταλιστική Αριστερά»;

Αρνείται (προς το παρόν;) τη συμμετοχή σε ψηφοδέλτια, που θα μπορούσε να είναι κίνητρο για τέτοια μετατόπιση βάσει μιας κοντόφθαλμης μεθόδευσης. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλοι τρόποι να χειριστεί κανείς τη δήλωση στήριξης στο ΚΚΕ ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ, τραμπολίνο και άλλοθι για περαιτέρω προβολή και επιβολή των «ανανεωτικών» του θέσεων…

Άλλωστε, ο ακαδημαϊκός «μαρξιστής» μας δηλώνει: «Πολιτική για μένα είναι πρωτίστως η κριτική και αμφισβήτηση του υπάρχοντος»! Σε αυτή την …εμβριθή θέση, συμπυκνώνεται, ο άγονος δήθεν ριζοσπαστισμός των επιγόνων του Χέγκελ, των «νεαρών εγελιανών» που συνέτριψε ο νεαρός Μαρξ ήδη από το 1844, ως άγονο και αδιέξοδο αστικό φιλελεύθερο υποκειμενικό ιδεαλισμό…

Αποφεύγει εμφατικά κάθε αναφορά στον ιμπεριαλισμό, στην ιμπεριαλιστική ολοκλήρωση της ΕΕ και τη συνακόλουθη ανταγωνιστική ανισομέρεια εντός της, βγάζοντας λάδι την ΕΕ για όλα τα δεινά της τελευταίας δεκαετίας και πετώντας την μπάλα στην αυστηρά εγχώρια «ταξική» εξέδρα: «Η άποψη ότι επρόκειτο κυρίως για σύγκρουση Ελλάδας – ΕΕ είναι εσφαλμένη. Η βασική σύγκρουση ήταν ανάμεσα στο κεφάλαιο και την εργασία, για το ποιος θα πληρώσει και σε ποιο βαθμό το κόστος της κρίσης»! Επιπλέον, αναφερόμενος στην κυβερνητική πολιτική του 2015, εκτιμά: «φαίνεται ότι υπήρχε δυνατότητα για την επίτευξη μιας διαφορετικής συμφωνίας προς όφελος των λαϊκών τάξεων, αν η κυβέρνηση είχε την πρόθεση να συγκρουστεί με τις εγχώριες κυρίαρχες τάξεις και τα ευρωπαϊκά τους στηρίγματα»!

Λες και η σύγκρουση κεφάλαιο-εργασία σε συνθήκες ιμπεριαλιστικών ολοκληρώσεων δρα αποκλειστικά στο εσωτερικό του «ελληνικού καπιταλιστικού σχηματισμού» κατά τα αλτουσεριανά στρουκτουραλιστικά δόγματα. Λες και η αστική τάξη της χώρας -κατά τη δική του «μαρξιστική» πλουραλιστική διατύπωση «οι εγχώριες κυρίαρχες τάξεις» (sic)- δρα με περισσή αυτοτέλεια και ανεξαρτησία, έχοντας απλώς κάποια επικουρικά «ευρωπαϊκά στηρίγματα»… Λες και επί σύγχρονου ιμπεριαλισμού δεν υπάρχει ευρωπαϊκή, ευρωατλαντική και παγκόσμια χρηματιστική ολιγαρχία, ούτε τα αντίστοιχα όργανα διακρατικομονοπωλιακής επιβολής…

Άλλωστε, κατά τον κ. Μηλιό «η λιτότητα δεν είναι πολιτική της ΕΕ, γενικώς κι αορίστως. Είναι η πολιτική των κυρίαρχων τάξεων συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας»! Τρομερή ανάλυση! Η πολιτική των κυρίαρχων τάξεων δεν συνδέεται με την ιμπεριαλιστική ολοκλήρωση της ΕΕ, ούτε και με τα θεσμικά και εξωθεσμικά όργανά της! Η ΕΕ είναι ένα ευαγές ίδρυμα υπεράνω τάξεων, τόσο καλό, που ο κ. Μηλιός δεν διανοείται να πει κάτι εναντίον του, πολλώ δε μάλλον να προτείνει την έξοδο της Ελλάδας ή άλλων χωρών από αυτήν. Άλλωστε, έχω και προσωπική εμπειρία δημόσιας απάντησής του σε τοποθέτησή μου περί αναγκαιότητας εξόδου από ΕΕ και ευρώ, όπου με κατακεραύνωσε ως «αντι-ΕΕ, άρα: εθνικιστή», μιας και ο διεθνισμός του είναι συνυφασμένος με την εν λόγω ιμπεριαλιστική ολοκλήρωση, με τη φυλακή λαών της ΕΕ!

Μη βιαστείτε να κατηγορήσετε τον κ. Μηλιό για έλλειμμα αντιιμπεριαλισμού. Όλα κι όλα! Είναι υπέρ της αποχώρησης ή της μη ένταξης στο ΝΑΤΟ, με όρο τη διάλυση του ΝΑΤΟ! Ερώτημα πρώτο: δεδομένου του αλληλένδετου ΕΕ-ΝΑΤΟ στον ευρωατλαντικό ιμπεριαλιστικό άξονα, πως ακριβώς φαντάζεται διάλυση του κακού ΝΑΤΟ και διατήρηση της αγαπημένης του ΕΕ; Είναι σαφές ότι το αλληλένδετο των οργάνων διακρατικομονοπωλιακής επιβολής απορρέει νομοτελώς από τη δομή και τις λειτουργίες των πανίσχυρων Πολυκλαδικών Διεθνικών Μονοπωλιακών Ομίλων και των ολοκληρώσεών τους, του νυν χρηματιστικού κεφαλαίου, θεσμική-εξωθεσμική πολιτική συμπύκνωση, συγκρότηση και έκφραση των οποίων είναι η ΕΕ, με αντίστοιχο πολεμικό βραχίονα (ως συνέχεια αυτής της πολιτικής με άλλα μέσα) το ΝΑΤΟ. Ερώτημα δεύτερο: πως θα γίνει αυτή η διάλυση, δεν μας εξηγεί ο κ. καθηγητής. Οι πολεμικές συμμαχίες διαλύονται είτε με πόλεμο (κατά κανόνα με ήττα τους), είτε (πολύ σπανίως) κοινή συναινέσει. Στην πρώτη περίπτωση, ο πόλεμος, η ήττα που θα διαλύσει το ΝΑΤΟ (και όχι μόνο) θα είναι αποτέλεσμα είτε άλλου εμπόλεμου συνασπισμού, είτε/και ταξικού επαναστατικού πολέμου. Τι από αυτά προτάσσει ο κ. Μηλιός; Στην (μάλλον απίθανη) περίπτωση συναινετικής διάλυσης, βάσει αυτής της θέσης, ακόμα και 2 χώρες να απομείνουν σε αυτό, πχ. ΗΠΑ και Ελλάδα (η πλέον δουλικά πιστή σύμμαχος τα τελευταία χρόνια), το σύμφωνο θα διατηρείται…

Ξέρω την κατάσταση της θεωρητικής και μεθοδολογικής παιδείας της νυν αριστεράς. Γνωρίζω ότι εκείνο που μένει με όρους τρέχουσας προπαγάνδας και οπαδικής πρόσληψης, δεν είναι το περιεχόμενο της συνέντευξης, τα όσα αναφέρονται η αποσιωπούνται σε αυτήν, αλλά ο τίτλος της είδησης: «στήριξη του ΚΚΕ». Τα υπόλοιπα, δυστυχώς, εκλαμβάνονται κατά κανόνα ως ασήμαντες λεπτομέρειες που ενδέχεται να αφορούν κάποιους ειδικούς, είτε ακόμα και κάποιους κακεντρεχείς «κολλημένους»…

Έτσι, ακόμα και έχοντας διαβάσει τα παραπάνω, θα μπορούσε να πει κανείς: και λοιπόν; Παρ’ όλες τις ιδιότυπες θέσεις και διαφωνίες του ένας άνθρωπος στηρίζει το ΚΚΕ. Δεν είναι άραγε αυτό ενδεικτικό του ανοδικού ρεύματος επιρροής και απήχησής του;

Είναι σαφές ότι εδώ δεν έχουμε μια τυχαία δήλωση στήριξης του ΚΚΕ. Δεν μπορούμε να προβούμε σε δίκη προθέσεων. Εικασίες κάνουμε βάσει όσων γνωστοποιούνται δημόσια. Ωστόσο, η μετατόπιση ενός ανθρώπου με την ως άνω θεωρητική και ιδεολογική σκευή δεν μπορεί να αποϊδεολογικοποιείται, δεν μπορεί να προβάλλει ως δήθεν κοσμοθεωρητικά και ιδεολογικά ουδέτερη. Η κοσμοθεωρία και η ιδεολογία, δεν είναι επουσιώδη θέματα. Δεν είναι μανδύες ή προσωπεία, που μπορεί κάποιος να ενδύεται και απεκδύεται όπως και όποτε του καπνίσει. Βάσει της μαρξιστικής επιστήμης, η θεωρία και η μεθοδολογία του ανθρώπου έχει νόημα, μόνον όταν από αυτήν εμφορείται και νοηματοδοτείται το σύνολο της ύπαρξης και δράσης του, όταν αυτή συμπυκνώνεται και εκφράζεται ως στάση ζωής, όταν διέπει τη ζωή του ανθρώπου.

Η θεωρία και η μεθοδολογία, εφ’ όσον αναπτύσσονται απρόσκοπτα και συγκροτημένα, επιτρέπουν την επιστημονική περιγραφή και εξήγηση της πραγματικότητας, την επιστημονική πρόβλεψη αυτού που μέλλει γενέσθαι, και βάσει αυτών των λειτουργιών τους: τη χάραξη σκοπού, στρατηγικής και τακτικών. Μόνον έτσι, μετά λόγου γνώσεως, αποκτά περιεχόμενο και προοπτική ο επαναστατικός αγώνας. Όπως κατέδειξαν οι θεμελιωτές της επαναστατικής θεωρίας, χωρίς επαναστατική θεωρία, η πράξη είναι τυφλή. Πρακτικές και μεθοδεύσεις που κινούνται έξω απ’ αυτή τη μαρξιστική αρχή, οδηγούν νομοτελώς σε καιροσκοπισμούς, άσχετους με το περιεχόμενο και το νόημα του επαναστατικού κινήματος.

Κάθε άλλη αντίληψη αυτού του θέματος, δεν έχει την παραμικρή σχέση με επαναστατική στάση ζωής, μιας και είναι δηλωτική υποκρισίας, διάστασης λόγων και έργων και άλλων παρόμοιων εκφυλιστικών φαινομένων. Επομένως, σε παρόμοιες μετατοπίσεις, είναι μείζονος σημασίας η στάση του δρώντος προσώπου έναντι της μέχρι τούδε θεωρητικής και ιδεολογικής παραγωγής και σκευής του.

Εδώ, δύο τινά μπορούν να συμβαίνουν: αυτός που έχει προβεί στη μετατόπιση, είτε θεωρεί τη μετατόπιση ανεξάρτητη από τις προηγούμενες θέσεις του, άρα και την ιδεολογία του δευτερεύουσας σημασίας, είτε βλέπει αυτή τη μετατόπιση ως μέσο-όχημα για την προώθηση, διάδοση και εφαρμογή σκοπών που συνδέονται με τις θέσεις και την ιδεολογία του, στις οποίες παραμένει πιστός με συνέπεια. Ειλικρινά, δεν ξέρω τι είναι χειρότερο και πιο επικίνδυνο ανάμεσα σε αυτές τις εκδοχές υποκρισίας, εργαλειακών σχέσεων και κρυψίνοιας. Εκείνο που είναι μονοσήμαντα καταστροφικό για το κομμουνιστικό κίνημα, είναι η εξοικείωση με τέτοια εργαλειακή στάση προς τη θεωρία ως μια κανονικότητα. Και αυτό δεν αφορά αποκλειστικά το πρόσωπο που προέβη σε δήλωση στήριξης…




Η Υπερκαυκασία και ο εν εξελίξει παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός πόλεμος (2008). Του Δ. Πατέλη

Εισαγωγικό σημείωμα στην αναδημοσίευση.

Ξημερώματα 8.8.2008 εξαπολύθηκε μεγάλη πολεμική επιχείρηση των δυνάμεων του γεωργιανού στρατού κατά του ρωσικού ειρηνευτικού σώματος (ευρισκόμενου εκεί βάσει εντολής του ΟΗΕ) και κατά αμάχων της πρωτεύουσας της Νότιας Οσετίας Τσχινβάλ.

Η επιχείρηση προετοιμαζόταν από καιρό, με την άμεση εμπλοκή στρατιωτικού προσωπικού και εξοπλισμό από ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ και Ισραήλ, με την προκλητική στρατιωτική, οικονομική και πολιτική υποστήριξη των ΗΠΑ.

Τυπικά, η εντολή για την επίθεση δόθηκε από την κυβέρνηση του πράκτορα των ΗΠΑ Μιχαήλ Σαακασβίλι, η οποία επεδίωκε τάχιστη ένταξη σε ΝΑΤΟ-ΕΕ. Είχε προηγηθεί η αποστολή 2.000 Γεωργιανών στρατιωτών στο Ιράκ υπό αμερικανική διοίκηση.

Όταν φαινόταν ότι οι πενιχρές δυνάμεις πολιτοφυλακής της Οσετίας θα συντρίβονταν από τις υπέρτερες γεωργιανές-ΝΑΤΟικές δυνάμεις, 10.8.2008 η κατάσταση αλλάζει άρδην με την αστραπιαία εμπλοκή των ρωσικών δυνάμεων, η ραγδαία προέλαση των οποίων σταμάτησε σε τρεις μέρες, πέντε ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, με την κατάληψη της πόλης Γκόρι (γενέτειρας του Στάλιν), μόλις 76 χλμ. δυτικά της Τιφλίδας.

Αναδημοσιεύουμε αυτό το κείμενο μετά από 14 χρόνια για να καταδείξουμε:

  1. Την αδυναμία διάγνωσης και πρόγνωσης του πολέμου μιας ριζικά νέας εποχής και συγκυρίας στη βάση παρωχημένων ανιστορικών σχημάτων, κατ’ αναλογία κρίσεων και μεταφυσικών στατικών δογμάτων διαστρέβλωσης-αναθεώρησης του μαρξισμού-λενινισμού, που μόνο σύγχυση σπέρνουν στις συνειδήσεις και αποπροσανατολίζουν-αποδιοργανώνουν στο κίνημα.
  2. Τις σχέσεις συνέχειας – ασυνέχειας, τις γενεσιουργές αντιφάσεις, τα ανειρήνευτα συμφέροντα των εμπλεκόμενων πόλων (ιδιαίτερα του εν τω γεννάστε τότε αντιπάλου δέους του ευρωατλαντισμού) και τις τάσεις-προοπτικές στην κλιμάκωση του εν εξελίξει μακροχρόνιου Γ’ Παγκόσμιου Ιμπεριαλιστικού Πολέμου.
  3. Την αναγκαιότητα εμπλοκής του κινήματος στη σύγκρουση, σε τακτικές κινήσεις μετά λόγου γνώσεως, με την αυτοτελή στρατηγική των κομμουνιστών ακέραια και οργανικά συνδεδεμένη με τους αναγκαίους ενδιάμεσους σκοπούς και τις εκάστοτε απαραίτητες συμμαχίας-μέτωπα, χωρίς αυταπάτες για τους όρους και τα όρια εμπλοκής των αστικών τάξεων, με την ετοιμότητα ξεμπροστιάσματος κάθε αναντιστοιχίας τους με τον όλο και πιο σαφή αντιαποικιοκρατικό-αντιιμπεριαλιστικό χαρακτήρα της σύγκρουσης. Μιας σύγκρουσης που οι κομμουνιστές οφείλουν να την προσανατολίζουν συστηματικά και απαρέγκλιτα στην κατεύθυνση της συνειδητής κλιμάκωσης της ριζοσπαστικοποίσης των μαζών, σε διεθνιστική και επαναστατική βάση.
  4. Την ανάδειξη του γεγονότος ότι ο πραγματικός πόλεμος, η μάχη, η εξέγερση και κυρίως η πραγματική (σε αντιδιαστολή με την φανταστική) επανάσταση δεν γίνονται χωρίς συσχετισμούς και αναμετρήσεις δυνάμεων σε γραμμές μετώπου και συσπειρώσεις μαζικών λαϊκών δυνάμεων, χωρίς δομημένα μέτωπα νικηφόρων αγώνων.
  5. Την επισήμανση ότι οπορτουνιστές δεν είναι αυτοί που πρωτοστατούν στη συνειδητή μετωπική δράση με αρχές, με κομμουνιστικούς όρους και συνέπεια, αλλά όσοι έχοντας ιστορικά διαπιστωμένες επιδόσεις στην αναγωγή της μετωπικής δράσης συλλήβδην σε καιροσκοπικά «μέτωπα»-ευκαιριακές ανερμάτιστες κοινοπραξίες με αστικές/μικροαστικές δυνάμεις (σε κινήσεις «κορυφών» εν κρυπτώ και παραβύστω, με αδιαφανή τετελεσμένα κ.λπ.), δίχως αρχές και στρατηγική, ξορκίζουν εκ των υστέρων όλα τα μέτωπα ως τέτοια, δίνοντας όρκους πίστης στην «στρατηγική/ταξική καθαρότητα και ορθοδοξία», με αναγωγή της στρατηγικής σε μεταφυσικού/θρησκευτικού χαρακτήρα άκρο άωτο, δηλ. σε εκ των πραγμάτων χυδαίο τακτικισμό και παραίτηση από την πραγματική ιστορική διαδικασία των επαναστατικών μετασχηματισμών, σπέρνοντας απογοήτευση και ηττοπάθεια…
  6. Τις ακαταμάχητες δυνατότητες αντικειμενικής επιστημονικής περιγραφής, εξήγησης – ερμηνείας και κυρίως επιστημονικής πρόγνωσης – πρόβλεψης που παρέχει η δημιουργική σχέση προς την επαναστατική θεωρία και τη διαλεκτική μεθοδολογία του μαρξισμού.
  7. Την σαφέστατη ιστορική επιβεβαίωση των τότε επιστημονικών προβλέψεων της Διεθνούς ερευνητικής ομάδας «Η λογική της ιστορίας» και την πλήρη επαλήθευσή τους από τα ίδια τα γεγονότα της σημερινής συνέχειας – κλιμάκωσης του ίδιου ιμπεριαλιστικού πολέμου στην Ουκρανία και σε όλα τα μέτωπα (οικονομικό, ιδεολογικό, πολιτικό, στα Βαλκάνια, στην Υπερδνειστερία, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και σ’ όλη την Υπερκαυκασία, στη Συρία, στην Παλαιστίνη, στο Ιράκ, στο Ιράν, στο Αφγανιστάν, στην Υεμένη, στην Ταιβάν, στην Κορεατική χερσόνησο, στην Αφρική, στη Λ. Αμερική κ.λπ. Κλιμάκωσης που λαμβάνει χώρα σε μια συγκυρία ακόμα πιο δυσμενούς για τον ευρωατλαντισμό συσχετισμού δυνάμεων. Η ευρετική και προγνωστική ισχύς της νέας θεωρίας και μεθοδολογίας ανέκυψε στη βάση της δημιουργικής σχέσης προς τα κεκτημένα του κλασικού μαρξισμού και του μεγαλοφυούς σοβιετικού μαρξιστή Β. Α. Βαζιούλιν – ιδρυτή της σχολής μας, με τον οποίο συζητούσαμε μέχρι τον θάνατό του το 2012 όλα αυτά τα ζητήματα.
  8. Τις επαναστατικές προοοπτικές που διανείγει η κλιμάκωση του πολέμου. Ο πόλεμος δεν μας απασχολεί ως ακαδημαϊκού χαρακτήρα αντικείμενο, αλλά από την άποψη της οργανικής του σχέσης με την επανάσταση.
  9. Όπως δείχνει η ιστορική εμπειρία, οι πόλεμοι, ιδιαίτερα οι ευρείας κλίμακας και οι παγκόσμιοι, δημιουργούν νέες αντιφάσεις (επιπρόσθετες σε αυτές που καλούνται να λύσουν) και αναδεικνύουν με ιδιαίτερη ένταση τις βαθύτερες κοινωνικές-ταξικές αντιφάσεις, φέρνοντας εκ των πραγμάτων πιο κοντά την προοπτική της κοινωνικής επανάστασης.
  10. Η ανάδειξη αυτής της προοπτικής είναι μείζονος σημασίας θεωρητικό και -κυρίως- πρακτικό ζήτημα προετοιμασίας του επαναστατικού κινήματος για τις βέλτιστες εφικτές επιλογές στο πλαίσιο της οργανικής σχέσης στρατηγικής-τακτικών, για την γονιμότερη εφικτή αξιοποίηση των αντιφάσεων και των δυνατοτήτων μετωπικών κινήσεων και διακρίβωσης εκείνης της κλιμάκωσης σκοπών, που θα οδηγήσουν στις επικείμενες νικηφόρες αντιιμπεριαλιστικές και σοσιαλιστικές επαναστάσεις, ιδιαίτερα στους «ασθενείς κρίκους» του συστήματος.

Η Υπερκαυκασία και ο εν εξελίξει παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός πόλεμος.

Αναδημοσίευση από ΟΥΤΟΠΙΑ, τ. 81, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2008, σ. 157-170

Δημήτρης Πατέλης.

Τι απέγινε η ρητορική περί δήθεν νέας εποχής «αιώνιας ειρήνης» μετά το λεγόμενο «τέλος του κομμουνισμού» και των ιδεολογιών; Ποιοι θυμούνται σήμερα τα κατά παραγγελία των νικητών του ψυχρού πολέμου ιδεολογήματα περί «τέλους της ιστορίας» και περί «Νέας τάξης πραγμάτων» που θα θέσπιζαν θριαμβευτικά οι ισχυρές “δημοκρατικές κοινωνίες” της οικονομίας της “ελεύθερης αγοράς” με επικεφαλής την εναπομείνασα υπερδύναμη, σέρνοντας τους λαούς της υφηλίου βάσει προδιαγεγραμμένων σεναρίων εδραίωσης και διαιώνισης της μονοκρατορίας της τελευταίας; Πόσο πειστικά ηχούν σήμερα οι περί “αυτοκρατορίας” και “επίπεδου κόσμου” “θεωρητικές” κατασκευές;

Είναι προφανές ότι όποτε ανακύπτει ένα σημαντικό επεισόδιο σε πεδία μαχών, ιδιαίτερα εάν αυτό αιφνιδιάζει τον κοινό νου και συνεπάγεται σημαντική «μετατόπιση ισχύος», εγείρονται στο προσκήνιο συνειρμικά όλα τα φαντάσματα του παρελθόντος: παραστάσεις, εξαρτημένα αντανακλαστικά, ιδεολογήματα και αναλογίες. Στο πλαίσιο αυτό είδαμε ακόμα και διεθνούς κύρους πολιτικούς και αναλυτές να μιλούν για ένα νέο «ψυχρό πόλεμο». Κάποιοι μάλιστα (εκδηλώνοντας φοβικά η νοσταλγικά αντανακλαστικά) αποκαλούσαν τη Ρωσία Σοβιετική Ένωση… Όλα αυτά ενισχύονται στη συνέχεια κατά το δοκούν και από κατ’ επάγγελμα ιδεολόγους των εμπλεκομένων στη σύρραξη συμφερόντων και από τα Μ.Μ.Ε.

Ωστόσο, η κατ’ αναλογία κρίση είναι εξαιρετικά επισφαλής μέθοδος (ιδιαίτερα όταν υιοθετείται για την ερμηνεία περίπλοκων κοινωνικοοικονομικών φαινομένων με ιστορική μοναδικότητα), δεδομένου ότι αρκούμενη σε επιφανειακές ομοιότητες, επιτείνει την εμπλοκή στον έρποντα εμπειρισμό. Μόνο η συγκεκριμένη επιστημονική ανάλυση της συγκεκριμένης συγκυρίας, του χαρακτήρα της εποχής, της δυναμικής όλου του πλέγματος των αντιφάσεων σε παγκόσμιο, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, της ιστορικής ιδιοτυπίας, των συσπειρώσεων, των πολώσεων και των προοπτικών τάσεων μπορεί να παράσχει αντικειμενική διάγνωση της κατάστασης με δυνατότητες πρόβλεψης.

Σύμφωνα με την ανάλυση της διεθνούς ερευνητικής ομάδας «Η Λογική της Ιστορίας» ο πόλεμος εναντίον Αφγανιστάν και Ιράκ (προπομποί του οποίου ήταν ο πρώτος πόλεμος στον Περσικό κόλπο και η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας) σηματοδοτεί την έναρξη του Τρίτου θερμού Παγκόσμιου Πόλεμου (εάν δεν θεωρηθεί τρίτος ο αμαχητί λήξας «Ψυχρός Πόλεμος»). Ενός επιθετικού ιμπεριαλιστικού πόλεμου, που παρουσιάζει πολλές ομοιότητες-αναλογίες με τους δύο προηγούμενους, αλλά και σημαντικότατες διαφορές, η μη ανάδειξη των οποίων προκαλεί συγχύσεις.

Η ρητορική και τα εναλλασσόμενα ιδεολογήματα των επιτιθέμενων (πόλεμος «κατά της τρομοκρατίας», «πόλεμος πολιτισμών-θρησκειών», πόλεμος «για την επιβολή της δημοκρατίας», κ.ο.κ.) συσκοτίζουν την κατάσταση και επιτείνουν τη σύγχυση ακόμα και στις συνιστώσες της εναπομείνασας αριστεράς. Θεωρητική ένδεια και απουσία κριτηρίων, οδηγούν συχνά σε τραγελαφικές τοποθετήσεις. Κάποιοι έσπευσαν να τεθούν υπέρ των «ανθρωπιστικών» βομβαρδισμών στη Γιουγκοσλαβία, άλλοι θεωρούσαν τον UCK του Κοσσόβου και τους (επίσης αμερικανοκίνητους) αυτονομιστές της Τσετσενίας «φερέλπιδες μαχητές» επικείμενων κινημάτων, επενδύοντας τη θέση τους με ρατσιστικών αποχρώσεων αντιρωσισμό. Ορισμένοι (συγχέοντας τον Κόκκινο Στρατό με το στρατό της παλινορθωτικής Ρωσίας, ή επιστρατεύοντας ελληνορθόδοξες παραδόσεις περί του «ξανθού γένους») σπεύδουν να ταχθούν άκριτα υπέρ Ρωσίας. Κάποιοι άλλοι τηρούν ίσες αποστάσεις έναντι όλων, ανασύροντας από τη ναφθαλίνη στερεότυπα τύπου «κάτω οι δύο υπερδυνάμεις», κ.ο.κ.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτού του εν εξελίξει παγκοσμίου πολέμου; Αυτός ο νέος ιμπεριαλιστικός πόλεμος δεν θα μπορούσε να προκύψει χωρίς την επικράτηση της αστικής αντεπανάστασης και χωρίς τη δρομολόγηση διαδικασιών παλινόρθωσης της κεφαλαιοκρατίας στις περισσότερες χώρες του πρώιμου σοσιαλισμού και ιδιαίτερα στην ΕΣΣΔ. Εάν ο Α΄ Παγκόσμιος πόλεμος κυοφορούσε τη δυναμική της Οκτωβριανής Επανάστασης και ο Β΄ την περαιτέρω εδραίωση και επέκταση του πρώιμου σοσιαλισμού (με παράλληλη αναδιάρθρωση των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων), ο Γ΄ δρομολογείται εν πολλοίς απ’ τη δυναμική της παγκόσμιας αντεπανάστασης και της συντριβής των περισσότερων κεκτημένων του πρώιμου σοσιαλισμού του 20ου αιώνα.

Ο πόλεμος, ως έκφραση, μέσο και τρόπος διευθέτησης των αντιφάσεων, δεν μπορεί να παραμένει ανεπηρέαστος από τις ποσοτικές, ποιοτικές και ουσιώδεις αλλαγές που επέρχονται ιστορικά. Παρά τις όποιες γεωστρατηγικές ομοιότητες με τους δύο προγενέστερους, το είδος των αντιφάσεων που τον προκαλούν, η κλίμακα, τα μέσα και οι τρόποι διεξαγωγής του, η υπό διαμόρφωση σύμπηξη των κέντρων-πόλων, αλλά και η διάρκειά του, διαφέρουν ριζικά από την προγενέστερη εμπειρία. Εάν δεν ληφθούν υπόψη οι αλλαγές που έχουν επέλθει στις παραγωγικές δυνάμεις, στον παγκόσμιο καταμερισμό της εργασίας, στο βαθμό κοινωνικοποίησης της παραγωγής, στο χαρακτήρα του κεφαλαίου και της εργασίας κ.ο.κ. στο νέο στάδιο της ιμπεριαλιστικής «παγκοσμιοποίησης», η ραγδαία είσοδος στο προσκήνιο δυνάμεων όπως η Ρωσία, η Κίνα, οι Ινδίες, η Βραζιλία, οι αλλαγές στη Λατινική Αμερική κ.ά., είναι αδύνατο να κατανοηθεί η ιδιοτυπία αυτού του εν εξελίξει παγκοσμίου πολέμου. Ακόμα και οι εμπλεκόμενες δυνάμεις, μόνον εν μέρει και κατ’ όνομα παρουσιάζουν ομοιότητες με αυτές των πολέμων του 20ου αι. Τα προβλήματα αυτά δεν αφορούν σχολαστικές θεωρητικολογίες, αλλά την ίδια την επιβίωση της ανθρωπότητας.

Όπως έχω ξαναγράψει, πρόκειται για έναν πόλεμο περίπλοκο, πολυεπίπεδο και με πολλούς στόχους. Στην αρχική στόχευση των εχόντων την πρωτοβουλία εξαπόλυσής του, ήταν (και παραμένει εν πολλοίς) κατά κύριο λόγο, ένας πόλεμος των χωρών του «Πρώτου κόσμου», του λεγόμενου «χρυσού δισεκατομμυρίου» με επικεφαλής τις ΗΠΑ, εναντίον του λεγόμενου «Τρίτου κόσμου» συνολικά, σε συνθήκες εν πολλοίς άρδην «τριτοκοσμοποίησης» του «Δεύτερου κόσμου». Εναντίον των δυνάμεων εκείνων τις οποίες οι εν λόγω χώρες αδυνατούν πλέον να διαχειρίζονται και να διοικούν δια των δόκιμων «ψυχρών»-ειρηνικών (νεοαποικιακών κ.λ.π.) μέσων και ως εκ τούτου, καταφεύγουν στα «θερμά» και εμπόλεμα. Είναι ένας πόλεμος πλανητικής καταστολής εναντίον οποιουδήποτε υπαρκτού ή δυνητικού-εκκολαπτόμενου εναλλακτικού πόλου, εναντίον των ακόμα υπαρκτών χωρών του πρώιμου σοσιαλισμού, εναντίον της ανερχόμενης αστικής τάξης αυτών των χωρών, αλλά και εναντίον κάθε απελευθερωτικού λαϊκού κινήματος.

Κατά τις πρώτες φάσεις του πολέμου οι επιτιθέμενοι ιμπεριαλιστές πέτυχαν σοβαρούς στρατηγικούς τους στόχους (εδραίωση της παρουσίας τους σε θέσεις κλειδιά στην Ευρασία, έλεγχος σημαντικότατων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, έλεγχος διαδρομών διακίνησης υδρογονανθράκων, αποκλεισμός της Κίνας και έλεγχος της πρόσβασης ευρωπαϊκών χωρών στους τελευταίους, αναδιάταξη δυνάμεων στον ενεργειακό-οικονομικό πόλεμο με τη ραγδαία ανατίμηση των ενεργειακών πόρων, κ.ο.κ.). Ωστόσο, όπως είχα προβλέψει από το 2003 (βλ. Πατέλη 2004) στη συνέχεια, με την κλιμάκωση του πολέμου, η τροπή των πραγμάτων άρχισε να αποβαίνει κάθε άλλο παρά ευνοϊκή για τους εμπνευστές αυτού του παγκοσμίου πολέμου. Η ηρωική αντίσταση του λαού του Ιράκ, η αδυναμία έλεγχου του Αφγανιστάν, και η ήττα του σιωνιστικού μιλιταρισμού από τη Χεσμπολάχ προ δύο ετών στο Λίβανο, η εκδίωξη των αμερικανικών βάσεων από το Ουζμπεκιστάν, η ενίσχυση της αριστεράς στη Λατινική Αμερική, η νίκη της αριστεράς στο Νεπάλ και σε πολλές πολιτείες των Ινδιών, κ.ά., επιβεβαίωσαν αυτή την πρόβλεψη.

Ωστόσο, η σημαντικότερη επιβεβαίωση αφορά την ανάδειξη-ενίσχυση άλλων πόλων με καταλυτική επίδραση στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων. Από τα τέλη του 20ου αι. (βλ. ίδρυση OPEC, εμπάργκο-ενεργειακή κρίση 1973) ήταν σαφής η τάση εθνικοποίησης της εξόρυξης-άντλησης πετρελαίου (του λεγόμενου Upstream) από τις αστικές τάξεις των πετρελαιοπαραγωγών χωρών, για τον περιορισμό και εκτοπισμό των πολυεθνικών πετρελαϊκών εταιρειών και της ληστρικής αποικιοκρατικής εκμετάλλευσης των πόρων. Οι πολυεθνικές αυτές, αν και είχαν σημαντικές απώλειες σε αυτό τον αγώνα, δεν παρέδωσαν αμαχητί τις θέσεις τους, εντείνοντας την εκμετάλλευση των πόρων που ελέγχουν και αναζητώντας νέους, διατηρώντας μεγάλο μέρος των υποδομών και δικτύων διαμετακόμισης, επεξεργασίας και διακίνησης-πώλησης υδρογονανθράκων (του λεγόμενου Downstream), με περαιτέρω συγκέντρωση-συγκεντροποίηση του κεφαλαίου, συγχωνεύσεις, εξαγορές, κ.ο.κ.

Οι τάσεις αυτές πήραν στις αρχές του 21ου αι. άλλη τροπή με τη συνέργεια τουλάχιστον 6 παραγόντων:

  1. Επιτεινόμενη πλανητική ενεργειακή “δίψα” (που είναι τεχνικά και οικονομικά αδύνατο να κορεσθεί στο εγγύς μέλλον με εναλλακτικές και ανανεώσιμες πηγές). Σταθερά αύξουσες ανάγκες των παραδοσιακών βιομηχανικών χωρών και αλματώδης αύξηση της ζήτησης υδρογονανθράκων λόγω της (κατ’ εξοχήν εκτατικής και ενεργοβόρου) βιομηχανικής ανάπτυξης αναδυόμενων χωρών (ιδιαίτερα Λ.Δ. Κίνας και Ινδιών).
  2. Ραγδαία άνοδος της τιμής των υδρογονανθράκων λόγω της αύξουσας ζήτησης, εξ αιτίας της ανάγκης επενδύσεων εντάσεως κεφαλαίου στον εξορυκτικό τομέα (εξάντληση επιφανειακών κοιτασμάτων, στροφή σε όλο και βαθύτερα, πτωχότερα και υποθαλάσσια κοιτάσματα, κ.ο.κ.), λόγω του εν εξελίξει πολέμου στον Περσικό κόλπο και λόγω αχαλίνωτων κερδοσκοπικών παιγνίων με προαγορές, κ.ο.κ.
  3. Δυναμική ένταξη στην παγκόσμια αγορά των νέων ενεργειακών κολοσσών της Ρωσίας (Γκαζπρομ, Λουκόιλ, Σιμπνεφτ, Γιούκος, κ.ά.) η οποία είναι η πρώτη δύναμη παγκοσμίως σε άντληση-εξαγωγή φυσικού αερίου (τα αποθέματα και οι προοπτικές οικονομικής αξιοποίησης του οποίου υπερτερούν των αντιστοίχων του πετρελαίου) και δεύτερη στο πετρέλαιο, με συντονισμένες κινήσεις της άρχουσας ελίτ της νεοπαγούς αστικής τάξης, ώστε να τεθεί ο ενεργειακός τομέας υπό κρατικό έλεγχο.
  4. Στρατηγική επιθετική επιλογή της ρωσικής αστικής τάξης για συστηματική χρήση του “όπλου της ενέργειας”. Αυτό σημαίνει πρακτικά διεκδίκηση εκ μέρους της άρχουσας ελίτ της Ρωσίας ηγετικού-συντονιστικού ρόλου μεταξύ των χωρών παραγωγών ενεργειακών πόρων, με δυναμική διεθνή αναδιάταξη του καταμερισμού έργων και ρόλων στον ενεργειακό τομέα, με επιδίωξη επιβολής ενιαίου ελέγχου Upstream και Downstream, με κινήσεις για τη συγκρότηση οργανισμού τύπου OPEC για το φυσικό αέριο, με δημιουργία νέων δικτύων αγωγών, με στρατηγικές ενεργειακές συμμαχίες με χώρες της Ε.Ε., Βενεζουέλα, Ιράν, Λ.Δ. Κίνας, Ινδονησία, κ.ά., με δυναμική διείσδυση σε Αφρική, Ασία και Ν. Αμερική, εκτοπίζοντας παλαιούς παίκτες, κ.ο.κ.
  5. Ανάκαμψη του στρατιωτικού-βιομηχανικού συμπλέγματος της Ρωσίας και κατάκτηση πρωτιάς στη διεθνή αγορά οπλικών συστημάτων.
  6. Ραγδαία ενδυνάμωση της ρωσικής οικονομίας και συνολική αναβάθμιση του διεθνούς ρόλου της αστικής τάξης της.

Τα παραπάνω επέτρεψαν στην τελευταία να αποπληρώσει τάχιστα το εξωτερικό της χρέος έναντι της λέσχης των Παρισίων και να αποκτήσει πλεονασματικά αποθέματα που υπερβαίνουν κατά πολύ το ποσό του ενός τρισεκατομμυρίου USD, μετατρέποντας τη Ρωσία σε πολύ σημαντική διεθνή οικονομική δύναμη, στον τρίτο μετά την Κίνα και την Ιαπωνία πιστωτή της υπερχρεωμένης αμερικανικής οικονομίας. Οι πόροι αυτοί –σε συνθήκες χρηματοπιστωτικής κρίσης και κρίσης ρευστότητας στη Δύση και ιδιαίτερα στις ΗΠΑ– επιτρέπουν στην άρχουσα τάξη της Ρωσίας να εκπονεί μακροχρόνια στρατηγικά σχέδια επιστημονικής και τεχνολογικής ανάπτυξης, να επενδύει (αξιοποιώντας και τους πόρους απ’ την εξαγωγή όπλων, όπου κατέχει πλέον την πρώτη θέση παγκοσμίως) στο στρατιωτικό βιομηχανικό σύμπλεγμα, και να αναδιοργανώνει-επανεξοπλίζει το στρατό της, επιλέγοντας κατά προτεραιότητα τεχνολογίες ασύμμετρων πληγμάτων.

Η σύρραξη αυτή ανέδειξε και ορισμένα χαρακτηριστικά της ηγεσίας της νεοπαγούς αστικής τάξης της Ρωσίας. Η ηγεσία αυτή, αναγκάστηκε εκ των πραγμάτων να χαράξει και να προωθήσει δική της στρατηγική, αρχικά δια της δοκιμής και του λάθους, μέσω της διαπίστωσης ότι στη διεθνή αρένα, ακόμα και ως υποτελής στην πλανηταρχεύουσα υπερδύναμη και στον κόσμο των ισχυρών του κεφαλαίου (βλ. την γλοιώδη περίπτωση Μπ. Γέλτσιν), ήταν αποδιοπομπαία. Η κάθε υποχώρησή της συνοδευόταν από ακόμα πιο απαιτητικές αξιώσεις για υποτέλεια και πλήρη εκποίηση των πάντων.

Η νέα γενιά αυτής της ηγεσίας, ανδρώθηκε σε μια θύελλα αλλαγών την οποία όφειλε να διαχειρισθεί προωθώντας την αστική αντεπανάσταση. Κινήθηκε μεθοδικά, λειτουργώντας ως συλλογικός κεφαλαιοκράτης που θέτει κανόνες του παιχνιδιού (πολιτικούς, νομοθετικούς, δημοσιονομικούς, κ.ά.), για να υπερβεί την κατάσταση του πολέμου όλων εναντίον όλων που προέκυψε από την ληστρική ιδιωτικοποίηση της σοβιετικής κληρονομιάς με όρους μαφίας. Έθεσε υπό κρατικό έλεγχο (με την απόκτηση του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών) τους στρατηγικούς τομείς της Ενέργειας και του Στρατιωτικού-Βιομηχανικού συγκροτήματος.

Ενίσχυσε την “κατακόρυφη” δομή της εξουσίας με συγκεντρωτισμό που απέτρεψε τον άμεσο κίνδυνο διάλυσης της χώρας, στελεχώνοντας τους νευραλγικούς μηχανισμούς με τους “σιλαβικί”, ανθρώπους με θητεία στις ένοπλες δυνάμεις και ιδιαίτερα στις μυστικές υπηρεσίες. Οι τελευταίοι, έχοντας σημαντικό “πολιτιστικό κεφάλαιο” από τη σοβιετική παράδοση, κοσμοπολίτες τρόπον τινά (λόγω της φύσης της δουλειάς τους) και χωρίς να διακατέχονται από τα σύνδρομα νεοπλουτισμού και ξενοδουλείας των στελεχών της πρώτης αντεπαναστατικής-παλινορθωτικής φρουράς, είναι που εκπόνησαν και έθεσαν σε εφαρμογή τις αλλαγές στην πολιτική της Ρωσίας.

Η υιοθέτηση εκ μέρους τους πατριωτικής στάσης και ιδεολογημάτων, ορισμένη εξασθένιση του ακραίου αντικομμουνισμού-αντισοβιετισμού με έμφαση στη “συνέχεια της ένδοξης ιστορίας της πατρίδας”, εδραίωσε την ηγεμονία τους στο εσωτερικό, αδειάζοντας κυριολεκτικά την παραπαίουσα αριστερή αντιπολίτευση. Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο σαφής αμοιβαίος εμπλουτισμός εμπειριών και χειρισμών αυτής της ρωσικής ελίτ με τους Κινέζους ομολόγους της και οι αντίστοιχες εκατέρωθεν διορθωτικές κινήσεις στην ασκούμενη πολιτική. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι διπλωματικές τους κινήσεις και η πειστικότητα του λόγου που άρθρωναν κέρδιζαν τις εντυπώσεις, σε αντιδιαστολή με τις φοβικές-στερεοτυπικές αντιδράσεις των αντιπάλων τους.

Ωστόσο, η ηγεσία αυτή δεν μπορεί παρά να εκφράζει σε πολιτικό επίπεδο την αμφίρροπη στάση της νεοπαγούς αστικής τάξης της χώρας. Το κεφάλαιο που είναι διεθνοποιημένο σε σημαντικό βαθμό, με εμπλοκή στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, δεν επιθυμεί κλιμάκωση της ρήξης με τη Δύση, σε αντιδιαστολή με τους εκπροσώπους του κεφαλαίου με πραγματική παραγωγική δραστηριότητα στη Ρωσία, που ακριβώς στην ένταση της ρήξης βλέπουν προοπτική αναδιανομής θέσεων και ρόλων στην παγκόσμια οικονομία. Τα όρια μεταξύ των δύο αυτών συνιστωσών της αστικής τάξης δεν είναι σαφή, ενώ η αμφιρρέπεια εκφράζεται και σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας (και με τη σύγκρουση της τάσης του συγκεντρωτικού κρατικού παρεμβατισμού με νεοφιλελεύθερες πολιτικές). Χαρακτηριστική είναι η εμμονή του υπουργού οικονομικών Α. Κουντρίν στην τοποθέτηση του σταθεροποιητικού κονδυλίου της Ρωσίας σε χρεόγραφα ΗΠΑ ακόμα και μετά τον πόλεμο, μεσούσης της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Αμφιρρέπεια εκδηλώνεται και ως προς τον προσανατολισμό μερίδων του Ρωσικού κεφαλαίου προς την Ασία ή προς Ευρώπη και Αμερική.

Η εκ των πραγμάτων γαιοστρατηγική και στρατιωτική εκδήλωση αυτής της ισχύος ήταν θέμα χρόνου. Από τα χρονοδιαγράμματα των εξοπλιστικών προγραμμάτων των ΗΠΑ (με δεδομένους τους ρυθμούς διάλυσης της τέως ΕΣΣΔ κατά τη δεκαετία 1990-2000), και τα σχετικά δημοσιεύματα, είναι σαφές ότι σχεδιαζόταν ευρείας κλίμακας επίθεση στη Ρωσία κατά το 2012-13, όταν θα τίθεντο εκτός λειτουργίας οι σοβιετικής κατασκευής βαλλιστικοί πύραυλοι, και ιδιαίτερα αυτοί με τις πολλαπλές αποσπώμενες κεφαλές.

Στα τέλη του 2006 εμφανίστηκαν δημοσιεύματα που καλούσαν σε δράση εναντίον της Ρωσίας, πριν να είναι πολύ αργά, και αντίστοιχα σενάρια γυμνασίων. Ωστόσο, η δυναμική που δρομολόγησαν εν πολλοίς οι ίδιες οι ΗΠΑ με τον πόλεμο, ανέτρεψε αυτά τα δεδομένα, μετατρέποντας τη Ρωσία σε ενεργειακή και οικονομική υπερδύναμη. Σημειωτέον ότι η τελευταία (λόγω των κληροδοτημάτων της ΕΣΣΔ) είναι σήμερα η μόνη χώρα η οποία μπορεί από τεχνικής-στρατιωτικής απόψεως να καταστρέψει ακαριαία ολοσχερώς τις ΗΠΑ (διαθέτει πάνω από 4.000 δεδηλωμένες πυρηνικές κεφαλές, προωθημένη αεροδιαστημική τεχνολογία, κ.ο.κ.).

Η κλιμακούμενη χρηματο-πιστωτική κρίση και η λογική του εν εξελίξει παγκοσμίου πολέμου, καθιστούν υπαρξιακής σημασίας για τις ΗΠΑ την κλιμάκωση της επιθετικότητάς τους με απρόβλεπτες συνέπειες για την ανθρωπότητα. Δύο τρόποι καταπολέμησης της κρίσης υπάρχουν για τις ΗΠΑ: η προσφυγή στην εκτύπωση χρήματος χωρίς αντίκρισμα και ο πόλεμος. Τα παραπάνω υπαγορεύουν την ανάγκη στρατιωτικοπολιτικής περικύκλωσης Ρωσίας και Λ.Δ. Κίνας και υπονόμευσης της ακεραιότητάς τους, εδραίωσης της παρουσίας των ΗΠΑ στην τέως ΕΣΣΔ (με τη βαθμιαία μετατροπή της Γεωργίας σε Ισραήλ του Καυκάσου και κινήσεις για ένταξη στο ΝΑΤΟ Ουκρανίας, Γεωργίας και Αζερμπαϊτζάν), αποκλεισμού της Ρωσίας από τα δίκτυα υδρογονανθράκων και δημιουργίας παρακαμπτηρίων αγωγών.

Οι διεθνείς παρεμβάσεις παραγόντων των ΗΠΑ σε όλα τα επίπεδα για την αποτροπή της πραγμάτωσης και την υπονόμευση των σχεδίων ενεργειακής (και ευρύτερα οικονομικής) συνεργασίας διαφόρων χωρών (ιδιαίτερα της Ε.Ε.) με  τη Ρωσία είναι τα τελευταία χρόνια απροκάλυπτες.

Χαρακτηριστικό είναι και το σχέδιο του (συμβούλου του Μ. Ομπάμα) Ζμπίγνιεφ Μπζεζίνσκι για δημιουργία 8 κρατών στη σημερινή Ρωσία, με το κυνικό επιχείρημα: «δεν μπορεί τόσος φυσικός πλούτος να ανήκει σε μία χώρα»! Για αυτούς τους λόγους ενορχηστρώνεται και η ιδεολογική επένδυση αυτών των κινήσεων, με καλλιέργεια ρωσοφοβικών συνδρόμων και την επανενεργοποίηση ψυχροπολεμικών αντανακλαστικών.

Η ραγδαία στρατιωτικοποίηση της Γεωργίας τα τελευταία χρόνια (ιδιαίτερα υπό τον εγκάθετο των ΗΠΑ Μ. Σαακασβίλι) με εξοπλισμούς (από ΗΠΑ, Ισραήλ, Γαλλία, Τουρκία, Ελλάδα, Ουκρανία, Τσεχία, Ρουμανία, Βουλγαρία κ.ά.) και εκπαιδευτές (χιλιάδες από ΗΠΑ, Ισραήλ, Γαλλία, Γερμανία και ιδιωτικές εταιρείες στρατιωτικής εκπαίδευσης), εκσυγχρονισμό οπλικών συστημάτων και συστήματα δικτυοκεντρικού πολέμου (με ισραηλινά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αμερικανικά ραντάρ, δορυφορικά δίκτυα, συστήματα αναγνώρισης-διαλογής-κατάδειξης στόχων, ηλεκτρονικού πολέμου, κ.ά.), αποσκοπούσε ακριβώς στη διεξαγωγή ενός αστραπιαίου πολέμου, που θα εκτόπιζε οριστικά τη Ρωσία από την Υπερκαυκασία, αλλά (όπως φαίνεται από τους αμερικανικούς εκτοξευτές πυραύλων που κατέστρεψαν οι Ρώσοι) και σε επίθεση εναντίον του Ιράν, παρακάμπτοντας τις αντιστάσεις της Τουρκίας.

Χαρακτηριστική είναι η ύπαρξη δύο υπουργών («επανένωσης της χώρας», και άμυνας) στην κυβέρνηση της Γεωργίας που είναι υπήκοοι Ισραήλ, η μισθοδοσία του Σαακασβίλι απ’ ευθείας από ΗΠΑ, ο εσμός Αμερικανών συμβούλων (με προεξάρχοντα τον γνωστό μας από τη θητεία του στο ΥΠΕΞ επί υπουργίας Γ. Παπανδρέου κ. Άλεξ Ρόντο), η εμπλοκή 2.100 γεωργιανών στρατιωτικών στον πόλεμο του Ιράκ, η ευρείας κλίμακας άσκηση Immediate Response 2008, με πλήθος Αμερικανών ειδικών και στρατιωτικών, παραμονές της επίθεσης Σαακασβίλι κατά της Ν. Οσετίας, κ.ά.

Η σχεδόν άμεση και αποφασιστική αντίδραση της Μόσχας στην ευρείας κλίμακας επίθεση εναντίον των ειρηνευτικών δυνάμεών της και τη σφαγή των κατοίκων του Τσχινβάλ, η ανάκτηση του ελέγχου της Ν. Οσετίας  από τα ρωσικά στρατεύματα (με ειδικές δυνάμεις απαρτιζόμενες κυρίως από Τσετσένους) σε 48 ώρες, και η διάλυση των στρατιωτικών υποδομών της Γεωργίας στον πόλεμο των 5 ημερών, σηματοδότησε τη δυναμική ανάδειξη ενός άλλου πόλου στον εν εξελίξει Παγκόσμιο Πόλεμο και την απώλεια της πρωτοβουλίας των κινήσεων σε αυτόν από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Θα ήταν αφελές να πιστεύει κανείς ότι αυτή δεν ήταν πολεμική επιχείρηση των ΗΠΑ δι’ αντιπροσώπων. Οι ΗΠΑ προκάλεσαν εσκεμμένα τη Ρωσία για να επιτύχουν συγκεκριμένους στόχους και να ανιχνεύσουν δια της μάχης τις αντιδράσεις της. Η ρωσική ηγεσία δεν είχε πλέον περιθώρια άλλης επιλογής σε αυτή τη συγκυρία. Τυχόν υποχώρηση σε αυτή την ευρείας κλίμακας πρόκληση, θα σήμαινε οριστική απώλεια του ελέγχου της Υπερκαυκασίας, άμεση μεταφορά του πολέμου στο εσωτερικό της Ρωσίας και δρομολόγηση διαδικασιών τύπου διαμελισμού της Γιουγκοσλαβίας στη Ρωσική Ομοσπονδία.

Η καταλυτική σημασία αυτού του επεισοδίου εκδηλώνεται πολλαπλά. Σε κατάσταση έκδηλου πανικού, ΗΠΑ και Ε.Ε. αναλίσκονται αρχικά σε κινήσεις φραστικού και εικονικού πολέμου, τη στιγμή που η επάνοδος στην προτέρα κατάσταση είναι πλέον ανέφικτη. Δρομολογείται νέος βαθύτερος διχασμός εντός της Ε.Ε. με τις επιχειρηματικά-ενεργειακά συνδεδεμένες με τη Ρωσία χώρες (Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Ελλάδα, κ.ά.) απρόθυμες να ακολουθήσουν τις ενισχυόμενες και από τις προεκλογικές σκοπιμότητες επιθετικές επιλογές των ΗΠΑ, εν αντιθέσει π.χ. προς την Αγγλία και τα ακόμα πιο αμερικανόδουλα καθεστώτα της Ανατολικής Ευρώπης. Η έκβαση αυτής της αντίθεσης θα εξαρτηθεί από την προοπτική μιας βαθμιαίας απαλλαγής σειράς ευρωπαϊκών χωρών από την αμερικανική κηδεμονία και το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός Γερμανο-Ρωσικού άξονα.

Δρομολογούνται ραγδαίες αλλαγές:

  • Πολιτική κρίση στην Ουκρανία με αποδυνάμωση του αμερικανόδουλου Γιούσενκο και καιροσκοπικούς “φιλορωσικούς” ελιγμούς της Τιμοσένκο.
  • Ταχεία τοποθέτηση της (χωρίς προσχήματα πλέον στρεφόμενης κατά της Ρωσίας) αντιπυραυλικής ασπίδας των ΗΠΑ σε Τσεχία-Πολωνία και Ρωσικά αντίμετρα.
  • Έντονη αμερικανονατοϊκή παρουσία στον Εύξεινο Πόντο.
  • Πονηρή δραστηριοποίηση της τουρκικής ηγεσίας σε ρόλο υπεύθυνης περιφερειακής δύναμης*.
  • Απόρριψη των προτάσεων του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τσένι για δημιουργία αγωγού παρακάμπτοντας τη Ρωσία και άμεση ένταξη στο ΝΑΤΟ από τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Αλίεφ.
  • Άμεση σύναψη συμφωνίας για αγωγούς φυσικού αερίου μεταξύ Ρωσίας και Ουζμπεκιστάν.
  • Συσπείρωση των τέως σοβιετικών δημοκρατιών που συναπαρτίζουν τον Οργανισμό Συλλογικής Ασφαλείας γύρω από τη Ρωσία.
  • Όξυνση της έντασης με υποκινούμενα από τις ΗΠΑ αποσχιστικά κινήματα σε Βολιβία και Βενεζουέλα και διακοπή διπλωματικών σχέσεων.
  • Επανενεργοποίηση του 4ου Στόλου των ΗΠΑ και παρουσία στα παράλια των χωρών της Ν. Αμερικής με έντονη αντίδραση της Βραζιλίας και άλλων χωρών.
  • Επίσκεψη του προέδρου της Βενεζουέλας Ου. Τσάβες σε Λ.Δ. Κίνας, Ρωσία (όπου συνάπτει νέες συμφωνίες οικονομικής και στρατιωτικής-τεχνικής συνεργασίας), Γαλλία, Πορτογαλία και Κούβα.

Αλλά και γεγονότα που δεν είχαν συμβεί ούτε κατά τον Ψυχρό Πόλεμο:

  • παρουσία 2 ρωσικών υπερηχητικών στρατηγικών βομβαρδιστικών TU-160 (φέρουν 12 πυραύλους τύπου Κρουζ και δύνανται να μεταφέρουν πάνω από 40 τόνους συμβατικών ή πυρηνικών όπλων έκαστο) στη Βενεζουέλα,
  • πτήσεις στην Καραϊβική
  • κοινά ναυτικά γυμνάσια Βενεζουέλας-Ρωσίας με συμμετοχή της πυρηνοκίνητης ναυαρχίδας του Βορείου Στόλου, υποβρυχίων, κ.ά. σκαφών και αεροσκαφών.

Οι αλλαγές στους υπό διαμόρφωση πόλους που δρομολογούν οι εξελίξεις, θα εξαρτηθούν από το εάν και κατά πόσο η Ρωσία, η Λ.Δ. Κίνας κλπ. θα μπορέσουν κατ’ αρχήν να συγκροτήσουν βιώσιμο πόλο, παραμερίζοντας τις μεταξύ τους αντιφάσεις, καθώς και να προτείνουν μια στρατηγική προοπτική ρεαλιστικών εναλλακτικών ολοκληρώσεων και κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης, παρακάμπτοντας τις ΗΠΑ.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά από αυτή την άποψη η άμεση αντίδραση του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης. Η πραγματική βαρύτητα αυτού του χαρακτηριζόμενου από αναλυτές αντι-ΝΑΤΟ, είναι αντιστρόφως ανάλογη της προβολής του από τα Δυτικά Μ.Μ.Ε. Μόνιμα μέλη του είναι: η Ρωσία, η Λ.Δ. Κίνας, το Ουζμπεκιστάν, το Τατζικιστάν, η Κιργκιζία και το Καζαχστάν. Από το Μάιο του 2008 έχει υποβάλλει αίτηση ένταξης το Ιράν, το οποίο ήταν παρατηρητής, όπως και η Ινδία, το Πακιστάν και η Μογγολία. Η έκταση των μελών του είναι το 60% της έκτασης της Ευρασίας, ενώ συγκεντρώνει το ¼ του πληθυσμού της γης (μαζί με τις χώρες-παρατηρητές, είναι ο μισός πληθυσμός της γης). Δεν είναι μόνο η γεωστρατηγική και στρατιωτική συνιστώσα αυτού του οργανισμού σημαντική, αλλά και η προώθηση της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των μελών του.

Συμβολική σημασία ως προς τον αντίκτυπο των γεγονότων του Καυκάσου έχει η άμεση αντίδραση του Φ. Κάστρο και του Ου. Τσάβες υπέρ της Ρωσίας, αλλά και η άμεση αναγνώριση της ανεξαρτησίας Ν. Οσετίας και Αμπχαζίας από τη Νικαράγουα.

Η εκ των πραγμάτων διαφαινόμενη συσπείρωση με τους «ριγμένους» στο παγκόσμιο κεφαλαιοκρατικό σύστημα, με τις όποιες εναπομείνασες δυνάμεις από τις πρώιμες σοσιαλιστικές επαναστάσεις του 20ου αι. και με την ανερχόμενη αριστερά της Λατινικής Αμερικής, προσδίδει μια ιδιότυπη «κοινωνική» χροιά στον υπό διαμόρφωση άλλο πόλο αυτού του Ιμπεριαλιστικού Παγκόσμιου Πολέμου.

Η τελευταία δεν μπορεί να αγνοείται, όσο διεμβολίζει την ισχύ του άξονα των ΗΠΑ, αλλά ενδέχεται να τροφοδοτήσει αυταπάτες περί του χαρακτήρα του πολέμου και διαθέσεις άνευ όρων στήριξης του υπό διαμόρφωση αντιπάλου δέους.

Το στοιχείο του πολέμου έχει απελευθερωθεί και τίποτε δεν μπορεί να θεωρείται πλέον δεδομένο, στατικό και αμετάβλητο. Τα κληροδοτήματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και το αντίστοιχο Διεθνές Δίκαιο έχουν πλέον κονιορτοποιηθεί από την κλαγγή των όπλων.

Η Ρωσία απλώς εγκατέλειψε πλέον εμπράκτως τη μετριοπαθή έως ηττοπαθή στάση αμυντισμού και υποχωρητικότητας και αρχίζει να πληρώνει τους οικονομικούς και γεωπολιτικούς της αντιπάλους με το ίδιο νόμισμα: με όρους συσχετισμού δυνάμεων.

Η αρχή του απαραβίαστου των συνόρων και της εδαφικής ακεραιότητας απεμπολείται μέχρι νεωτέρων αποκρυσταλλώσεων συσχετισμών δυνάμεων, γεγονός που –δεδομένης και της περίπτωσης του Κοσόβου– δρομολογεί μια δυναμική ανεξέλεγκτης και απρόβλεπτης τροπής των πραγμάτων.

Οι ΗΠΑ, δεν είναι πλέον η αδιαμφισβήτητη πλανηταρχεύουσα υπερδύναμη, ωστόσο, δεδομένης και της οικονομικής κρίσης που τη μαστίζει, είναι άγνωστο σε τι κλίμακας ολέθριους για την ανθρωπότητα πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς θα προβεί για να κρατηθεί εν πλω.

Ο πόλεμος αυτός, που κατά τα φαινόμενα θα διαρκέσει πολλά χρόνια, αποκτά πλέον σαφέστερα τον χαρακτήρα ενός θερμού ιμπεριαλιστικού πολέμου μεταξύ της εναπομείνασας ιμπεριαλιστικής υπερδύναμης (αρχικά δι’ αντιπροσώπων) και των αναδυόμενων νέων μεγάλων δυνάμεων (Ρωσίας, Λ.Δ. Κίνας, Ινδιών, αναδιατάξεων που ενδέχεται να προκύψουν στην Ε.Ε.).

Δεν είναι ψυχρός πόλεμος, δεδομένου ότι δεν χαρακτηρίζεται από την σαφή αντιπαράθεση σε όλα τα επίπεδα δύο συνασπισμών διαφορετικών κοινωνικοοικονομικών και πολιτικών συστημάτων*, ενώ ο υπό διαμόρφωση άλλος πόλος, από την άποψη του συσχετισμού των δυνάμεων, δεν είναι ικανός να λειτουργήσει ακόμα αποτρεπτικά προς την περαιτέρω θερμή κλιμάκωση του πολέμου.

Επιπλέον, παρά το εκ των πραγμάτων πιο «κοινωνικό» προφίλ του υπό διαμόρφωση έτερου πόλου και τον επί του παρόντος αμυντικό-απαντητικό χαρακτήρα των κινήσεών του έναντι της επιθετικότητας του αμερικανικού άξονα, δεν πρέπει να αποκλείεται στο μέλλον το ενδεχόμενο μετατροπής αναδυόμενων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων τύπου Ρωσίας σε φασίζουσες επιθετικές μηχανές, με ευρύτερο λαϊκό έρεισμα (λόγω της μακροχρόνιας εξαθλίωσης και ταπείνωσης που υπέστησαν οι λαοί με την επικράτηση της κεφαλαιοκρατικής παλινόρθωσης στις χώρες του πρώιμου σοσιαλισμού και την ασυδοσία των ισχυρών του ιμπεριαλισμού), με ρεβανσιστικά εθνικιστικά ιδεολογήματα. Όλα αυτά, δεδομένης της διαθέσιμης και αύξουσας καταστροφικής ισχύος των μέσων διεξαγωγής του πολέμου, καθιστούν πιο πιθανό τον κίνδυνο μαζικού αφανισμού της ανθρωπότητας.

Στο εγγύς μέλλον θα ενταθεί η ενδοκυβερνητική σύγκρουση εξ αφορμής της υιοθέτησης πολιτικής στρατηγικής συνεργασίας με τη Ρωσία (με ενεργειακά προγράμματα και αντίστοιχη στρατιωτική-τεχνική συνεργασία) και την Λ.Δ. Κίνας, είτε περαιτέρω πρόσδεσης στον ατλαντικό άξονα. Η σύγκρουση αυτή, ως πολιτική έκφραση της εντεινόμενης με τον πόλεμο σύγκρουσης συμφερόντων, προοπτικών και προτεραιοτήτων μερίδων του κεφαλαίου και οικονομικών ομίλων, διαπερνά το σύνολο των καθεστωτικών κομμάτων πολλών χωρών της Ε.Ε. και της Ελλάδας. Χαρακτηριστική είναι από αυτή την άποψη η εκ του ελληνικού ΥΠΕΞ[1] εκδηλούμενη άμεση συμμόρφωση με τις αμερικανικές επιταγές, αλλά και η προ της λήξεως των θερινών διακοπών της Βουλής εσπευσμένη σύγκληση της τελευταίας από τον Κ. Καραμανλή για την επικύρωση της συμφωνίας με τη Ρωσία για τον South Stream του φυσικού αερίου[2].

Είναι σταθερή η επιδίωξη των ΗΠΑ για αποτροπή αυτού που αποκαλούν «ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης απ’ τη Ρωσία» και μονομερή εξάρτησή της αποκλειστικά από ελεγχόμενες από τις ΗΠΑ διαδρομές υδρογονανθράκων (αγωγός Μπακού-Τσεϊχάν, Ναμπούκο, κ.ά.).

Πρέπει να σημειώσουμε ότι τα περισσότερα πολεμικά πλοία για την αποστολή στον Εύξεινο Πόντο εφορμούν από τη Βάση της Σούδας, γεγονός που εμπλέκει επικίνδυνα την Ελλάδα στη σύρραξη.

Είναι κραυγαλέα η παρουσία στα ΜΜΕ εντεταλμένων «αναλυτών» και γεωστρατηγικών «συμβούλων», που δεν φείδονται δυνάμεων ώστε να αποτρέψουν την κυβέρνηση από περαιτέρω συνεργασία με τη Ρωσία.

Οι εκπρόσωποι των ΗΠΑ όλο και πιο άξεστα και απροσχημάτιστα επιδιώκουν την επιβολή των επιλογών τους, κλιμακώνοντας την έμμεση ή άμεση ανάμειξή τους σε μεθοδεύσεις φθοράς (σκανδαλολογία, αποστασίες, κ.ο.κ.), πτώσης και ανάδειξης πιο αμερικανόδουλων κυβερνητικών σχημάτων.

Ένα επαναστατικό εργατικό κίνημα με επίγνωση της συγκυρίας και στρατηγική διαύγεια, θα μπορούσε σε αυτή τη φάση να έχει σοβαρές επιτυχίες στο επίπεδο της προώθησης σημαντικών αιτημάτων και να ανακτήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων, αξιοποιώντας και τις αντιθέσεις μεταξύ ιμπεριαλιστικών δυνάμεων και αστικών τάξεων.

Ωστόσο, επί του παρόντος, για να αποτρέψει την πτώση του από την όξυνση αυτών των αντιφάσεων, ο Κ. Καραμανλής φαίνεται να επιλέγει την ενεργοποίηση αντανακλαστικών συλλογικού κεφαλαιοκράτη, επιδιώκοντας τη συσπείρωση όλων των συνιστωσών της αστικής τάξης, μέσω της προώθησης των “μεταρρυθμίσεων” εναντίον του (θεωρητικά, ιδεολογικά, πολιτικά και συνδικαλιστικά) αποδιοργανωμένου και αμήχανου πόλου της εργασίας.

Όπως δείχνει η ιστορική εμπειρία, οι πόλεμοι, ιδιαίτερα οι ευρείας κλίμακας και οι παγκόσμιοι, δημιουργούν νέες αντιφάσεις (επιπρόσθετες σε αυτές που καλούνται να λύσουν) και αναδεικνύουν με ιδιαίτερη ένταση τις βαθύτερες κοινωνικές-ταξικές αντιφάσεις, φέρνοντας εκ των πραγμάτων πιο κοντά την προοπτική της κοινωνικής επανάστασης.

Όλες οι σημαντικές επαναστατικές καταστάσεις του 20ου αι. (1905-7, 1917, μεταπολεμική διεύρυνση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, εθνικοαπελευθερωτικοί και αντιαποικιοκρατικοί πόλεμοι) συνδέονταν με πολεμικές συρράξεις. Ο εν εξελίξει πόλεμος δεν θα αποτελεί εξαίρεση.

Μείζονος κλίμακας ιστορικά φαινόμενα, όπως ο εν εξελίξει παγκόσμιος πόλεμος, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ενατενιστικά, παθητικά και αμήχανα.

Από τη σκοπιά της επαναστατικής θεωρίας και πράξης, είναι απαραίτητη η διερεύνησή τους υπό το πρίσμα της δυνατότητας και της αναγκαιότητας της επαναστατικής προοπτικής.

Η ανάδειξη της νομοτελούς αναγκαιότητας μετατροπής του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε κοινωνική επανάσταση, καθιστά ζωτικής σημασίας προτεραιότητα την ανάπτυξη της θεωρίας και την επεναθεμελίωση της στρατηγικής της μόνης πραγματικά εναλλακτικής προοπτικής για την επιβίωση της ανθρωπότητας: του σοσιαλισμού και της ενοποίησης της ανθρωπότητας στον κομμουνισμό.

Η απεμπλοκή από αγκυλώσεις του παρελθόντος, από τις παγίδες του ετεροπροσδιοριζόμενου αμυντισμού και η δημιουργική ανάπτυξη της επαναστατικής θεωρίας είναι αναγκαίοι όροι για να βρει πραγματικά ερείσματα το ιστορικό υποκείμενο της επικείμενης επανάστασης που θα αναδειχθεί από τη φωτιά του πολέμου.

 

 

 

 

Βιβλιογραφία

 

Βαζιούλιν Β. Α. Για τη Ρωσία και τον κομμουνισμό σήμερα. Αριστερή ανασύνταξη, τ. 4-5, 1994, σ. 45-69, και http://www.ilhs.tuc.gr/gr/Sinenteuxi.htm, ημερομηνία ανάκτησης: 3.10.2008.

Βαζιούλιν Β. Α. Η λογική της ιστορίας. Ζητήματα θεωρίας και μεθοδολογίας. Ελληνικά Γράμματα. Αθήνα, 2004.

Διεθνής Σχολή «Λογική της Ιστορίας» (Δ.Σ.Λ.Ι.) http://www.ilhs.tuc.gr/gr/index.htm, ημερομηνία ανάκτησης: 3.10.2008.

Ζιγκλέρ Ζ. Η ιδιωτικοποίηση του κόσμου και οι νέοι κοσμοκράτορες. Σύγχρονοι Ορίζοντες. Αθήνα, 2004.

Θεοδωράτου Ι. Πόλεμος στον Καύκασο. Αμυντική Επιθεώρηση, τ.70, 2008, σελ. 42-51.

Λένιν Β. Ι. Ιμπεριαλισμός. Στο: Άπαντα, τ.27.

Λένιν Β. Ι. Σοσιαλισμός και πόλεμος. Στο: Άπαντα, τ.21.

Μπιτσάκη Ε., Μπελαντή Δ. Οι πόλεμοι της νέας τάξης.Προσκήνιο.Αθήνα, 2005.

Παπακωνσταντίνου Π. Το χρυσό παραπέτασμα. Α.Α.Λιβάνη.Αθήνα, 2008.

Πατέλη Δ. Για την αναγκαιότητα διάκρισης πρώιμων και ύστερων σοσιαλιστικών επαναστάσεων. ΔΙΑΠΛΟΥΣ, τεύχος 18, Φεβρ.-Μαρτ.2007, σ.20-24.

Πατέλη Δ. Ιμπεριαλιστική «παγκοσμιοποίηση» και προοπτική χειραφέτησης της ανθρωπότητας. ΔΙΑΠΛΟΥΣ, τεύχος 9, Αύγουστος Σεπτέμβριος 2005, σελ. 28-32.

Πατέλη Δ. Παγκόσμια κεφαλαιοκρατία, ιμπεριαλισμός και πόλεμος. Ζητήματα θεωρητικής περιοδολόγησης. Επαναστατική Μαρξιστική Επιθεώρηση, τεύχος 8, Ιούνιος 2004, σελ. 48 – 68.

Симонова К. Глобальная энергетическая война. Москва, Алгоритм, 2007.

 

 

*              Η τουρκική άρχουσα τάξη αντιλαμβάνεται όλο και πιο έντονα τους κινδύνους που εγκυμονεί και για την ίδια την ακεραιότητα της χώρας η περαιτέρω προώθηση της επαναχάραξης του χάρτη της περιοχής κατά τα αμερικανικά σχέδια. Έτσι, σε άμεση επίσκεψή του στη Μόσχα μεσούντος του πολέμου, ο Τ. Ερντογκάν πρότεινε τη σύσταση πενταμελούς οργάνου (με τη συμμετοχή Ρωσίας, Τουρκίας, Γεωργίας, Αρμενίας, Αζερμπαϊτζάν) για τη διευθέτηση της κρίσης. Οι τουρκικές αρχές εκνευρίζουν και πάλι τις αμερικανικές, όταν θέτουν περιορισμούς στη διέλευση αμερικάνικών πολεμικών πλοίων από τα Δαρδανέλια προς τον Εύξεινο Πόντο για “ανθρωπιστική” βοήθεια στη Γεωργία. Ο πρόεδρος της χώρας πραγματοποιεί την πρώτη στην ιστορία (έστω και ανεπίσημη και εξ αφορμής ποδοσφαιρικού αγώνα) επίσκεψη στο Εριβάν της Αρμενίας (6.9.2008). Πληροφορίες των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσίας, αναφέρουν ότι με παρέμβαση των Τούρκων (η στρατιωτική κατασκοπεία των οποίων διέθετε αξιόπιστες πληροφορίες για τους συσχετισμούς των δυνάμεων και τις διαθέσεις των στρατευμάτων) απετράπη η εμπλοκή του Αζερμπαϊτζάν στην αρχικώς σχεδιασμένη από τις ΗΠΑ ταυτόχρονη αστραπιαία επίθεση των Γεωργιανών στη Ν. Οσετία και των Αζέρων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, που θα πυροδοτούσε ανεξέλεγκτη ανάφλεξη στην ευρύτερη περιοχή…

*              Είναι επιεικώς αφελής η εμμονή κάποιων σε ιδεολογήματα ταύτισης της ΕΣΣΔ με τη σημερινή κεφαλαιοκρατικοποιημένη κατά βάση Ρωσία.

[1] Υπουργός Εξωτερικών ήταν τότε η Ντ. Μπακογιάννη.

[2] Όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, αυτές οι «φιλορωσικές» κινήσεις του Κ. Καραμανλή έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην πτώση της κυβέρνησής του.




Αντισοβιετισμός-αντικομμουνισμός, πρακτορολογία και συκοφαντίες. Του Δ. Πατέλη

Εισαγωγικό σημείωμα στην αναδημοσίευση.

Μετά την νέα ραγδαία κλιμάκωση του εν εξελίξει Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ουκρανία, 24η Φεβρουαρίου του 2022, μαίνεται η αντιπαράθεση και στο ιδεολογικοπολιτικό μέτωπο.

Το ξέσπασμα ενός Παγκοσμίου Πολέμου, ή μιας νέας νομοτελούς ιστορικής φάσης του, επιδρά  καταλυτικά στο εργατικό επαναστατικό κίνημα, αναδεικνύοντας ανάγλυφα τόσο τις ανειρήνευτες αντιφάσεις της κοινωνίας, όσο και το εάν και κατά πόσο οι διάφορες συνιστώσες του κινήματος εξυπηρετούσαν πράγματι την εργατική τάξη και τα συμφέροντά της, την προοπτική του κομμουνισμού, ή τα συμφέροντα του ιμπεριαλισμού, της αστικής ή/και της μικροαστικής τάξης.

Ο πόλεμος, όπως έδειξε ο Λένιν, θέτει τους πάντες σε δοκιμασία, φέρνει στην επιφάνεια ανάγλυφα την θεωρητική και πρακτική αντιστοιχία/αναντιστοιχία των κοινωνικών, ιδεολογικών και πολιτικών υποκειμένων με την εποχή και την συγκυρία και τελικά, καταδεικνύει την ιστορική φθορά και την χρεοκοπία μορφωμάτων, τάσεων και εκπροσώπων της διανόησης που κάποτε συνδέονταν με επαναστατικές διακηρύξεις και πρακτικές. Ο Λένιν ανέδειξε ανάγλυφα τα παραπάνω συμβάλλοντας υποδειγματικά στην αποκάλυψη των όρων και των συμπτωμάτων της χρεοκοπίας της Β’ Διεθνούς.

Και σήμερα αναδεικνύονται στο προσκήνιο ανάγλυφα οι τεκτονικές ανακατατάξεις στους συσχετισμούς των δρωσών δυνάμεων, οι κοινωνικές/ταξικές αντιφάσεις σε εθνικό και σε διεθνές επίπεδο και οι τρόποι διαμεσολαβημένης ιδεολογικοπολιτικής και οργανωτικής έκφρασής τους, ιδιαίτερα στις ιμπεριαλιστικές χώρες. Σε εκείνες δηλαδή τις ισχυρότερες ως προς το κεφάλαιο χώρες, η αστική τάξη των οποίων, κάνοντας χρήση του μηχανισμού υπερεκμετάλλευσης λόγω της ανισομέρειας σε παγκόσμια κλίμακα, μέσω της άντλησης μονοπωλιακών υπερκερδών, ήταν και είναι σε θέση να «μπουκώνει» την βολεμένη και διεφθαρμένη στη ραστώνη της διαχειριστικής/διεκπεραιωτικής πρακτικής της μακροχρόνιας ειρηνικής περιόδου αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας συνδικαλιστική και πολιτική ηγεσία της εργατικής τάξης της, μέσω της εδραίωσης της θέσης και του ρόλου του προνομιακού στρώματος της «εργατικής αριστοκρατίας» στην διασφάλιση κοινωνικής συνοχής και συναίνεσης. Σήμερα επεκτείνονται αυτά τα εκφυλιστικά φαινόμενα και σε χώρες με μέσο και κατώτερο του μέσου επίπεδο ανάπτυξης, λόγω εμπλοκής στο άρμα του ιμπεριαλισμού σειράς χωρών, ουραγών-δορυφόρων.

Έτσι ξεχωρίζουν και σήμερα ανάγλυφα οι κύριες τάσεις του κινήματος: της «ταξικής ειρήνης», του οπορτουνισμού-ρεφορμισμού και της μαχητικής επαναστατικής συνέπειας, του κομμουνισμού, του αστικού/μικροαστικού σοσιαλσωβινισμού (της εκ των πραγμάτων συμπόρευσης με την αστική τάξη και τις ιμπεριαλιστικές συμμαχίες της) και του επαναστατικού κομμουνιστικού διεθνισμού, με τις αντίστοιχες στρατηγικές και τακτικές.

Η τάση του δεξιού οπορτουνισμού – ρεφορμισμού, που εκδηλώνεται με αλλεπάλληλες κλιμακούμενες «πονηρές» διολισθήσεις σε όλο και πιο καθεστωτικές θέσεις, κατά κανόνα συγκαλύπτεται μέσω χειραγωγικών πρακτικών πίσω από τεχνητές πλειοψηφίες και εσωκομματικά πραξικοπήματα εξισορροπιστών γραφειοκρατών. Οι διολισθήσεις αυτές συνεπιφέρουν προς «νομιμοποίησή» τους εντός και εκτός κομμάτων αλλεπάλληλες κλιμακούμενες «πονηρές» αναθεωρήσεις της επαναστατικής θεωρίας και μεθοδολογίας του μαρξισμού-λενινισμού. Φυσικά οι φορείς αυτών των λαθροχειριών, δεν πρόκειται να ομολογήσουν ανοικτά τις οπορτουνιστικές και αναθεωρητικές διολισθήσεις τους. Τουναντίον, επιστρατεύουν ως φερετζέ κορώνες «επαναστατικής ρητορικής», όρκους πίστης στην «καθαρή» στρατηγική του σοσιαλισμού-κομμουνισμού, την οποία μετέθεταν και μεταθέτουν στο αόριστο μέλλον (ως άκρον άωτον μιας αυτόματης «διαδικασίας εξελικτικής ωρίμανσης των συνθηκών χωρίς υποκείμενο», πίσω από «προσήλωση στην ορθοδοξία του μαρξισμού» κ.λπ. (Βλ. π.χ. το έργο του Καρλ Κάουτσκι, των αλτουσεριανών και ποικίλων εκδοχών «νεομαρξισμού» και μεταμοντέρνου σήμερα). Αναλυτικότερα βλ. Ποιοι και γιατί φοβούνται τον Λένιν και την επαναστατική του κληρονομιά; Του Δ. Πατέλη.

Έτσι, π.χ. διακηρύξεις προεκλογικής κ.λπ. συμπόρευσης με το ΚΚΕ σε κατά τα λοιπά συνθήκες ειρηνικής κανονικότητας, επανανοηματοδοτούνται σήμερα, αναδεικνύοντας ενδιαφέρουσες πτυχές της αντιπαράθεσης σε όλα τα μέτωπα: θεωρητικό, μεθοδολογικό, ιδεολογικό, ηθικό, πολιτικό κ.λπ.

Υπάρχει μια καθηγητική και όχι μόνο διανόηση, η οποία είναι γαλουχημένη και βαθιά διαποτισμένη με τα αστικά και μικροαστικά ιδεολογήματα/δόγματα και υιοθετεί αντίστοιχη στάση ζωής. Εκπρόσωποι αυτής της διανόησης έχουν την τάση να περιφέρουν εαυτούς σε ανερμάτιστες οπαδικές εντάξεις και αποκλεισμούς δίχως αρχές.

Στην έωλη φαρέτρα τους έχουν βέλη κάθε τύπου ιδεολογικών αγκυλώσεων: από τα παραδοσιακά αστικά ιδεολογήματα περί «ολοκληρωτισμού», των «δύο άκρων», του «αντισταλινισμού» (εκ των πραγμάτων του αντισοβιετισμού/αντικομμουνισμού και εναντίωσης σε κάθε πραγματικό-υπαρκτό ιστορικό εγχείρημα επαναστατικών μετασχηματισμών του πρώιμου σοσιαλισμού ανά τον πλανήτη και μόνο με την διαπίστωση ότι αυτοί δεν εγγράφονται στα «ιδεώδη» τους περί αυθόρμητου γραμμικού εξελικτισμού, σε μια μεταφυσική πορεία δίχως αντιφάσεις, εμπορευματικές & χρηματικές σχέσεις και στάδια), νεκραναστάσεις του προυντονικών καταβολών μικροαστικού «σοσιαλισμού»-αναρχισμού μέχρι και τα φαιδρά αστικά και αγοραία-αντιλενινιστικά σχήματα περί ολούθε «ιμπεριαλισμών» σε ενιαία και αρραγή «ιμπεριαλιστική πυραμίδα»…

Η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης λόγω του πολέμου, θέτει εκ των πραγμάτων το ερώτημα: ποιος έχει προσεγγίσει ποιον, ποιος «συμπορεύεται» με ποιον και τελικά: ποιος σύρεται από ποιον σε ποιες θέσεις…

Το ερώτημα τίθεται με ιδιαίτερη ένταση, εάν ο «συμπορευόμενος» προβάλλεται σήμερα μετά βαΐων και κλάδων, εκδίδεται και προάγεται επισήμως το συγγραφικό του έργο κ.λπ., χωρίς αυτός να έχει αναθεωρήσει κατά το ελάχιστο τον αντισοβιετισμό/αντικομμουνισμό και τον κραυγαλέο αναθεωρητισμό του. Τυχαίο;

Κοινός παρονομαστής της απουσίας επαναστατικής θεωρίας, της παραίτησης από την μαρξιστική-λενινιστική επιστήμη, είναι η προσφυγή σε χυδαία πρακτορολογία, προς κατατρόπωση ή/και ιδεολογικό λιντσάρισμα όσων δεν εναρμονίζονται με τις αγοραίες εκάστοτε «διολισθήσεις» σε καθεστωτικές θέσεις και στις συνακόλουθες αναθεωρήσεις…

Παρόμοιες αήθεις πρακτικές σε κρίσιμες φάσεις της ιστορίας του κινήματος είχαν και τραγικά αποτελέσματα: έχουν οδηγηθεί και στο θάνατο άνθρωποι στιγματισμένοι με συκοφαντικές δυσφημίσεις στη βάση νοσηρής πρακτορολογίας.

Η πρακτορολογία αναγορεύεται σήμερα σε κύριο συστατικό της αστικής προπαγάνδας και σε όχημα ποινικοποίησης κάθε άποψης που διαφοροποιείται απ’ την επίσημη στα ελεγχόμενα από ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ καθεστώτα.

Από αυτή την άποψη, κρίνουμε σκόπιμη την αναδημοσίευση αυτού του κειμένου.

Όταν δημοσιεύθηκε (23.8.2019) με τίτλο: «Αντισταλινικός» αντισοβιετισμός-αντικομμουνισμός και  αήθης συκοφαντική δυσφήμιση… στην Συλλογικότητα αγώνα για την ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ , απέσπασε επαίνους και από ανώτατα στελέχη της ηγεσίας του ΚΚΕ για την επιστημονική και λογική του συγκρότηση.

Του Δημήτρη Πατέλη.

Υπάρχουν ορισμένες ενέργειες και συμπεριφορές, που προκαλούν θλίψη, απογοήτευση και οργή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, εάν συνιστούν απλή διαπροσωπική σύγκρουση, μάλλον δεν έχει νόημα να ασχολείται κανείς με την ιταμότητα κάποιου προπέτη, αφήνοντάς τον εκτεθειμένο στην απρέπειά του.

Ωστόσο, στην περίπτωση που με οδήγησε σε αυτή την κριτική παρέμβαση, η αντιπαράθεση –πέρα από την προσβολή στο πρόσωπό μου– αφορά και κομβικά ζητήματα της θεωρητικής και ιδεολογικής αντιπαράθεσης, συνδέεται με διαδεδομένες σε κάποιους κύκλους της αριστερής διανόησης απόψεις, ιδέες, στάσεις ζωής και συμπεριφορές. Ακριβώς αυτή η διάσταση της συμπύκνωσης σε μια επιμέρους αντιπαράθεση τουλάχιστον δύο εκ διαμέτρου αντίθετων κοσμοθεωρητικών αντιλήψεων, με οδήγησε τελικά στη συγγραφή αυτού του κειμένου.

Ο κ. Γιώργος Ρούσης απαντώντας σε πρόσφατη παρέμβασή μου στο διαδίκτυο (στον «τοίχο» μου στο facebook) περί της οργανικής σχέσης μεταξύ αντισοβιετισμού και αντικομμουνισμού, προέβη 22.8.2019 σε 2 αφοριστικά σχόλια.

Αφοριστικό σχόλιο 1ο : «Πας υπερασπιζόμενος την άποψη ότι στην ΕΣΣΔ και δη της σταλινικής περιόδου είχαμε να κάνουμε με σοσιαλισμό, αντικειμενικά προβαίνει στον έσχατο αντικομμουνισμό».

Αυτό αποτελεί συνέχεια επί το υβριστικότερον προηγούμενου αφορισμού του: «Για μένα δεν είχαμε να κάνουμε με σοσιαλισμό πρώιμο η μη Εξ ου και δεν με απασχολεί να αποδείξω όπως εσείς αν ίσχυε η όχι σε αυτές τις χώρες ο νόμος της αξίας υπό την καθαρή του μορφή».

Αμφότεροι οι αφορισμοί συνιστούν εύγλωττη απόδειξη μιας διαδεδομένης και εδραιωμένης σε κάποιους κύκλους ιδεολογικής/δογματικής εμπλοκής, που οδηγεί σε μυστικιστικό αγνωστικισμό, τουλάχιστον αναφορικά με το γνωστικό αντικείμενο που συνιστούν οι κοινωνίες του πρώιμου σοσιαλισμού.

Όπως έχω επισημάνει και αλλού, με απλά λόγια αυτό σημαίνει: βαφτίζω μια ιστορική περίοδο που σημάδεψε τη ζωή εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων (τόσο στις χώρες του πρώιμου σοσιαλισμού όσο και παγκόσμια) ως ανύπαρκτη («μη σοσιαλισμό», «ακάθαρτο, μιαρό, ανύπαρκτο, κρατικό καπιταλισμό» κ.ο.κ.) και δια του εξορκισμού δεν το θεωρώ απλώς ΕΚΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ, ΠΕΡΑΝ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΤΟΥ, αλλά και συλλήβδην ΑΝΑΞΙΟ ΛΟΓΟΥ!

Το μόνο βέβαιο είναι ότι τέτοιοι αφορισμοί-εξορκισμοί, δεν έχουν την παραμικρή σχέση όχι μόνο με το μαρξισμό, αλλά και με την όποια σοβαρή αστική επιστήμη. Αποτελούν τυπική περίπτωση θεολογικού σκοταδισμού μεσαιωνικού τύπου, που πλασάρεται ως «σύγχρονη επαναστατική διανόηση».

Εγγράφονται δε πλήρως στα αγοραία προπαγανδιστικά αντικομμουνιστικά σχήματα της αστικής τάξης.

Η μόνη διαφορά του κ. Γ. Ρούσση από τα τελευταία, είναι ότι επενδύει τη στάση του με δήθεν προσήλωση στον κομμουνισμό! Το τελευταίο στοιχείο –χαρακτηριστικό για ορισμένους κύκλους της αριστεράς διανόησης του αφηρημένου «αντικαπιταλισμού»– καθιστά παρόμοιους αφορισμούς εξαιρετικά επικίνδυνους για τη νεολαία.

Η όλη «προβληματική» παρόμοιων αφορισμών εδράζεται σε κάποιες άδηλες, άκρως μεταφυσικές προκείμενες.

Ιδού μερικές από αυτές ενδεικτικά:

«Η ΕΣΣΔ (και οι περισσότερες χώρες του πρώιμου σοσιαλισμού) ηττήθηκε, άρα είναι μάταιο να ταυτίζεσαι με τους ηττημένους».

«Ο ηττημένος είναι εξ ορισμού φαύλος».

«Η φαυλότητα = μη αυθεντικότητα».

«Κριτήριο αυθεντικότητας είναι η συμφωνία/ασυμφωνία της υπαρκτής σοσιαλιστικής οικοδόμησης με ορισμένο “ιδεώδες-ιδανικό”, δηλ. με ορισμένη αντίληψη περί σοσιαλισμού/κομμουνισμού που εμπεριέχεται σε κάποια θεωρία, ή/και ιδεολογία (ιδεοληψία, δόγμα, συλλογή χωρίων 2-3-4-5-6 κ.λπ. κλασικών της αρεσκείας μας), στα ιδεολογήματα περί «δημοκρατικού σοσιαλισμού», «σοσιαλισμού με ανθρώπινο πρόσωπο» της εκφυλισμένης σοσιαλδημοκρατίας και του ευρωκομμουνισμού, στα ουτοπικά/ανιστορικά αντιγραφειοκρατικά σχεδιάσματα «αμεσοδημοκρατίας» & γραμμικής/ακαριαίας, άνευ όρων και ορίων «κατάργησης του κράτους την επομένη της επανάστασης κ.ο.κ.».

«Ήττα = φαυλότητα = δυσφήμιση ⇒ σοσιαλισμός/κομμουνισμός = ακαριαίος νικητής και γραμμικά εσαεί τροπαιούχος, χωρίς αντιφάσεις».

«Ο υπαρκτός σοσιαλισμός είχε αντιφάσεις και ηττήθηκε ⇒ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ⇒ όποιος το αποκαλεί σοσιαλισμό = έσχατος αντικομμουνιστής»!

Εξυπακούεται ότι οι προκείμενες αυτές υποδηλώνουν εκδοχές δογματικής μεταφυσικής εσχατολογίας θρησκευτικού τύπου, παντελώς ξένες με τη διαλεκτική της πραγματικής αντιφατικότητας της νομοτελούς ιστορικής ανάπτυξης.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι πολλοί από τους ανανήψαντες νυν πολέμιους του πρώιμου σοσιαλισμού που εμφορούνται σήμερα από αντισοβιετικό μένος, όταν η ΕΣΣΔ έδειχνε ακλόνητη υπερδύναμη και η αριστερά ήταν ισχυρή, ήταν τόσο δογματικά απολογητικοί υπέρ της, που πρωτοστατούσαν σε διώξεις εναντίον όσων προέτασσαν κριτική-διαλεκτική διερεύνηση των αντιφάσεων και των νομοτελειών της…

Είναι άλλωστε διαπιστωμένη η νομοτέλεια: ο δογματικός που προσκρούοντας σε προβλήματα, θα θέσει εν αμφιβόλω τα δόγματά του, περνά με μεγάλη ευκολία στον αναθεωρητισμό/σκεπτικισμό, εάν όχι και στο μηδενισμό… (βλ. Δ. Πατέλης – Μ. Δαφέρμος – Π. Παυλίδης. Ποια κληρονομιά απαρνούμαστε.).

Για αυτό τον θεολογικό μυστικισμό, κατά κανόνα, το ιδεώδες δομείται ως απόλυτη άρνηση του καπιταλισμού, ως αφηρημένος αντικαπιταλισμός.

Άπαξ και αυτή η ουτοπική/μεταφυσική απόλυτη άρνηση δεν επετεύχθη στα πραγματικά ιστορικά εγχειρήματα γραμμικώς και ακαριαίως, αξίζει μόνο απόρριψη, αφορισμό και ανάθεμα!

Έχοντας ως ιδεώδες αναφοράς την υποστασιοποίηση της απόλυτης άρνησης του καπιταλισμού (που, όπως κατέδειξε ο Μαρξ στην κριτική του μικροαστικού σοσιαλισμού του Προυντόν, συνιστά εξιδανικευμένη εικόνα ενός καπιταλισμού χωρίς αντιφάσεις/αρνητικά στοιχεία), ο φορέας αυτής της εσχατολογικής θεολογίας κατακρημνίζεται απ’ τα σύννεφα, μόλις πληροφορείται ότι τα πραγματικά επαναστατικά σοσιαλιστικά εγχειρήματα, δεν προσκρούουν απλώς σε αντιφάσεις, αλλά –στο βαθμό που δεν τις επιλύουν έγκαιρα και αποτελεσματικά- μπορούν και να ηττηθούν, να ανατραπούν από την αστική αντεπανάσταση!

Έτσι ο μυστικιστής αυτού του τύπου προβαίνει σε απόλυτη άρνηση και του υπαρκτού σοσιαλισμού!

Η αντιδιαλεκτική του φύση δεν αντέχει τις αντιφάσεις. Παραδέρνει λοιπόν ανάμεσα σε δύο απόλυτες αρνήσεις: του υπαρκτού καπιταλισμού και του υπάρξαντος ή/και νυν υπαρκτού σοσιαλισμού.

Ορισμένοι δεν αντέχουν αυτά τα βάσανα της –κατά Χέγκελ– «δυστυχισμένης συνείδησης» και επιλέγουν τελικά την απόλυτη άρνηση του σοσιαλισμού/κομμουνισμού, βολεύονται με συμβιβασμό με την κυρίαρχη τάξη πραγμάτων, αλλάζουν στρατόπεδο και ανταμείβονται με σταδιοδρομίες, αξιώματα κ.λπ.

Κάποιοι άλλοι, της ίδιας κατηγορίας «δυστυχισμένης συνείδησης», μετατρέπουν τη Σκύλα και τη Χάρυβδη των παραπάνω δύο απόλυτων αρνήσεων σε πεδίο ιδιότυπης εσωστρεφούς και αυτοαναφορικής «ταυτότητας», στο πνεύμα του «μεταμοντέρνου»…

Με άλλα λόγια, «λύνουν τις αντιφάσεις» όχι με επαναστατική έρευνα και δράση, αλλά με «βαφτίσια», με λεκτικά υποκατάστατα-υπεκφυγές, με καταφυγή σε μια «εικονική-συμβολική» πραγματικότητα/ταυτότητα, που γίνεται «ύφος» και τελικά «μανιέρα»… Έτσι απαλείφεται στην πράξη η επαναστατική προοπτική, εκφυλίζεται σε «πουκάμισο αδειανό»…

Για τους φορείς αυτής της μεταφυσικής η κριτική της ΕΣΣΔ και του πρώιμου σοσιαλισμού μπορεί να είναι μόνον απόλυτα αρνητική-απορριπτική: «αυτές δεν είναι ούτε κατ’ όνομα σοσιαλιστικές»!

Θυμάμαι στέλεχος του ΝΑΡ να μου εκμυστηρεύεται με υπαρξιακή αγωνία: «ακόμα και εάν ήταν σοσιαλισμός αυτό, εμείς δεν πρέπει να το λέμε»!

Ο κ. Ρούσης, οδηγώντας στα άκρα αυτή την υπαρξιακή αγωνία της «δυστυχισμένης συνείδησης», σπεύδει να προγράψει αφοριστικά ως «έσχατο αντικομμουνιστή» όποιον αποκαλεί την ΕΣΣΔ πρώιμο σοσιαλισμό!

Βάσει αυτής της μεταφυσικής, εκατομμύρια άνθρωποι που αγωνίστηκαν με αυταπάρνηση και αυτοθυσία απαράμιλλη στην ΕΣΣΔ, στις άλλες χώρες του πρώιμου σοσιαλισμού και στο παγκόσμιο επαναστατικό κίνημα για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση, για την προοπτική του κομμουνισμού «και δη κατά τη σταλινική περίοδο», «αντικειμενικά προέβαιναν στον έσχατο αντικομμουνισμό»!

Εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες, από την αντεπαναστατική «περεστρόικα», με το καθεστώς της ληστρικής ολιγαρχίας του κεφαλαίου (υπό το Γιέλτσιν και στη συνέχεια υπό τους Πούτιν και Μεντβέντιεφ) να επιδίδεται σε μια πρωτοφανή εκστρατεία αποσοβιετοποίησης – αποσταλινοποίησης – αποκομμουνιστικοποίησης, με όλους τους ιδεολογικούς μηχανισμούς, την εκπαίδευση, τα ΜΜΕ να χύνουν τόνους κατασυκοφάντησης και λάσπης στην ιστορία της ΕΣΣΔ, ποιο ήταν το αποτέλεσμα;

Με τις επίσημες δημοσκοπήσεις, οι λαοί της νυν Ρωσίας και των λοιπών χωρών της τ. ΕΣΣΔ νοσταλγούν την τελευταία και τη θεωρούν πατρίδα τους σε ποσοστά 65-70%!

Τα δε ποσοστά όσων θεωρούν το Στάλιν υποδειγματικό ιστορικό ηγέτη είναι ακόμα υψηλότερα! Θα βρεις εκεί παιδιά εικοσάχρονα να ισχυρίζονται με πάθος ότι πατρίδα τους είναι η ΕΣΣΔ και ο σοσιαλισμός! Όλοι αυτοί είναι «αντικομμουνιστές» κ. Ρούση επειδή δεν συμμερίστηκαν ή/και δεν συμμερίζονται τη σοφία σας;

Ως πότε θα αναλίσκεται ορισμένου τύπου καθ’ ημάς αριστερά στο να διδάσκει «αφ’ υψηλού» τους άλλους για το πώς θα έπρεπε να έχουν κάνει ή να κάνουν την επανάστασή, για το πώς θα πρέπει να εκτιμούν την ιστορική εμπειρία τους, βάσει αφηρημένων ανιστορικών σχημάτων μας, έχοντας κατά κανόνα άγνοια πρωτογενών πηγών;

Έχει άραγε ανάγκη ο κομμουνισμός τέτοιας «υπεράσπισης» και τέτοιων «υπερασπιστών»;

Για μια θετική πραγμάτευση αυτής της προβληματικής απ’ τη σκοπιά της σύγχρονης επαναστατικής θεωρίας βλ. σχετικά και το συλλογικό βιβλίο με κείμενα του Β. Α. Βαζιούλιν και μελών του ελληνικού τμήματος της διεθνούς ερευνητικής ομάδας «Η Λογική της Ιστορίας»: Η Οκτωβριανή επανάσταση και ο πρώιμος σοσιαλισμός στη Λογική της Ιστορίας. Ζητήματα επαναστατικής θεωρίας, μεθοδολογίας και πρακτικής. ΚΨΜ, 2017.

Αφοριστικό σχόλιο 2ο :

«Επίσης όποιος δεν δέχεται τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα της σύγχρονης Ρωσίας του Πούτιν, και μάλιστα την υπηρετεί ως επίσημος μεταφραστής του, και συνεπώς έμπιστος του, δεν δικαιούται να διατείνεται ότι υπηρετεί την υπόθεση του κομμουνισμού. Οπότε και οι εναντίον μου χαρακτηρισμοί εκ μέρους του εκτιμώ ότι με τιμούν ιδιαιτέρως».

Ας ξεκινήσουμε με το πρώτο σκέλος του εν λόγω σχολίου που αφορά «τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα της σύγχρονης Ρωσίας του Πούτιν».

Κατ’ αρχάς, όπως και στο πρώτο σχόλιο, και εδώ είναι έντονα παρούσα η αστική αντίληψη της ιστορίας. Η ιστορία χωρών και λαών προβάλλει ως δημιούργημα ή/και κτήμα «μεγάλων προσωπικοτήτων», στις οποίες ο αστικών/μικροαστικών αντιλήψεων νους αποδίδει θετικές και αρνητικές ιδιότητες, καλά και κακά χαρακτηριστικά (λεπτομερέστερα βλ. κλασική κριτική παρόμοιων μεταφυσικών απόψεων στο: Μαρξ Κ. Η αθλιότητα της φιλοσοφίας).

Βάσει αυτής της σοφίας, η ΕΣΣΔ επί μακρόν ήταν δημιούργημα/κτήμα του «δολίου» Στάλιν, εξ ου και τα περί «σταλινικής περιόδου», «σταλινισμού» και όλα τα καλούδια που εγγράφονται πλήρως και στα αστικά αντιδραστικά περί ολοκληρωτισμού ιδεολογήματα.

Με αντίστοιχη επιστημονική εμβρίθεια η σοφία αυτή καταπιάνεται και με τη νυν κεφαλαιοκρατική Ρωσική Ομοσπονδία. Και στις δυο περιπτώσεις, δεν εξετάζει την εκάστοτε συγκεκριμένη ιδιοτυπία της κλιμάκωσης της σχέσης επανάστασης – αντεπανάστασης, της νομοτελούς αντιφατικότητας των σχέσεων παραγωγής, του τρόπου παραγωγής, της κοινωνικής/ταξικής διάρθρωσης, της θέσης και του ρόλου στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων κ.λπ. Τίποτε τέτοιο. Απλώς, τότε είχαμε το Στάλιν, τώρα τον Πούτιν! Ο Στάλιν ήταν «αιμοδιψής δικτάτωρ», ο Πούτιν κάτι παρόμοιο, ανάμικτο με κάποιες επαγγελματικές δεξιότητες του πράκτορα της πάλαι ποτέ KGB! Κατ’ εικόνα και κατ’ ομοίωση της περί των ηγετών της εικόνας/προκατάληψης οφείλει είναι –βάσει αυτής της σοφίας– και η κοινωνία. Ομολογουμένως βολικό σχήμα στην αφέλεια/δολιότητά του…

Δεν είναι της παρούσης η ενδελεχής κριτική αναφορά σε αυτού του τύπου αγοραία ιδεολογήματα. Επισημαίνω απλώς, ότι για την επιστημονική μαρξιστική προσέγγιση ο ρόλος της όποιας προσωπικότητας στην ιστορία, όσο σημαντική και αν είναι αυτή, όσες ιδιότυπες ατομικές ιδιότητες και χαρακτηριστικά και αν διαθέτει, δεν μπορεί να είναι καθοριστική.

Στη θέση της διάγνωσης των αντικειμενικών, ουσιωδών και ιστορικά συγκεκριμένων προσδιορισμών της κοινωνίας, σε αυτά τα ιδεολογήματα τίθενται τα υποκειμενικά χαρακτηριστικά της επιφανειακής εικόνας που καλλιεργείται και διαδίδεται για τον εκάστοτε ηγέτη. Ωστόσο, είναι διαδεδομένη η περιοδολόγηση της ιστορίας βάσει ηγετικών προσωπικοτήτων, ιδιαίτερα στην αγοραία αστική ιστοριογραφία και δημοσιολογία/δημοσιογραφία.

Αυτό το αγοραίο σχήμα είναι ιδιαίτερα βολικό σε ορισμένους κύκλους για την ανάδειξη δύο βασικών περιόδων στην ιστορία της ΕΣΣΔ και της Ρωσίας: του γίγνεσθαι της επαναστατικής διαδικασίας οικοδόμησης του πρώιμου σοσιαλισμού και του γίγνεσθαι της αντεπαναστατικής διαδικασίας διάλυσης των κεκτημένων του πρώιμου σοσιαλισμού, διαμόρφωσης και εδραίωσης των κεφαλαιοκρατικών σχέσεων παραγωγής στα ερείπια της ΕΣΣΔ. Βολικό καθ’ ότι οι θιασώτες του δεν μπαίνουν καν στον κόπο να διαγνώσουν στοιχειωδώς αυτές τις διαδικασίες.

Άλλωστε, τι να διαγνώσουν φορείς ιδεολογημάτων σαν αυτά του κ. Ρούση; Είναι άραγε εις θέση να διακρίνουν τις διαφορές μεταξύ επανάστασης και αντεπανάστασης; Μπορούν άραγε να εξηγήσουν γιατί δόθηκε τέτοιος λυσσαλέος αγώνας από τις παγκόσμιες δυνάμεις του κεφαλαίου για την ανατροπή και διάλυση του «ανύπαρκτου σοσιαλισμού», ενός «ιδιότυπου εκμεταλλευτικού καθεστώτος», δηλ. ενός «κρατικού καπιταλισμού»!

Εδώ, όποιος καταπιαστεί στοιχειωδώς σοβαρά με το θέμα, έχοντας ως βάση αναφοράς την πραγματική ιστορία και όχι τις ιδεοληψίες του, θα διαπιστώσει ότι δύο τινά μπορεί να συμβαίνουν: είτε οι δυνάμεις του κεφαλαίου ήταν τόσο ηλίθιες για να εμπλακούν σε ένα αδυσώπητο αγώνα εναντίον ενός …ανύπαρκτου αντιπάλου, είτε το δικό τους σχήμα είναι αντίστοιχης διανοητικής εμβέλειας και επιστημονικότητας!

Εκ των πραγμάτων αποδεικνύεται ότι οι δυνάμεις του κεφαλαίου μάλλον δεν είναι και τόσο ηλίθιες… Άρα;

Γιατί να το παιδεύουν λοιπόν; Η όλη διαδικασία είναι για αυτούς μια μπερδεμένη γραμμική-εξελικτική πορεία ανάμεσα σε δύο δικτατορίες: από το Στάλιν στον Πούτιν και ξοφλήσαμε! Είναι μάλιστα τόση η εμμονή τους στο ανόητο σχήμα, που συχνά παρουσιάζουν την «γραφειοκρατία της ΕΣΣΔ» ως συλλογικό κεφαλαιοκράτη-εκμεταλλευτή, που με την αντεπανάσταση απλώς εξατομικεύτηκε κάπως και τελείωσε η υπόθεση! Απλώς άλλαξε λοιπόν ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς! Τόσο απλά!

Εάν η πραγματικότητα αντιφάσκει με τα ιδεολογήματα/σχήματά τους, τόσο το χειρότερο για τα γεγονότα!

Είναι διαδεδομένη στην αστική πολιτική, γεωπολιτική και διπλωματία η τάση αν όχι ταύτισης, τουλάχιστον θεώρησης υπό το πρίσμα μιας γραμμικής συνέχειας της ΕΣΣΔ επί Στάλιν και της νυν Ρωσίας υπό τον Πούτιν.

Οι αστοί πολιτικοί και δημοσιογράφοι/δημοσιολόγοι, χάριν αυτού του βολικού στερεοτύπου, στον γεωπολιτικό τους οίστρο (λόγω του κλιμακούμενου Γ’ Παγκόσμιου Ιμπεριαλιστικού Πολέμου), είναι ικανοί να αποδίδουν «κομμουνιστικές ιδιότητες» στον αντικομμουνιστή-νεοφιλελεύθερο Πούτιν και στη σημερινή κεφαλαιοκρατική Ρωσία…

Θέση που –για τους λόγους που προαναφέραμε- αναπαράγεται σε διάφορες μορφές και σε κύκλους παρόμοιας νοητικής εμβέλειας αριστεράς… Θέση εξαιρετικά βολική για τη νωθρότητα του νου, δεδομένης της απουσίας επαναστατικής κοινωνικής θεωρίας & μεθοδολογίας ικανής να διακρίνει συγκεκριμένα ιστορικά τη διαφορά μεταξύ επανάστασης και αντεπανάστασης…

Είναι άραγε ιμπεριαλιστική η σύγχρονη Ρωσία; Η επιστημονική διακρίβωση της θέσης και του ρόλου της νυν κεφαλαιοκρατικής Ρωσίας στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας, θέσεων και ρόλων, απαιτεί ειδική μελέτη, ιδιαίτερα στο πεδίο της πολιτικής οικονομίας. (βλ. και ΕΙΝΑΙ Η ΡΩΣΙΑ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΗ; Του Stansfield Smith).

Το εάν μια χώρα είναι ιμπεριαλιστική ή μη, δεν επαφίεται σε υποκειμενικές προτιμήσεις. Δεν εξαρτάται από το εάν ο ηγέτης του πολιτικού προσωπικού της αστικής τάξης της διετέλεσε στέλεχος της KGB, ούτε και από τη γεωγραφική της θέση. (βλ. και Παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα: βασικές έννοιες και κατηγορίες.).

Εξαρτάται από τη συγκεκριμένη ιστορικά θέση και το ρόλο του μονοπωλιακού κεφαλαίου, της χρηματιστικής ολιγαρχίας που εδρεύει σε αυτήν, στο εξαιρετικά ανισομερές και αντιφατικό σύστημα της παγκόσμιας οικονομίας, στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων. Θέση, η διακρίβωση της οποίας δεν είναι θέμα γούστου ή/και αφορισμών της κερκίδας, αλλά ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ.

Τα θέματα του σύγχρονου παγκόσμιου κεφαλαιοκρατικού συστήματος απαιτούν συστηματική έρευνα-ανάπτυξη της μαρξιστικής πολιτικής οικονομίας και κοινωνικής θεωρίας. Για μια προσέγγιση-σχεδίασμα αυτής της μελέτης, βλ. και Δομική κρίση πόλεμος και προοπτικές ανάπτυξης-διεξόδου απ’ τα συστημικά αδιέξοδα για τη χώρα και την ανθρωπότητα. 

Ο κ. Ρούσης διατείνεται στο αφοριστικό του σχόλιο, ότι εάν κάποιος δεν θεωρεί πάραυτα και χωρίς συγκεκριμένη ενδελεχή έρευνα τη νυν αστική Ρωσία ιμπεριαλιστικό κέντρο κατά τα ειωθότα, τότε αυτός υποστηρίζει και υπηρετεί αυτό το «ιμπεριαλιστικό κέντρο»!

Λες και η όποια απόφανση επί του ζητήματος δεν είναι επιστημονικό ερευνητικό πρόβλημα, δεν απαιτεί διακρίβωση της αλήθειας, αλλά συνιστά «βέβαιο ταξινομικό κριτήριο» για την αποκάλυψη «πρακτόρων που υπηρετούν το ιμπεριαλιστικό κέντρο της Ρωσίας του Πούτιν»! Εκπληκτικό! Ο ισχυρισμός αυτός θα μπορούσε να διδάσκεται ως τυπική περίπτωση παραλογισμού σε μάθημα λογικής για πρωτοετείς!

Ο αφορισμός αυτός του κ. Ρούση (μη τρομάζετε κ. Ρούση, δεν τίθεται εδώ θέμα διαλεκτικής λογικής, αναφερόμαστε σε στοιχειώδεις αρχές της τυπικής λογικής-συλλογιστικής) και του κάθε Ρούση, εμπεριέχει έναν λανθάνοντα «συλλογισμό». Μπορεί να διατυπωθεί σε γενική μορφή ως εξής:

1η προκείμενη: Όποιος δεν θεωρεί τη χώρα Χ ιμπεριαλιστική, «είναι υπηρέτης του ιμπεριαλιστικού της κέντρου και πράκτορας του ηγέτη της».

2η προκείμενη: Ο Ψ δεν θεωρεί τη χώρα Χ ιμπεριαλιστική.

Συμπέρασμα: Ο Ψ «είναι υπηρέτης του ιμπεριαλιστικού της κέντρου και πράκτορας του ηγέτη της»!

Βλέπουμε εδώ ότι η πρώτη προκείμενη του λανθάνοντος «συλλογισμού» Ρούση είναι σύνθετη μιας και περικλείει:

1. τη βεβαιότητα του ιμπεριαλιστικού χαρακτήρα της χώρας χωρίς να έχει προηγηθεί επιστημονική μαρξιστική έρευνα επ’ αυτής και

2. τη βεβαιότητα ότι υπάρχουν 2 σύνολα Α & Β, τα μέλη των οποίων ταυτίζονται απολύτως: Α. του συνόλου των ανθρώπων που δεν παραδέχονται αναφανδόν τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα της χώρας Χ και Β. του συνόλου των ανθρώπων που «είναι υπηρέτες του ιμπεριαλιστικού της κέντρου και πράκτορες του ηγέτη της».

Δεν απομένει παρά να μας προσκομίσει ο κ. Ρούσης πραγματολογικά ή/και ερευνητικά στοιχεία από τα πεδία της πολιτικής οικονομίας, της πολιτικής επιστήμης, της κοινωνιολογίας, της κοινωνικής ψυχολογίας κ.λπ., τα οποία αποδεικνύουν:

1. Τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα της συγκεκριμένης χώρας και κυρίως:

2. την ταύτιση των συνόλων Α & Β.

Όσο και αν κοπιάσει ο κάθε κ. Ρούσης δεν θα επιδαψιλεύσει τέτοια στοιχεία. Παραπάνω ανέφερα αδρομερώς τι χρειάζεται ώστε να προσδιορισθεί αντικειμενικά ο ιμπεριαλιστικός χαρακτήρας μιας χώρας.

Εδώ, για να διευκολύνω τον λανθάνοντα «συλλογισμό» του κ. Ρούση θα θεωρήσω ότι όντως και ανυπερθέτως, η χώρα Χ τυγχάνει να είναι ιμπεριαλιστική. Απομένει η ταύτιση των συνόλων Α & Β. Τα κριτήρια προσδιορισμού του περιεχομένου αυτών των ταξινομικών συνόλων είναι ποιοτικά διαφορετικά, ανομοιογενή και άνισα, γεγονός που αποκλείει την ταύτισή τους.

Η αποδοχή είτε η απόρριψη μιας επιστημονικής ή έστω ιδεολογικής θέσης δεν διασφαλίζει με βεβαιότητα την κοινωνική στάση και δράση ενός ατόμου σε ορισμένη κατεύθυνση. Πολλώ μάλλον, επ’ ουδενί λόγω δεν διασφαλίζει μονοσήμαντα ούτε σε ποιον (κέντρο ή/και ηγέτη) αυτό το άτομο δύναται ή/και επιθυμεί να παράσχει υπηρεσίες (πράκτορα κ.ά.) έμμισθες ή/και σε εθελοντική βάση, ούτε και την πρακτική δυνατότητα αποδοχής της παροχής τέτοιων υπηρεσιών εκ μέρους των ενδιαφερομένων (ενδέχεται π.χ. σε συνθήκες μαζικής ανεργίας οι επιθυμούντες να παράσχουν τέτοιες υπηρεσίες να υπερβαίνουν τις δυνατότητες πρόσληψης ή/και αποδοχής εθελοντισμού του εργοδότη)…

Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι αυτός ο «επιστημονικός συλλογισμός» του κ. Ρούση θα μπορούσε επάξια να σταδιοδρομήσει ως εναλλακτική εκδοχή του δημοφιλούς ανεκδότου περί αστυνομικού – οργάνου και μπουζουκιού…

 Εάν ο περί ου λόγος «επιστημονικός συλλογισμός» εφαρμοσθεί για κάθε χώρα του G20, ή του πλανήτη π.χ. για την Τουρκία, εάν κάποιος δεν θεωρεί πάραυτα την Τουρκία ιμπεριαλιστικό κέντρο, τότε αυτός οφείλει να υποστηρίζει και να υπηρετεί αυτό το «ιμπεριαλιστικό κέντρο» και είναι «έμπιστος του κ. Ερντογκάν»! Προφανώς, ο πρωτότυπος ο «επιστημονικός συλλογισμός» του κ. Ρούση ισχύει για πολλές χώρες του G20, όπως: Αργεντινή, Βραζιλία, Ινδία, Ινδονησία, Μεξικό, Νότια Αφρική, Νότια Κορέα…  Ομολογουμένως εξαιρετική επιστημονική άποψη με επωφελή για το κίνημα αποτελέσματα.

Επομένως, εδώ έχουμε τυπική περίπτωση επιχειρήματος με τη μορφή ψευδοσυλλογισμού. Όποιος διατυπώνει παρόμοιους συλλογισμούς:

1. είτε παραλογίζεται ακούσια από αφέλεια, από άγνοια επιστημονική, πραγματολογική και λογική, έχοντας κατά τα λοιπά αγνές προθέσεις, είτε

2. σκαρώνει σοφίσματα, δηλαδή, εκούσια παραβαίνει ως πομπός του ψευδοσυλλογισμού τον ορθό λόγο με την πρόθεση να εξαπατήσει τον δέκτη.

Βέβαια εδώ, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει κατηγορηματικά συνδυασμό της πρώτης με τη δεύτερη εκδοχή. Ωστόσο, σημασία στην επιστήμη και στο δημόσιο βίο, στην ιδεολογικοπολιτική αντιπαράθεση, δεν έχουν τόσο οι προθέσεις, όσο τα πρακτικά αποτελέσματα. Ιδιαίτερα όταν τέτοιοι αφορισμοί εκτοξεύονται από πανεπιστημιακό καθηγητή…

Μάλιστα, όποιος δεν διαθέτει την ως άνω «λογική σοφία» του κ. Ρούση «δεν δικαιούται να διατείνεται ότι υπηρετεί την υπόθεση του κομμουνισμού»! Άρα, εδώ ο επιστήμονάς μας εισηγείται προς ευρεία χρήση το σοφό αφορισμό του, ως διπλό αξιόπιστο όργανο: ρωσοπρακτορόμετρο και κομμουνιστόμετρο! Δύο σε ένα σε τιμή ευκαιρίας!…

Παρόμοιοι παραλογισμοί και ιδεοληπτικές αυθαιρεσίες θα μπορούσαν να είναι απλώς φαιδροί και διασκεδαστικοί μέσα στην πλήξη του ιδεολογικοπολιτικού τέλματος της χώρας. Ωστόσο, ο κ. Ρούσης εδώ χάνει κάθε μέτρο. Προβαίνει σε χονδροειδή αήθη συκοφαντική δυσφήμιση στο πρόσωπό μουΑναφέρθηκε δημόσια στο πρόσωπό μου, χαρακτηρίζοντάς με «έμπιστο του Πούτιν, που υπηρετεί ως επίσημος μεταφραστής του τη νυν ιμπεριαλιστική Ρωσία»!

Είναι ευρέως γνωστό, ότι για βιοποριστικούς λόγους υπήρξα από το 1989 επαγγελματίας μεταφραστής-διερμηνέας (με μπλοκάκι, δελτίο παροχής υπηρεσιών). Πρόκειται για εξαιρετικά περίπλοκη τεχνική εργασία σε πολύ σκληρές και ανταγωνιστικές συνθήκες. Έχω μεταφράσει πολλά επιστημονικά, ιστορικά και άλλα βιβλία και κείμενα και έχω κάνει διερμηνείες σε συνέδρια και σε διαφόρων επιπέδων επαφές και διαπραγματεύσεις.

Από το 2001 που έχω πρωτοεκλεγεί ως μέλος ΔΕΠ στο Πολυτεχνείο Κρήτης, απέδιδα βάσει του νόμου και το 15% των όποιων εσόδων μου από την παροχή υπηρεσιών μετάφρασης-διερμηνείας στον ΕΛΚΕ του ΑΕΙ που διδάσκω, μέχρι το τέλος του οικονομικού έτους 2016, οπότε έκλεισα τα βιβλία στην εφορία, δεδομένου ότι σε αντίθετη περίπτωση θα έπρεπε να προπληρώνω κατά την έναρξη κάθε οικονομικού έτους, ποσά που δεν επρόκειτο να εισπράξω ποτέ λόγω περιορισμένης απασχόλησης.

Μικρή διευκρίνιση: ουδέποτε έχω κληθεί από επίσημους φορείς της ρωσικής πλευράς να παράσχω υπηρεσίες μετάφρασης-διερμηνείας. Η ρωσική πλευρά υποχρεούται θεσμικά να διασφαλίζει την εκ μέρους της διερμηνεία από διπλωμάτες, υπαλλήλους του δικού της Υπουργείου εξωτερικών. Η ελληνική πλευρά καλεί προς αυτό ελεύθερους επαγγελματίες. Όποτε έτυχε να εργαστώ σε διακυβερνητικό και διακρατικό επίπεδο, πάντα ήμουν προσκεκλημένος να παράσχω υπηρεσίες μετάφρασης-διερμηνείας από την εκάστοτε ελληνική πλευρά. Ουδέποτε από τη ρωσική ή άλλης χώρας.

Με τη λογική του συκοφαντικού αφορισμού του κ. Ρούση, θα μπορούσε κάθε περιστασιακά εργαζόμενος με μπλοκάκι να χαρακτηρισθεί «ύποπτος», «έμπιστος» αν όχι και «πράκτορας» του εκάστοτε εργοδότη του!

Υπό αυτή την έννοια, μήπως και κάθε διδάσκων σε ΑΕΙ είναι «έμπιστος υπηρέτης» του εκάστοτε πολιτικού προϊστάμενου Υπουργού στο Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων; Ο αρχιτέκτων μηχανικός, οι οικοδόμος, ο γιατρός κ.λπ.

Ωστόσο, ο κ. Ρούσης στον προαναφερθέντα διαδικτυακό «διάλογο» έχει τερματίσει την εμβέλεια του συκοφαντικού αφορισμού του με ένα συγκλονιστικό «επιχείρημα»: «ο σύντροφός Πατελης έχει μεταφράσει και το βιβλίο η ακριβέστερα τη συνέντευξη αυτοπροβολή του συντρόφου Πούτιν “Σε πρώτο πρόσωπο” στις εκδόσεις Λιβάνη»!

Όντως, ήμουν ένας εκ των 2 μεταφραστών αυτού του έργου.

Δεν το ξέρατε λοιπόν; Εξυπακούεται ότι ο κάθε επαγγελματίας μεταφραστής βιβλίων κ.λπ. είναι κραγμένος πράκτορας όχι μόνο και όχι τόσο του συγγραφέα και της χώρας προέλευσής του, αλλά και των προσώπων π.χ. στο βίο των οποίων αναφέρεται ο συγγραφέας!

Νομίζω ότι μετά από την ανακάλυψη αυτή του κ. Ρούση, ο ίδιος θα μπορούσε να εισηγηθεί θαρρετά την μετονομασία του Τμήματος Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου πανεπιστημίου στη γενέτειρά του σε Τμήμα Εμπίστων Πρακτόρων και Υπηρετών της Αλλοδαπής! 

Τόση φαιά ουσία δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένη… Αφορμής δοθείσης, θα σας αποκαλύψω κ. Ρούση ότι μεταξύ άλλων, ως επαγγελματίας μεταφραστής, έχω συμμετάσχει στη μετάφραση και μιας ιστορικής βιογραφίας του Γκειντάρ Αλίγιεφ, ώστε να ρυθμίσετε ξανά το πολυεργαλείο-πρακτορόμετρό σας!   

Αυτά ως προς τον τύπο των εργασιακών σχέσεων που είχα. Επί της ουσίας τώρα της επιστημονικής και πολιτικής μου στάσης, συμπεριλαμβανομένης και αυτής που αφορά τη σχέση μου προς την εκάστοτε πολιτική ηγεσία της ημεδαπής και της αλλοδαπής.

Θα συνιστούσα να δει ο κ. Ρούσης και κάθε ενδιαφερόμενος/-η έστω επιλεκτικά τις εδώ και δεκαετίες δημοσιοποιούμενες προσεγγίσεις μου αναφορικά με την κεφαλαιοκρατία, την αστική τάξη και το πολιτικό προσωπικό της στην Ελλάδα, στη Ρωσία και διεθνώς.

Καλό θα ήταν επίσης να δει κανείς το κατηγορητήριο στην παραπομπή μου στο Ανώτατο Πειθαρχικό Δικαστήριο για Πανεπιστημιακούς και την απολογία μου, ώστε να διαπιστώσει ακριβέστερα τι και ποιους υπηρετώ και γιατί έχω διωχθεί…

Θα συνιστούσα μάλιστα να δει επισταμένως τη (διόλου κολακευτική από το 1988) στάση μου έναντι της κεφαλαιοκρατικής αντεπανάστασης-παλινόρθωσης στην ΕΣΣΔ και στις υπόλοιπες χώρες του «πρώιμου σοσιαλισμού» και έναντι της νεοπαγούς εκεί αστικής τάξης και του πολιτικού προσωπικού της.

Όλα τα υλικά είναι προσβάσιμα και διαθέσιμα (βλ. π.χ. Πατέλης Δ. Για την κλιμάκωση της αστικής αντεπανάστασης στη Ρωσία. ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ Νο 4-5, 1994, σελ. 71-97). Ουδέν κρυπτόν και επ’ αυτού.

Ενδεικτική αναφορά από το 2006 σε: «ορισμένα χαρακτηριστικά της ηγεσίας της νεοπαγούς αστικής τάξης της Ρωσίας. Η ηγεσία αυτή, αναγκάστηκε εκ των πραγμάτων να χαράξει και να προωθήσει δική της στρατηγική, αρχικά δια της δοκιμής και του λάθους, μέσω της διαπίστωσης ότι στη διεθνή αρένα, ακόμα και ως υποτελής στην πλανηταρχεύουσα υπερδύναμη και στον κόσμο των ισχυρών του κεφαλαίου (βλ. την γλοιώδη περίπτωση Μπ. Γέλτσιν), ήταν αποδιοπομπαία. Η κάθε υποχώρησή της συνοδευόταν από ακόμα πιο απαιτητικές αξιώσεις για υποτέλεια και πλήρη εκποίηση των πάντων.

Η νέα γενιά αυτής της ηγεσίας, ανδρώθηκε σε μια θύελλα αλλαγών την οποία όφειλε να διαχειρισθεί προωθώντας την αστική αντεπανάσταση. Κινήθηκε μεθοδικά, λειτουργώντας ως συλλογικός κεφαλαιοκράτης που θέτει κανόνες του παιχνιδιού (πολιτικούς, νομοθετικούς, δημοσιονομικούς, κ.ά.), για να υπερβεί την κατάσταση του πολέμου όλων εναντίον όλων που προέκυψε από την ληστρική ιδιωτικοποίηση της σοβιετικής κληρονομιάς με όρους μαφίας.

Έθεσε υπό κρατικό έλεγχο (με την απόκτηση του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών) τους στρατηγικούς τομείς της Ενέργειας και του Στρατιωτικού-Βιομηχανικού συγκροτήματος.

Ενίσχυσε την “κατακόρυφη” δομή της εξουσίας με συγκεντρωτισμό που απέτρεψε τον άμεσο κίνδυνο διάλυσης της χώρας, στελεχώνοντας τους νευραλγικούς μηχανισμούς με τους “σιλαβικί”, ανθρώπους με θητεία στις ένοπλες δυνάμεις και ιδιαίτερα στις μυστικές υπηρεσίες.

Οι τελευταίοι, έχοντας σημαντικό “πολιτιστικό κεφάλαιο” από τη σοβιετική παράδοση, κοσμοπολίτες τρόπον τινά (λόγω της φύσης της δουλειάς τους) και χωρίς να διακατέχονται από τα σύνδρομα νεοπλουτισμού και ξενοδουλείας των στελεχών της πρώτης αντεπαναστατικής-παλινορθωτικής φρουράς, είναι που εκπόνησαν και έθεσαν σε εφαρμογή τις αλλαγές στην πολιτική της Ρωσίας.

Η υιοθέτηση εκ μέρους τους “πατριωτικής” στάσης και ιδεολογημάτων, η εξασθένιση του ακραίου αντικομμουνισμού-αντισοβιετισμού με έμφαση στη “συνέχεια της ένδοξης ιστορίας της πατρίδας”, εδραίωσε την ηγεμονία τους στο εσωτερικό, αδειάζοντας κυριολεκτικά την παραπαίουσα αριστερή αντιπολίτευση. Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο σαφής αμοιβαίος εμπλουτισμός εμπειριών και χειρισμών αυτής της ρωσικής ελίτ με τους Κινέζους ομολόγους της και οι αντίστοιχες εκατέρωθεν διορθωτικές κινήσεις στην ασκούμενη πολιτική. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι διπλωματικές τους κινήσεις και η πειστικότητα του λόγου που άρθρωναν κέρδιζαν τις εντυπώσεις, σε αντιδιαστολή με τις φοβικές-στερεοτυπικές αντιδράσεις των αντιπάλων τους.

Ωστόσο, η ηγεσία αυτή δεν μπορεί παρά να εκφράζει σε πολιτικό επίπεδο την αμφίρροπη στάση της νεοπαγούς αστικής τάξης της χώρας. Το κεφάλαιο που είναι διεθνοποιημένο σε σημαντικό βαθμό, με εμπλοκή στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, δεν επιθυμεί κλιμάκωση της ρήξης με τη Δύση, σε αντιδιαστολή με τους εκπροσώπους του κεφαλαίου με πραγματική παραγωγική δραστηριότητα στη Ρωσία, που ακριβώς στην ένταση της ρήξης βλέπουν προοπτική αναδιανομής θέσεων και ρόλων στην παγκόσμια οικονομία.

Τα όρια μεταξύ των δύο αυτών συνιστωσών της αστικής τάξης δεν είναι σαφή και η αμφιρρέπεια εκφράζεται και σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας (και με τη σύγκρουση της τάσης του συγκεντρωτικού κρατικού παρεμβατισμού με νεοφιλελεύθερες πολιτικές). Χαρακτηριστική είναι η εμμονή του υπουργού οικονομικών Α. Κουντρίν στην τοποθέτηση του σταθεροποιητικού κονδυλίου της Ρωσίας σε χρεόγραφα ΗΠΑ ακόμα και μετά τον πόλεμο, μεσούσης της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Αμφιρρέπεια εκδηλώνεται και ως προς τον προσανατολισμό μερίδων του Ρωσικού κεφαλαίου προς την Ασία ή προς Ευρώπη και Αμερική» (Δ. Πατέλης. Η Υπερκαυκασία και ο εν εξελίξει παγκόσμιος ιμπεριαλιστικός πόλεμος. ΟΥΤΟΠΙΑ, τ. 81, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2008, σ. 157-168).

Έγραφα το 2015: «μετά την αντεπανάσταση και την παλινόρθωση της κεφαλαιοκρατίας, λίγα απέμειναν από τα κεκτημένα του πρώιμου σοσιαλισμού στη σημερινή Ρωσική Ομοσπονδία και στις άλλες χώρες που προέκυψαν από τη διάλυση της ΕΣΣΔ. Η Ρωσική Ομοσπονδία δεν είναι η Ενωσιακή Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία και η «Ευρασιατική Οικονομική Ένωση» (Ρ.Ο., Λευκορωσία, Καζακστάν, Αρμενία) -παρά την περί του αντιθέτου προπαγανδιστική υστερία- δεν συνιστά αναγέννηση της ΕΣΣΔ. Επικεφαλής των ως άνω μορφωμάτων και διαδικασιών βρίσκονται οι δυνάμεις του κεφαλαίου, η νεοπαγής μεν, αλλά αρκούντως εδραιωμένη αστική τάξη.

Από την ίδια της τη θέση και το ρόλο που διαδραματίζει στην κοινωνία, οποιαδήποτε αστική τάξη (ευρωατλαντική, πολυεθνική, κομπραδόρικη, εθνική κλπ.), όπως κάθε κυρίαρχη τάξη, ιδιαίτερα σε συνθήκες δομικής κρίσης και πολέμου, χρησιμοποιεί το λαό κατά βάση εργαλειακά, βάσει του πραγματισμού των αρπακτικών ιδιοτελών της συμφερόντων. Γι’ αυτό η άρχουσα τάξη έχει στη φαρέτρα των πολιτικών της όπλων ποικίλα σενάρια, μέσα και τρόπους επιβολής των ιδιοτελών της συμφερόντων: «έγχρωμες επαναστάσεις», «δικτυακούς πολέμους», «υβριδικούς πολέμους», «πολέμους δι’ αντιπροσώπων» κ.ο.κ.

Χάριν αυτών των συμφερόντων, για την υπονόμευση και εξασθένιση των θέσεων των ανταγωνιστών και “εταίρων” της, για την επίτευξη και διασφάλιση συγκριτικών πλεονεκτημάτων στις επόμενες διαπραγματεύσεις-παζάρια, αυτή η αστική τάξη, μπορεί ανερυθρίαστα, αγνοώντας τον κραυγαλέο εκλεκτικισμό, να σκαρώνει “ιδεολογικά μίγματα” με στοιχεία νεοφιλελευθερισμού, αντικομμουνισμού και νοσταλγίας για την ΕΣΣΔ, πατριωτισμού και αυτοκρατορικού μοναρχισμού, νοσταλγίας για την τσαρική λευκή φρουρά με ολίγον βλασοφισμό,[1] ανάμικτο ακόμα και με στοιχεία κανονικού φασισμού. Όλα αυτά εγγράφονται πλήρως στη «λογική» της αστικής πρακτικής και των ιδεολογημάτων του -κατά Πούτιν- «συντηρητικού πραγματισμού»…  

Έτσι, η αστική τάξη της Ρωσίας, μπορεί κάλλιστα, κατά το δοκούν, να πυροδοτεί, να στηρίζει, να χειραγωγεί, να υπονομεύει και να καταπνίγει λαϊκά κινήματα χάριν των συγκυριακών της σκοπιμοτήτων. Μπορεί να λησμονήσει τάχιστα τις χθεσινές πατριωτικές κραυγές της, τύπου «Δεν εγκαταλείπουμε τους δικούς μας!», προσφεύγοντας σε πρακτικές δύο μέτρων και σταθμών, όπως η κινούμενη στα όρια της σχιζοφρένειας απόρριψη της εκπεφρασμένης με συντριπτική πλειοψηφία σε δημοψήφισμα (παρουσία διεθνών παρατηρητών) ετυμηγορίας του λαού του Ντονμπάς υπέρ του δικαιώματός του για αυτοδιάθεση, σε αντιδιαστολή με τον εναγκαλισμό της αντίστοιχης ετυμηγορίας του λαού της Κριμαίας!…

Μπορεί να προβαίνει σε νομιμοποίηση του καθεστώτος της χούντας του Κιέβου, με την αναγνώριση των αποτελεσμάτων της παρωδίας προεδρικών και κοινοβουλευτικών «εκλογών» βίας και νοθείας σε συνθήκες κανονικού ευρείας κλίμακας τρομοκρατικού πολέμου-εθνοκάθαρσης κατά του ουκρανικού λαού, με τα φασιστικά τάγματα εφόδου να εξαπολύουν πογκρόμ, να καίνε ζωντανούς και να δολοφονούν απροκάλυπτα αντιφρονούντες, παζαρεύοντας τις τιμές της απρόσκοπτης τροφοδοσίας της χούντας με φυσικό αέριο και την ενεργειακή συνεργασία με τους Δυτικούς εταίρους της…

Μπορεί να διαβιβάζει απλόχερα στη χούντα του Κιέβου τεράστιες ποσότητες οπλισμού και πολεμοφοδίων από την Κριμαία, για τον εφοδιασμό της φασιστικής «Αντιτρομοκρατικής Επιχείρισης» του καθεστώτος κατά των «Ρώσων αδελφών» της στο Ντονμπάς, μπορεί να παρέχει άσυλο και να περιθάλπει στο έδαφός της φασίστες που τρέπουν σε φυγή οι εξεγερμένοι αντάρτες του Ντονμπάς, μπορεί να διασφαλίζει την απρόσκοπτη τροφοδοσία της βιομηχανίας τεθωρακισμένων της χούντας  Κιέβου με κινητήρες ρωσικής παραγωγής, να συμβάλλει στην προώθηση τραπεζικών σχημάτων χρηματοδότησης της «Αντιτρομοκρατικής Επιχείρισης» του καθεστώτος, μέσω παραρτημάτων των τραπεζών της κ.ο.κ.

Μπορεί να στέλνει ανθρωπιστική βοήθεια στο Ντονμπάς, αλλά και να καταπνίγει την εξέγερση σέρνοντας (από κοινού με τους Δυτικούς εταίρους της) τους αντάρτες σε εξευτελιστικές διαπραγματεύσεις και συμφωνίες εκεχειρίας, κάθε φορά που αυτοί θριαμβεύουν στα πεδία των μαχών, κατατροπώνουν τον εισβολέα και αποκτούν στρατηγική πρωτοβουλία κινήσεων.

Μπορεί επίσης να χειραγωγεί το στρατόπεδο των εξεγερμένων μέσω της διανομής της (ζωτικά αναγκαίας σε συνθήκες πλήρους αποκλεισμού των εξεγερμένων) ανθρωπιστικής βοήθειας, να προβαίνει σε εκκαθαριστικές κινήσεις κατά “ανυπάκουων” κ.ο.κ. Κάθε αστική τάξη μπορεί να τα κάνει όλα αυτά, και πολλά ακόμα, γιατί το ιδιοτελές της συμφέρον την κάνει αδίστακτη

Ο πόλεμος στην Ουκρανία καταδεικνύει ότι η αστική τάξη της Ρωσίας και το πολιτικό προσωπικό της είναι δέσμιοι παγκόσμιων και εσωτερικών οικονομικών, κοινωνικών, πολεμικών, διοικητικών, ιδεολογικών κλπ αντιφάσεων, η επίλυση των οποίων είναι κατ’ αρχήν ανέφικτη από αστικές θέσεις. Ο πόλεμος αυτός καταδεικνύει με ταχείς ρυθμούς και ανάγλυφα τους ιστορικούς περιορισμούς της αστικής τάξης, την καθιστά επικίνδυνο αναχρονισμό.

Η ίδια η επιβίωση της Ρωσίας και των χωρών που προέκυψαν στο μετασοβιετικό χώρο, η σωτηρία αυτών των λαών και άλλων που δοκιμάζονται από τον ευρωατλαντικό άξονα, είναι ανέφικτη από τις θέσεις του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Είναι ανέφικτη από αυτές τις θέσεις η στοιχειώδης επανεκβιομηχάνιση, μια τομή στην επιστήμη και την τεχνολογία, η μετάβαση της οικονομίας σε πολεμική τροχιά.

Ωστόσο, η κυβέρνηση της Ρωσίας, συνεχίζει σήμερα με εμμονή την πολιτική των ευρείας κλίμακας ιδιωτικοποιήσεων σε ό,τι απέμεινε από τον δημόσιο τομέα, ενώ κόπτεται για την «τίμια» τήρηση των αρχών του ΠΟΕ στον οποίο έχει σύρει τη χώρα (δηλ. υπέρ της απρόσκοπτης κυριαρχίας των πλέον επιθετικών κύκλων του παγκόσμιου κεφαλαίου), υπαναχωρεί από τα κεκτημένα επί ΕΣΣΔ συγκριτικά πλεονεκτήματα στην επιστήμη, επιβάλλοντας την καταστροφική για την παιδεία «διαδικασία της Μπολόνια» σε βάθος μεγαλύτερο απ’ ότι αυτή έχει επιβληθεί σε χώρες της ΕΕ, κ.ο.κ… 

Το αναντίστοιχο αυτής της πολιτικής (αλλά και όλων των πολιτικών και ιδεολογικών δυνάμεων που δεν προτάσσουν εναλλακτικές διεξόδους σωτηρίας της χώρας και του λαού) εκδηλώνεται ανάγλυφα στο φόντο του πολέμου στην Ουκρανία» (Πατέλη Δ. Η αντιφασιστική εξέγερση στην Ουκρανία ως επεισόδιο του Γ’ Παγκοσμίου Ιμπεριαλιστικού Πολέμου. ΟΥΤΟΠΙΑ, τ. 111, Μάρτιος-Απρίλιος 2015, σ. 89-104.). Προφανώς κ. Ρούση, με κάτι τέτοια κέρδισα την τυφλή εμπιστοσύνη του κ. Πούτιν…

Ως εκ τούτου, η ως άνω δημόσια αναφορά του κ. Ρούση στο πρόσωπό μου με το χαρακτηρισμό «έμπιστος του Πούτιν, που υπηρετεί ως επίσημος μεταφραστής του τη νυν ιμπεριαλιστική Ρωσία» συνιστά βδελυρή πολιτική πράξη, άθλια, αήθη προβοκάτσια, σπίλωση και συκοφαντική δυσφήμιση.

Βέβαια, ορισμένου επιπέδου και ήθους πολιτικά πρόσωπα και φορείς, αλλά και κύκλοι της κατεστημένης πανεπιστημιακής διανόησης, προσφεύγουν συχνά σε παρόμοιες βορβορώδεις πρακτικές για να «ξοφλήσουν» με διάφορους ενοχλητικούς.

Βλέπετε, είναι εξαιρετικά εύκολο να αφήσει κανείς κάποια υπονοούμενα, να ρίξει λάσπη, να σπιλώσει και να συκοφαντήσει, παρά να αντιπαρατεθεί επιστημονικά ευθέως, ορθολογικά και κατάματα με τον ίδιο τον άνθρωπο και τα όσα αυτός πρεσβεύει.

Ιδιαίτερα όταν έχει υιοθετηθεί από αυτούς τους κύκλους συστηματικά η «συνομωσία της σιωπής» για την σχολή της Λογικής της Ιστορίας, στην οποία αναφέρονται μόνο ψιθυριστά οι φορείς του Δυτικού «ακαδημαϊκού μαρξισμού», για να την απαξιώσουν ως «ανάξιο λόγου μόρφωμα σοβιετικών φιλοσόφων»…

Έτσι εκδηλώνεται η αντιστοίχιση μεταξύ του θεωρητικού και του ηθικού αναστήματος εκπροσώπων αυτών των κύκλων…

Η λαθροχειρία αυτή, γνωστή και ως argumentum ad hominem (λατ.), ουσιαστικά αποτελεί ψευδοεπιχείρημα «ενάντια στο άτομο», και στην πιο αθώα περίπτωση – λογική πλάνη.

Η δειλή φυγομαχία, η αποφυγή της βασάνου της ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης σε κάποιο επιχείρημα, σκεπτικό, επιστημονική ή/και πολιτική θέση, επενδύεται εδώ με άμεση προσβολή προς το πρόσωπο που τα διατυπώνει, σαν αυτό να αποτελούσε έγκυρη βάση για την απόρριψή τους ως δήθεν εσφαλμένων.

Κατ’ αυτό τον τρόπο, συνιστά ταυτοχρόνως γνωσιακό, λογικό και ηθικό παράπτωμα, διόλου τιμητικό για όποιον/-αν προβαίνει σε αυτό, ιδιαίτερα αν πρόκειται για πανεπιστημιακό δάσκαλο.

Αυτό τον τρόπο επέλεξε ο κ. Ρούσης για να σπιλώσει όχι μόνο εμένα προσωπικά, αλλά στο πρόσωπό μου και όσα πρεσβεύω επιστημονικά και κοσμοθεωρητικά και τις συλλογικότητες στις οποίες ανήκω και δραστηριοποιούμαι.

Για να χρησιμοποιήσω μια δάνεια από το Λένιν διατύπωση, παρόμοιες μεθοδεύσεις συνιστούν χυδαία εκπόρνευση της πολιτικής αντιπαράθεσης και τοποθετούν όποιον μετέρχεται αυτών εκτός της επιστημονικής δεοντολογίας, εκτός της κομμουνιστικής και επαναστατικής ηθικής και στάσης ζωής.

Έχει πικρή εμπειρία το κίνημα από παρόμοιες αήθεις πρακτικές. Σε κρίσιμες φάσεις έχουν οδηγηθεί και στο θάνατο άνθρωποι στιγματισμένοι με συκοφαντικές δυσφημίσεις στη βάση νοσηρής πρακτορολογίας.

Το εν λόγω διάβημα του κ. Ρούση συνιστά και Συκοφαντική Δυσφήμιση στην οποία προβαίνει κατά το νόμο: «όποιος με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίζεται ή διαδίδει για κάποιον άλλον γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψή του…» (Ποινικός Κώδικας άρθρα 362-363).

Επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, επί του παρόντος περιορίζομαι στην επιστημονική, παιδαγωγική και ηθικοπολιτική διάσταση του εν λόγω διαβήματος του κ. Ρούση.

Έτσι, όσο ο κ. Ρούσης δεν ανακαλεί τα όσα συκοφαντικά διατύπωσε εις βάρος μου και δεν μου ζητά δημόσια συγνώμη για αυτά, διατηρώ και εγώ το δικαίωμα να αναφέρομαι δημόσια (γραπτά, προφορικά και διαδικτυακά) στο πρόσωπό του με το χαρακτηρισμό «κοινός συκοφάντης».

Γνωρίζω τον Γ. Ρούση εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες. Έτυχε στα χρόνια που πέρασαν να έχουμε συμφωνήσει και διαφωνήσει επί πολλών ζητημάτων. Γνωρίζω ότι είναι άνθρωπος ευέξαπτος με πάθος.

Απέφευγα συστηματικά την ένταση στην όποια επικοινωνία μας, ώστε η συζήτηση να μπορεί να επικεντρώνεται στο εκάστοτε επίδικο, με ψυχραιμία, νηφαλιότητα και ορθολογικό τρόπο, πέρα από παρελκυστικές διαπροσωπικές φορτίσεις.

Εδώ είδα ότι ο κ. Ρούσης υπερέβη ορισμένα όρια στοιχειώδους ευπρέπειας, με ένταση την οποία ο ίδιος συνέδεε με το «δίκιο της άποψής του».

Επειδή έχει όρια ο «διάλογος» μεταξύ κωφών, και οι απόψεις αυτές είναι αρκετά διαδεδομένες, είδα αυτή την αντιπαράθεση ως αφορμή για ορισμένες διευκρινίσεις, τόσο επί του περιεχομένου των ιδεών, όσο και επί του προβληματισμού για το τι συνιστά ηθικό και δεοντολογικό πλαίσιο διαλόγου μεταξύ συναδέλφων, συντρόφων και εν γένει μεταξύ πολιτισμένων ανθρώπων.

Ενδεχομένως αυτή η παρέμβαση να αποβεί χρήσιμη, όχι τόσο για μεσήλικες και βάλε… αλλά για τη φοιτητιώσα νεολαία και τον ευρύτερο κύκλο της αριστεράς.

[1] Ο Βλάσοφ Αντρέι Αντρέγιεβιτς (1901-1946), ήταν ένας σοβιετικός στρατηγός που έγινε συνεργάτης των ναζί κατακτητών στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι οποίοι τον έχρισαν Διοικητή του «ρωσικού απελευθερωτικού στρατού» στο πλευρό της Βέρμαχτ.




Αλήθεια, ποιος είναι «πάντα στη σωστή πλευρά της Ιστορίας»; Του Δ. Πατέλη.

Αλήθεια, ποιος είναι «πάντα στη σωστή πλευρά της Ιστορίας»;

Του Δ. Πατέλη.

 

Ο Κυρ. Μητσοτάκης έσπευσε να στηρίξει τον επιτιθέμενο ιμπεριαλιστικό άξονα ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ στην ουκρανική φάση του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου με την δήλωση: «Ήμασταν πάντα στη σωστή πλευρά της Ιστορίας» (Υπουργικό Συμβούλιο 1.3.2022).

Αυτή ήταν η ιδεολογική επένδυση της αναφανδόν και άνευ όρων συστράτευσής του με τις ΗΠΑ κ.λπ. και της εσπευσμένης πολεμικής συνδρομής στο ναζιστικό καθεστώς της χούντας του Κιέβου, που εξέθεσε ανεπανόρθωτα και στοχοποίησε τον λαό και τη χώρα.

Επιστέγασμα αυτής της θρασύτατης δήλωσης/συστράτευσης ήταν η θριαμβευτική υποδοχή της διαδικτυακής ομιλίας του ναζί κλόουν-προέδρου της χούντας του Κιέβου Β. Ζελένσκι, από κοινού με την εμφάνιση στη Βουλή του «ομογενούς μαχητή» από την παραστρατιωτική ναζιστική οργάνωση «Τάγμα Αζόφ», με όλο το καθεστωτικό φάσμα του πολιτικού προσωπικού να επευφημεί όρθιο τον εγκληματικό ναζιστικό θίασο

Αποκορύφωμα δε αυτής της θέσης των γιουσουφακίων του άξονα -«πάντα στη σωστή πλευρά της Ιστορίας»- ήταν η ανεκδιήγητη εθνική ταπείνωση που σηματοδότησε η ομιλία του Πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη στην Κοινή Σύνοδο της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ (17.5.2022), όπου -πιστός στις ιστορικές παραδόσεις του δωσιλογισμού και του μοναρχοφασιμού της παράταξής του- αποκάλεσε «εσωτερικούς δαίμονες» τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και του Δημοκρατικού Στρατού.

Εκεί καταδίκασε κατηγορηματικά την «ρωσική εισβολή» δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Στεκόμαστε στο πλευρό της [ναζιστικής ηγεσίας της -Δ.Π.] Ουκρανίας απέναντι στην επιθετικότητα του Πούτιν. Στείλαμε ανθρωπιστική βοήθεια. Στηρίξαμε τους Ουκρανούς με όπλα για να τους βοηθήσουμε να υπερασπιστούν την πατρίδα τους»!

Εδώ το όνειδος της σπουδής για άνευ όρων συστράτευση με τον υπό τις ΗΠΑ επιτιθέμενο άξονα εκφράστηκε μεταξύ άλλων με τέτοια εξιδανίκευση των εγκληματιών θρασύδειλων ναζί του «Τάγματος Αζόφ» (οργανικής συνιστώσας των ενόπλων δυνάμεων της ναζιστικής Ουκρανίας, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν και χρησιμοποιούν μαζικά αμάχους ομήρους ως «ζωντανή ασπίδα» στις εγκαταστάσεις του βιομηχανικού συγκροτήματος χαλυβουργίας «Αζοφ σταλ» και παντού στον πόλεμο).

Σε ένα κρεσέντο ασύστολου βιασμού της ιστορίας ο Κυρ. Μητσοτάκης ταύτισε τους άθλιους εγκληματίες Ουκρανούς ναζί του «Αζόφ» και τους Δυτικούς μισθοφόρους συμμαχητές τους με τους ήρωες αγωνιστές της εξόδου του Μεσολογγίου του 1826!

Δήλωσε λοιπόν ψοφοδεώς ως επαίτης της επευφημίας των αφεντικών: «Όπως στη Μαριούπολη σήμερα έτσι και τότε, οι αριθμητικά λιγότεροι και αποστεωμένοι από την πείνα υπερασπιστές του Μεσολογγίου, απέκρουαν ένα μετά το άλλο τα κύματα των εχθρικών επιθέσεων πριν από την τελική, απέλπιδα Έξοδό τους. Μια πράξη εξαιρετικής τόλμης. Αλλά μια πράξη που τελικά θα κόστιζε εκατοντάδες ζωές, μεταξύ των οποίων πολλών γυναικών και παιδιών.

Όταν βλέπουμε να υφίστανται τα ίδια δεινά οι λίγοι υπερασπιστές της Μαριούπολης, μιας πόλης με ελληνικό όνομα και βαθιές ελληνικές ρίζες, θυμόμαστε το Μεσολόγγι και το τίμημα του δικού μας αγώνα»!

Από μόνος του αυτός ο ανιστορικός και ανίερος παραλληλισμός -ο οποίος επισύρει ευθύνες για σπίλωση της μνήμης των ηρώων της Μεγάλης κοινωνικής και εθνικοαπελευθερωτικής Επανάστασης του 1821- καθιστά ανάγλυφο το τι ακριβώς σηματοδοτεί για την αδίστακτη άρχουσα τάξη και το πολιτικό προσωπικό της αυτού του τύπου η συστράτευση «πάντα στη σωστή πλευρά της Ιστορίας»

Αναμενόμενο από ένα γόνο αστικής πολιτικής δυναστείας με διαγενεακές περγαμηνές αδίστακτων στον κυνισμό τους προθύμων, πάντα στην υπηρεσία του κεφαλαίου και των εκάστοτε ξένων επικυρίαρχων της χώρας.

Σε κάθε περίπτωση, τέτοια δήλωση δεν μαρτυρά και ιδιαίτερη αυτοπεποίθηση εκ μέρους του ομιλούντος.

Μάλλον το αντίθετο σηματοδοτεί: προσπαθεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, με στόχο τον εντυπωσιασμό του πλέον καθυστερημένου και αγελαίου κοινού της πολιτικής του πελατείας, το οποίο αδυνατεί να αντιληφθεί τον εγκληματικά καταστροφικό ρόλο της τάξης του στις πιο κρίσιμες ιστορικές καμπές της ιστορίας.

Από αυτή την άποψη, η ρήση αυτή συνιστά ομολογία αντιδραστικής ιδεολογικοπολιτικής και ηθικής χρεοκοπίας της εγχώριας και παγκόσμιας αστικής τάξης και του πολιτικού της προσωπικού.

Το εάν και κατά πόσο είναι κάποιος «στη σωστή πλευρά της ιστορίας», δεν έχει να κάνει με το εάν το διακηρύσσει και το διαλαλεί για πάρτη του με όρους μάρκετινγκ.

Αυτό συνδέεται με την μαρξιστική επιστημονική διάγνωση των νόμων και των νομοτελειών που διέπουν την δομή και την ανάπτυξη της κοινωνίας, με τη θεωρία και μεθοδολογία της Λογικής της Ιστορίας.

Αυτό καταδεικνύεται από την καταξίωσή του στην βάσανο της ιστορικής πρακτικής, μέσα απ’ την θέση και τον ρόλο του, μέσα απ’ την πραγματική πρωτοπόρο συνεισφορά του στην αναβάθμιση των όρων διαβίωσης του λαού, στην προοδευτική ανάπτυξη της κοινωνίας.

Είναι δηλαδή συνυφασμένη με τον αγώνα για τον πραγματικό επαναστατικό μετασχηματισμό της κοινωνίας, για την Σοσιαλιστική Επανάσταση και την Ενοποίηση της Ανθρωπότητας, τον Κομμουνισμό.

Εάν λοιπόν κάποιος, στη σημερινή συγκυρία του εν εξελίξει Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου, επαναλαμβάνει το σλόγκαν του κ. Κυρ. Μητσοτάκη διαβεβαιώνοντας ότι είναι «πάντα στη σωστή πλευρά της Ιστορίας», σε μια πρώτη πρόσληψη, αυτό θα εκληφθεί μονοσήμαντα απ’ το ευρύ κοινό ως τοποθέτηση αντίστοιχη αυτής του ως άνω ανεκδιήγητου πολιτικού του κεφαλαίου, δηλαδή ως ΣΥΣΤΡΑΤΕΥΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΕΠΙΤΙΘΕΜΕΝΟ ΑΞΟΝΑ ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ στον πόλεμο, κατά της Λ.Δ. Κίνας, της Ρωσίας, των χωρών του πρώιμου σοσιαλισμού και του αντιιμπεριαλισμού.

Με θλίψη διαπιστώνουμε ιδιότυπη υιοθέτηση ή/και εν μέρει επανάληψη αυτού του συνθήματος σε φετινές εκδηλώσεις της ΚΝΕ.

Θα αντέτεινε κανείς ότι το εν λόγω βασικό σύνθημα της ιστορικής σημασίας ετήσιας σειράς εκδηλώσεων του Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή -ενός ιστορικού αντιιμπεριαλιστικού νεανικού κομμουνιστικού πολιτικού και πολιτισμικού θεσμού- έχει διαφορετική πλαισίωση:

«Με το ΚΚΕ – στη σωστή πλευρά της Ιστορίας – για το σοσιαλισμό».

Έστω.

Κατ’ αρχήν, το κύριο συστατικό στοιχείο αναφοράς εδώ παραμένει το πάντα «στη σωστή πλευρά της Ιστορίας», το οποίο έχει πολιτογραφηθεί μονοσήμαντα στη συγκυρία με την γνωστή μητσοτάκειο πατρότητα από 1.3.2022.

Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η επανάληψη αυτού του αστικού αντιδραστικού συνθήματος -ακόμα και «αναπλαισιωμένου» με αναφορές στο ΚΚΕ και στο σοσιαλισμό- είναι καταφανώς ατυχής.

Δεν μπορούν να εμπνεύσουν την νεολαία με προοπτική δάνεια από το αστικό οπλοστάσιο συνθήματα, όσο και αν προσπαθεί κανείς να τους αλλάξει πρόσημο με εκ των υστέρων πρόσθετα συγκείμενα.

Συνεπώς, είναι μάλλον αναντίστοιχο της θέση και του ρόλου των κομμουνιστών να διακηρύσσουν σήμερα για τον εαυτό τους το σύνθημα που έχει λανσάρει ο ως άνω διακεκριμένος εκπρόσωπος της σάπιας αστικής τάξης, ότι δηλ. οι ίδιοι και όσοι/-ες τους ακολουθούν αυτοπροβάλλονται ως εξ ορισμού ταγμένοι «με τη σωστή πλευρά της ιστορίας».

Για την πληρότητα της πραγμάτευσης του θέματος ας κάνουμε μία επιπλέον παραδοχή: ας υποθέσουμε ότι ούτε οι εμπνευστές του συνθήματος, αλλά ούτε και το κοινό στο οποίο απευθύνονται δεν έχουν ακούσει ποτέ το παραπάνω σλόγκαν του Κυρ. Μητσοτάκη. Έστω.

Το κύρος των κομμουνιστών, ο ιστορικός καθοδηγητικός τους ρόλος, δεν επιτυγχάνονται με όρους αυτόκλητης πρωτοπορίας ή και άνευ όρων πληρεξούσιων διαχείρισης κληροδοτημάτων συμβόλων και ιστορίας.

Γνωρίζουμε άλλωστε από την ιστορία πληθώρα πάλαι ποτέ επαναστατικών κομμουνιστικών κομμάτων με ηρωικές παραδόσεις, τα οποία έχουν εκφυλιστεί σε ποικίλων βαθμών ενσωματωμένα στα καθεστώτα του κεφαλαίου μορφώματα, με κομβικό ρόλο στη χειραγώγηση της εργατικής τάξης και του λαού προς όφελος της αστικής τάξης και του ιμπεριαλισμού.

Επιπλέον, δεν είναι ίδιο των κομμουνιστών η αυτοπροβολή, η αυτοδιαφήμισή τους στο ρόλο αυτών που είναι πάντα και αυταπόδεικτα «στη σωστή πλευρά της Ιστορίας».

Οι κομμουνιστές ποτέ δεν κομπάζουν για τον «εσαεί πρωτοπόρο ρόλο τους στην ιστορία».

Τέτοια έπαρση δεν αρμόζει στην φιλοσοφία και την ηθικοπολιτική στάση ζωής των κομμουνιστών, ούτε και στην ανιδιοτελή σεμνότητα που χαρακτηρίζει την ιστορική τους αποστολή.

Η πρωτοπορία των κομμουνιστών δεν ήταν, δεν είναι, ούτε και θα είναι ποτέ εξ ορισμού και ex officio (δυνάμει ενός αξιώματος, λόγω θέσεως, θεσμού, οργάνωσης, εν λευκώ διαχείρισης κληροδοτημάτων κ.λπ.) δεδομένη.

Δεν είναι και δεν μπορεί να είναι αυταπόδεικτο θέσφατο απόλυτης ισχύος, εκπορευόμενο από κάποια ομάδα/ηγεσία, χωρίς ορθολογική επιστημονική δημόσια διαλογικότητα, έλεγχο, εποπτεία και λογοδοσία, λειτουργίες που επ’ ουδενί λόγω δεν υποκαθίστανται με τη επίκληση κάποιας μεταφυσικής ανιστορικής a priori «συλλογικής [γραφειοκρατικής] σοφίας».

Δεν είναι και δεν μπορεί να είναι αυταπόδεικτο θέσφατο απόλυτης ισχύος χωρίς διαρκή ώσμωση με όλες τις στρατιές και συνιστώσες της εγχώριας και διεθνούς σύγχρονης εργατικής τάξης, την οποία οι ίδιοι ούτε μπορούν ούτε και οφείλουν να υποκαθιστούν και να καπελώνουν, ούτε και να ομιλούν πριν από αυτήν για αυτήν ερήμην της, εξ ονόματός της.

Είναι διαρκώς ένα ανοικτό διακύβευμα στην εκάστοτε ιστορική εποχή, στάδιο και συγκυρία, στην εκάστοτε χώρα και περιφέρεια, στον πλανήτη Γη.

Είναι ένα διακύβευμα που συναρτάται πρωτίστως με την βέλτιστα διασφαλιζόμενη (και οργανωτικά) ικανότητά τους να αναπτύσσουν δημιουργικά την επιστήμη, την Επαναστατική Θεωρία και Μεθοδολογία, στη βάση των επιτακτικών αναγκών του επαναστατικού κινήματος και της κοινωνίας.

Με την ικανότητά τους να περιγράφουν, να εξηγούν, να προβλέπουν βάσει της μαρξιστικής επιστήμης και να χαράσσουν αντίστοιχη της εποχής και της συγκυρίας στρατηγική και τακτικές.

Με την ικανότητά τους να οργανώνουν αποτελεσματικά την πρακτική επαναστατική τους δράση μετά λόγου γνώσεως.  

Σε κάθε αντίθετη περίπτωση, ο προσεταιρισμός θέσεων και ρόλων με όρους αυτοανακήρυξης και «αυτόκλητης πρωτοπορίας» -αγνοώντας τους παραπάνω αναγκαίους όρους- συνιστά εκ των πραγμάτων παραίτηση απ’ τον κομμουνισμό και διολίσθηση σε αντικατοπτρική απομίμηση του πολιτικού μάρκετινγκ της χρεοκοπημένης τάξης του κεφαλαίου, με όρους ουραγού στον ετεροπροσδιορισμό.

Άρα, συνιστά έμμεση πλην σαφή παραδοχή του ανυπέρβλητου της κυριαρχίας και της ιδεολογικοπολιτικής ηγεμονίας της άρχουσας τάξης…

Υ.Γ. Καταθέτω αυτόν τον προβληματισμό με εκείνη την ειλικρινή συντροφική αγωνία και ανησυχία που οφείλει να χαρακτηρίζει την ευθύνη του κομμουνιστή. Ευθύνη που συνδέεται με το γεγονός ότι σπούδασα την επαναστατική θεωρία στην ΕΣΣΔ. Τα τελευταία χρόνια έχω επιλέξει την συνειδητή συμπόρευση με το ΚΚΕ και τον κόσμο του, διότι πιστεύω ότι δεν υπάρχει στη χώρα άλλη υπολογίσιμη πολιτική δύναμη που σέβεται την ΕΣΣΔ και τον πρώιμο σοσιαλισμό, την ιστορία και τις παραδόσεις του επαναστατικού, διεθνιστικού και αντιιμπεριαλιστικού αγώνα. Η συνειδητή συμπόρευση με ένα κομμουνιστικό κόμμα δεν μπορεί να γίνεται με όρους άκριτης αποδοχής των πάντων και αγελαίας ευθυγράμμισης. Κάτι τέτοιο δεν εναρμονίζεται με την επιστημονική έννοια της κομματικότητας, ως ανώτερης μορφής συνειδητής επαναστατικής στάσης ζωής και δράσης, δεν τιμά ούτε τον φορέα, ούτε και τους συμπορευόμενους. Επομένως, η κριτική μου τοποθέτηση έναντι επιλογών αυτού του κόμματος, γίνεται στο πνεύμα του συντροφικού διαλόγου, καλοπροαίρετα, αλλά και με όρους αυτοκριτικής.




Πατέλης Δ. Επιστήμη, κομμουνισμός και αντικομμουνισμός

Δ. Πατέλης: Εισήγηση στην περί αντικομμουνισμού Ημερίδα του Συλλόγου «Εμείς που σπουδάσαμε στον Σοσιαλισμό», Αθήνα 28.5.2022.

00:00:00 Εισήγηση. Χονδροειδής και «εκλεπτυσμένος» αντικομμουνισμός.

00:04:12 Η επιστήμη και οι θεμελιώδεις λειτουργίες της.

00:06:43 Το γίγνεσθαι της επαναστατικής θεωρίας, η διαμόρφωση και ανάπτυξή της, η κομβική θέση και ο ρόλος της στην πρωτοπορία της παγκόσμιας επιστήμης, και στα θεμέλια των επιστημών, οι ανακαλύψεις της στην περί κοινωνίας επιστήμη και στην λογική-μεθοδολογία επιστημονικής έρευνας (βλ. και Βαζιούλιν Β.Α. Το γίγνεσθαι της μεθόδου επιστημονικής έρευνας του Κ. Μαρξ https://sep.gr/eshop/titlos/to-gignes… ). Επιστημονική περιγραφή, εξήγηση-ερμηνεία, πρόβλεψη/πρόγνωση και οδηγός για δράση-επαναστατικό μετασχηματισμό, θεμελίωση στρατηγικής & τακτικών μετά λόγου γνώσεως. Συνεισφορά του μαρξισμού στα 3 ερευνητικά αντικείμενα-συστατικά στοιχεία (διαλεκτική-υλιστική αντίληψη της δομής/ανάπτυξης της ιστορίας, πολιτική οικονομία της κεφαλαιοκρατίας, πρόβλεψη/πρόγνωση του κομμουνισμού) αλλά και στη διαλεκτική λογική-μεθοδολογία. Η απαρχή της «συνθετικής επιστήμης του μέλλοντος» (Μαρξ). Επιτακτική ανάγκη ανάπτυξης του μαρξισμού προς διερεύνηση του νέου σταδίου του ιμπεριαλισμού, της διαλεκτικής επανάστασης και αντεπανάστασης, των πρώιμων και ώριμων – ύστερων σοσιαλιστικών επαναστάσεων, της βασικής αντίφασης του σοσιαλισμού (μεταξύ τυπικής και πραγματικής κοινωνικοποίησης), κ.ά. Η δημιουργική ανάπτυξη ως ο μόνος τρόπος ύπαρξης, βιωσιμότητας και επαναστατικής λειτουργίας του μαρξισμού. Αναγκαιότητα οργανικής διασύνδεσης των πεδίων/κατευθύνσεων του επαναστατικού αγώνα: θεωρητικού, πολιτικού και πρακτικού-οικονομικού (Ένγκελς).

00:17:19 Επιστήμη και κεφάλαιο, αστική τάξη και εργαλειοποίηση της επιστήμης. Τυπική υπαγωγή της επιστήμης στο κεφάλαιο (βλ. και Πατέλης Δ. Έρευνα, τεχνολογία και προοπτική ενοποίησης της ανθρωπότητας https://kapsimi.gr/ereyna-tehnologia-…). Ο αντικομμουνισμός ως πάγια ιδεολογική χειραγώγηση που επιχειρεί η αστική τάξη για την υπονόμευση και ακύρωση της ίδιας της δυνατότητας συγκρότησης των ανθρώπων ως συνειδητών επαναστατικών υποκειμένων. Αγνωστικισμός, ανορθολογισμός, μυστικισμός, άρνηση της γνωσιμότητας αλλά και της ίδιας της ύπαρξης της αντικειμενικής πραγματικότητας. Ενδεικτική αναφορά σε εγγενώς αντικομμουνιστικά αστικά ρεύματα στην φιλοσοφία και την φιλοσοφία της επιστήμης (θετικισμός, πραγματισμός, λογικός θετικισμός, Τ. Kuhn, «Εξελικτική Επιστημολογία» του Κ. Popper & ιδεολογήματα περί «ανοικτών» & «κλειστών» κοινωνιών, Μεθοδολογία των Προγραμμάτων Επιστημονικής Έρευνας του I. Lakatos και απόπειρα απόρριψης της προβλεπτικής ισχύος του μαρξισμού, ο «Μεθοδολογικός Αναρχισμός» του P. Feyerabend – προάγγελος της μεταμοντέρνας διάλυσης της ορθολογικής μεθοδολογίας.

00:32:10 Η νιτσεϊκών καταβολών ναζιστική αναγωγή της επιστήμης σε ανορθολογικό πεδίο κυριαρχίας, δικτατορίας, ισχύος, κατίσχυσης και απόφασης (Κ. Σμιτ. & ύστερος Π. Κονδύλης). Υποκατάσταση επιστημονικής έρευνας-διαλόγου από διοικητικές αποφάσεις οργάνων και καταστολή. Ο «μεταμνοτνέρνος» ανορθολογισμός: από την αλτουσεριανή «ιστορία χωρίς υποκείμενο», στη φουκοϊκή «μικροφυσική της εξουσίας», «βιοπολιτική» και μεταμοντέρνα αναγωγή γνώσης και επιστήμης σε «αφηγήματα»-«κοινωνικές-συμβολικές κατασκευές» κατά το δοκούν.

00:34:26 Απαντήσεις σε ερωτήσεις – διάλογος. Εγχειρήματα αποσύνδεσης του φασισμού από την κεφαλαιοκρατία σε πανεπιστήμια. Ορισμός, χαρακτηριστικά και λειτουργίες φασισμού. Ιστορικές εκδοχές και σύγχρονες μορφές εκφασισμού της κοινωνίας. Φασισμός στην εξωτερική πολιτική, ρατσισμός, πόλεμος, ανποικιοκρατική/νεοαποικιοκρατική εκμετάλλευση. Ευρωατλαντισμός, πόλεμος και εγκαθίδρυση φασιστικών καθεστώτων-οργάνων του επιτιθέμενου άξονα ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ στον εν εξελίξει Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

00:39:22 Επιστημονική προβλεπτική ικανότητα του μαρξισμού βάσει της διάγνωσης της νομοτέλειας. Αιτιότητα, αιτιοκρατία, νόμος, νομοτέλεια, επιστήμη και επαναστατική δράση. Διαλεκτική της ιστορικής ανάπτυξης και εξελικτισμός του αναθεωρητισμού και των αστών. Διαλεκτική νομοτέλεια και λαπλασιανή μεταφυσική.

00:41:50 Για τους όρους παραγωγής σύγχρονης επαναστατικής θεωρίας. Αλλαγές στη σύνθεση της σύγχρονης μισθωτής εργασίας, ενδυνάμωση της θέσης και του ρόλου της μισθωτής διανόησης στην παραγωγή/κοινωνία, απαλλαγή από την αναγκαιότητα «εισαγωγής» θεωρίας στην εργατική τάξη από «προδότες της αστικής τάξης». Εκπαίδευση και φορείς της εργατικής τάξης ως θεσμικά πεδία ανάπτυξης της έρευνας. Χειραγώγηση και υποταγή της πανεπιστημιακής κ.λπ. διανόησης στην αστική τάξη. Όροι για την απρόσκοπτη παραγωγή επαναστατικής θεωρίας και πολιτικά κόμματα. Η αναγωγή της θεωρίας σε ιδεολογία/προπαγάνδα, σε σπουδή για το «τι απαντάμε στον αντίπαλο» και σε εκ των υστέρων επιστημονικοφανή δικαιολόγηση προειλημμένων αποφάσεων ως καταστροφή της επαναστατικής θεωρίας και μεθοδολογίας. Η σχέση των κλασικών προς το κόμμα ως μέσο της επαναστατικής πάλης, όχι ως αυτοσκοπό. Επιστήμη δεν παράγεται από υποταγμένους και υποτακτικούς.

Υ.Γ. Τα προτεινόμενα στην εισήγηση βιβλία έχουν εκδοθεί με βάση παραίτηση των συγγραφέων και των μεταφραστών από τα πνευματικά δικαιώματα, ώστε να μειωθεί στο ελάχιστο το κόστος παραγωγής και να είναι προσπελάσιμα στο ευρύτερο δυνατό αγοραστικό κοινό ως προς την τιμή αγοράς. Επομένως, η προβολή τους είναι αφιλοκερδής/ανιδιοτελής, άρα, καθ’ όλα θεμιτή και αναγκαία για επιστημονικούς, παιδαγωγικούς και ιδεολογικοπολιτικούς λόγους. Πρόκειται για τα έργα: Βαζιούλιν Β.Α. Το γίγνεσθαι της μεθόδου επιστημονικής έρευνας του Κ. Μαρξ. Λογική πτυχή. Σύγχρονη Εποχή. https://sep.gr/eshop/titlos/to-gignesthai-tis-methodoy-epistimonikis-ereynas-toy-k-marx-logiki-ptychi/ Βαζιούλιν Β.Α. Η λογική της ιστορίας. Ζητήματα θεωρίας και μεθοδολογίας. ΚΨΜ https://kapsimi.gr/i-logiki-tis-istorias Πατέλης Δ. Έρευνα, τεχνολογία και προοπτική ενοποίησης της ανθρωπότητας. ΚΨΜ https://kapsimi.gr/ereyna-tehnologia-kai-prooptiki-enopoiisis-tis-anthropotitas




Ο αντικομμουνισμός – αντισοβιετισμός ως ιδεολογία και πρακτική της αντίδρασης και συκοφάντησης της κοινωνικής προόδου

Ημερίδα του Συλλόγου

«Εμείς που σπουδάσαμε στον Σοσιαλισμό»

με θέμα τον αντικομμουνισμό-αντισοβιετισμό στις 28 Μάη

Πρόσκληση

Ο Σύλλογος «Εμείς που σπουδάσαμε στον Σοσιαλισμό»
διοργανώνει Ημερίδα με θέμα:

«Ο αντικομμουνισμός – αντισοβιετισμός ως ιδεολογία και πρακτική της αντίδρασης και συκοφάντησης της κοινωνικής προόδου»

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης» στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50) το Σάββατο 28 Μαΐου.

Το πρόγραμμα των εισηγήσεων και παρεμβάσεων έχει ως εξής:

17:00-17:25     Προσέλευση

17:30               Άνοιγμα εργασιών – εναρκτήριος λόγος

Εισηγήσεις:

17:35               Ο αντικομμουνισμός ως ιδεολογία και πρακτική της αντεπανάστασης. Η αντίδραση της αστικής τάξης απέναντι στην κοινωνική εξέλιξη και πρόοδο.

Εισηγητής: Ξεκαλάκης Δημήτρης (Κοινωνιολόγος, Αντιπρόεδρος του Συλλόγου)

17:55               Αντικομμουνισμός και αντισοβιετισμός στην αστική ιστοριογραφία και πολιτική του 20ου αιώνα.

Εισηγητής: Παπαγεωργάκης Νίκος (Ιστορικός, μέλος του Γενικού Συμβουλίου του Συλλόγου)

18:15               Επιστήμη, κομμουνισμός και αντικομμουνισμός.

Εισηγητής: Πατέλης Δημήτρης (Δρ. Φιλοσοφίας, μέλος του Γενικού Συμβουλίου του Συλλόγου)

18:35               Διάλειμμα

18:50               Αντικομμουνισμός και Κόμμα της εργατικής τάξης.

Εισηγητής: Χαρίσης Αποστόλης (Δρ. Κοινωνιολογίας, Πρόεδρος του Συλλόγου)

Παρεμβάσεις

19:10               Ο αντικομμουνισμός στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας – μια πρακτική μαζικής χειραγώγησης των εργαζομένων.

Εισηγητής: Καραγιάννης Δημήτρης (Κοινωνιολόγος, μέλος του Γενικού Συμβουλίου του Συλλόγου)

19:20               Πλευρές της αντικομμουνιστικής πρακτικής στη γενική εκπαίδευση και διαμόρφωση της συνείδησης των νέων ανθρώπων σήμερα: Το παράδειγμα της διδασκαλίας της ιστορίας στο Γυμνάσιο.

Εισηγήτρια: Κάρτσακα Χρυσούλα (Ιστορικός, μέλος του Συλλόγου)

19:30               Διάλειμμα

19:45               Ερωτήσεις – απαντήσεις – συζήτηση

21:15               Κλείσιμο εργασιών Ημερίδας

Μπορείς να κατεβάσεις το πρόγραμμα της Ημερίδας εδώ

https://studofsoc.gr/…/19/imerida-syllogoy-mas-thema-ton/




Για τα καθήκοντα, την μόρφωση και τον πολιτισμό του νέου κομμουνιστή. Του Β. Ι. Λένιν

ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΛΟΓΟΣ ΣΤΟ III ΠΑΝΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ

ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΣΤΙΣ 2 ΤΟΥ ΟΚΤΩΒΡΗ 1920

Αναδημοσίευση από  ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ18.4.2010.

Ο Λένιν με Κομσομόλους
Ο Λένιν με Κομσομόλους

Σύντροφοι, Θα ‘θελα να κάνουμε σήμερα μια συζήτηση πάνω στο θέμα: ποια είναι τα βασικά καθήκοντα της Ενωσης της Κομμουνιστικής Νεολαίας και σε σύνδεση μ’ αυτό, τι λογής πρέπει να είναι οι οργανώσεις της νεολαίας στη σοσιαλιστική δημοκρατία γενικά.Ενας λόγος παραπάνω να σταθούμε περισσότερο στο ζήτημα αυτό είναι ότι με μιαν ορισμένη έννοια μπορούμε να πούμε ότι ίσα-ίσα μπροστά στη νεολαία μπαίνει το πραγματικό καθήκον να δημιουργήσει την κομμουνιστική κοινωνία. Γιατί είναι φανερό ότι η γενιά των εργαζομένων που διαπαιδαγωγήθηκε στην κεφαλαιοκρατική κοινωνία, στην καλύτερη περίπτωση θα μπορέσει να εξαλείψει τις βάσεις της παλιάς κεφαλαιοκρατικής ζωής, που στηρίζεται στην εκμετάλλευση. Στην καλύτερη περίπτωση θα μπορέσει να λύσει το καθήκον της δημιουργίας ενός κοινωνικού καθεστώτος, που θα βοηθήσει το προλεταριάτο και τις εργαζόμενες μάζες να κρατήσουν την εξουσία στα χέρια τους και να δημιουργήσουν ένα γερό θεμέλιο, που πάνω του μπορεί να χτίσει μόνο η γενιά που αρχίζει τη δουλειά μέσα σε νέες πια συνθήκες, μέσα σε μια κατάσταση όπου δεν υπάρχουν εκμεταλλευτικές σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους.

Το καθήκον της νεολαίας είναι να μαθαίνει

Και να, εξετάζοντας απ’ αυτή την άποψη το ζήτημα των καθηκόντων της νεολαίας, πρέπει να πω ότι τα καθήκοντα αυτά της νεολαίας γενικά και των ενώσεων της κομμουνιστικής νεολαίας και κάθε είδους άλλων οργανώσεων ειδικά, θα μπορούσαν να εκφραστούν με μια λέξη: Το καθήκον της νεολαίας είναι να μαθαίνει.

Φυσικά αυτό είναι απλώς «μια λέξη». Δε δίνει ακόμα απάντηση στα κύρια και στα πιο ουσιαστικά ερωτήματα: τι πρέπει, να μαθαίνει και πώς να μαθαίνει; Εδώ όμως όλο το ζήτημα είναι ότι μαζί με το μετασχηματισμό της παλιάς κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας, η εκπαίδευση, η διαπαιδαγώγηση και η μόρφωση των νέων γενεών που θα δημιουργήσουν την κομμουνιστική κοινωνία, δε μπορεί να είναι οι παλιές. H εκπαίδευση, η διαπαιδαγώγηση και η μόρφωση της νεολαίας πρέπει να ξεκινήσουν από το υλικό που μας άφησε η παλιά κοινωνία.

Τον κομμουνισμό μπορούμε να τον οικοδομήσουμε μόνο με το σύνολο των γνώσεων, των οργανώσεων και των θεσμών, με εκείνο το απόθεμα των ανθρώπινων δυνάμεων και μέσων, που μας έμειναν από την παλιά κοινωνία. Μόνο μεταρρυθμίζοντας ριζικά, την εκπαίδευση, την οργάνωση και τη διαπαιδαγώγηση της νεολαίας, θα μπορέσουμε να πετύχουμε το αποτέλεσμα των προσπαθειών της νέας γενιάς να είναι η δημιουργία μιας κοινωνίας που να μη μοιάζει με την παλιά, δηλαδή η δημιουργία της κομμουνιστικής κοινωνίας.Γι’ αυτό πρέπει να σταθούμε λεπτομερειακά στο ζήτημα τι πρέπει να διδάσκουμε στη νεολαία και πώς πρέπει να μαθαίνει η νεολαία, αν πραγματικά θέλει να φανεί άξια για τον τίτλο της κομμουνιστικής νεολαίας και πώς να την προετοιμάσουμε για να μπορέσει ν’ αποτελειώσει το χτίσιμο και να ολοκληρώσει αυτό που αρχίσαμε εμείς.

Πρέπει να πω ότι η πρώτη απάντηση, που φαίνεται και η πιο φυσική, είναι ότι η Ενωση της Νεολαίας και γενικά όλη η νεολαία που θέλει να περάσει στον κομμουνισμό, πρέπει να μάθει τον κομμουνισμό.

Η απάντηση όμως αυτή «να μάθει τον κομμουνισμό» είναι πολύ γενική. Τι λοιπόν μας χρειάζεται για να μάθουμε τον κομμουνισμό; Τι πρέπει να ξεχωρίσουμε από το σύνολο των γενικών γνώσεων για ν’ αποχτήσουμε τη γνώση του κομμουνισμού; Εδώ μας απειλούν ολόκληρη σειρά κίνδυνοι που εκδηλώνονται σχεδόν πάντα μόλις βάλουμε λαθεμένα το καθήκον να μάθουμε τον κομμουνισμό, ή όταν εννοούμε το καθήκον αυτό πολύ μονόπλευρα.

Φυσικά με το πρώτο μας έρχεται στο μυαλό η σκέψη ότι να μάθουμε τον κομμουνισμό σημαίνει να αφομοιώσουμε το σύνολο των γνώσεων που εκθέτονται στα κομμουνιστικά εγχειρίδια, φυλλάδια και έργα. Αυτός όμως ο ορισμός της μελέτης του κομμουνισμού θα ‘ταν πολύ χοντροκομμένος και λειψός.Αν η μελέτη του κομμουνισμού βρισκόταν μόνο στην αφομοίωση εκείνων που λένε τα κομμουνιστικά έργα, τα βιβλία και τα φυλλάδια, τότε πολύ εύκολα θα μπορούσαμε να γίνουμε κομμουνιστές παπαγάλοι ή παινεσιάρηδες, αυτό όμως θα μας προξενούσε τις περισσότερες φορές ζημιά και βλάβη, γιατί οι άνθρωποι που θα είχαν μάθει και διαβάσει αυτά που λένε τα κομμουνιστικά βιβλία και τα φυλλάδια θ’ αποδείχνονταν ανίκανοι να συνδυάσουν όλες αυτές τις γνώσεις και δε θα μπορούσαν να δράσουν έτσι όπως απαιτεί πραγματικά ο κομμουνισμός.

Ενα από τα μεγαλύτερα κακά, μια από τις μεγαλύτερες συμφορές που μας έμειναν από την παλιά κεφαλαιοκρατική κοινωνία, είναι η πλέρια απόσπαση του βιβλίου από την πρακτική ζωή. Γιατί είχαμε βιβλία που ήταν όλα γραμμένα με τον καλύτερο τρόπο και τα βιβλία αυτά, στις περισσότερες περιπτώσεις, ήταν η πιο αηδιαστική υποκριτική ψευτιά, που μας έδινε ψεύτικη εικόνα της κομμουνιστικής κοινωνίας. Γι’ αυτό θα ήταν πάρα πολύ μεγάλο λάθος να μαθαίνουμε απλώς από τα βιβλία όσα λέγονται για τον κομμουνισμό.

Τώρα οι λόγοι και τ’ άρθρα μας δεν επαναλαβαίνουν απλώς αυτό που λεγόταν άλλοτε για τον κομμουνισμό, γιατί οι λόγοι και τα άρθρα μας συνδέονται με την καθημερινή και πολύπλευρη δουλειά. Χωρίς δουλειά, χωρίς αγώνα, η αφηρημένη γνώση του κομμουνισμού από τα κομμουνιστικά φυλλάδια και έργα δεν θ’ άξιζε απολύτως τίποτα, γιατί θα συνέχιζε την παλιά απόσπαση της θεωρίας από την πράξη, την παλιά εκείνη απόσπαση που αποτελούσε το πιο αηδιαστικό χαρακτηριστικό της παλιάς αστικής κοινωνίας.

 

ΕΣΣΔ: Υπαίθριο, μετακινούμενο σχολείο για τα παιδιά των αγροτών, τη δεκαετία του 1920
ΕΣΣΔ: Υπαίθριο, μετακινούμενο σχολείο για τα παιδιά των αγροτών, τη δεκαετία του 1920

Ακόμα πιο επικίνδυνο θα ήταν αν αρχίζαμε ν’ αφομοιώνουμε μόνο τα κομμουνιστικά συνθήματα. Αν δεν είχαμε καταλάβει έγκαιρα αυτό τον κίνδυνο και αν δεν είχαμε κατευθύνει όλη τη δουλειά μας στο να τον εξαφανίσουμε, τότε το μισό ή ένα εκατομμύριο νέοι – αγόρια και κορίτσια – που ύστερα από μια τέτοια μελέτη του κομμουνισμού θα ονομάζονταν κομμουνιστές, θα έφερναν μόνο μεγάλη ζημιά στην υπόθεση του κομμουνισμού.

Για να μάθουμε τον κομμουνισμό

Ετσι μπροστά μας μπαίνει το ζήτημα πώς πρέπει να τα συνδυάσουμε όλα αυτά για να μάθουμε τον κομμουνισμό; Τι θα πρέπει να πάρουμε από το παλιό σχολειό, από την παλιά επιστήμη;

Το παλιό σχολειό διακήρυχνε ότι θέλει να δημιουργήσει ανθρώπους ολόπλευρα μορφωμένους, ότι διδάσκει τις επιστήμες γενικά. Ξέρουμε πώς αυτό ήταν πέρα για πέρα ψέμα, γιατί όλη η κοινωνία ήταν θεμελιωμένη και στηριζόταν στο χωρισμό των ανθρώπων σε τάξεις, σε εκμεταλλευτές και καταπιεζομένους. Είναι φυσικό ότι όλο το παλιό σχολειό, όντας απόλυτα διαποτισμένο με το ταξικό πνεύμα, έδινε γνώσεις μόνο στα παιδιά της αστικής τάξης. Κάθε λέξη του ήταν παραποιημένη προς το συμφέρον της αστικής τάξης.

Στα σχολειά αυτά δε φρόντιζαν τόσο να διαπαιδαγωγούν τη νέα γενιά των εργατών και των αγροτών, όσο να της δώσουν μια μονοκόμματη ξερή μόρφωση προς το συμφέρον της ίδιας της αστικής τάξης. Τους διαπαιδαγωγούσαν έτσι που να τους κάνουν χρήσιμους υπηρέτες της, που να είναι ικανοί να της δίνουν κέρδος και σύγκαιρα να μην ταράζουν την ησυχία και την τεμπελιά της. Γι’ αυτό, καταδικάζοντας το παλιό σχολείο, βάλαμε σαν καθήκον μας να πάρουμε απ’ αυτό μόνο ό,τι μας χρειάζεται για να πετύχουμε μια πραγματική κομμουνιστική μόρφωση.

 

Στην προσπάθεια εξάλειψης του αναλφαβητισμού, τη δεκαετία του 1920, σε μια επαρχία
Στην προσπάθεια εξάλειψης του αναλφαβητισμού, τη δεκαετία του 1920, σε μια επαρχία

Μπαίνω τώρα στις κατακρίσεις και στις κατηγόριες που ακούμε συνεχώς για το παλιό σχολειό και που συνεχώς οδηγούν σε τελείως λαθεμένες ερμηνείες.

Λένε ότι το παλιό σχολειό δεν ήξερε παρά μόνο τα βιβλία, ήταν σχολειό μηχανικής πειθαρχίας, σχολείο παπαγαλισμού. Αυτό είναι σωστό, ωστόσο πρέπει να ξέρουμε να ξεχωρίζουμε τι ήταν στο παλιό σχολειό κακό και τι ωφέλιμο για μας, πρέπει να ξέρουμε να διαλέγουμε απ’ αυτό το σχολειό ό,τι είναι απαραίτητο για τον κομμουνισμό.

Το παλιό σχολειό ήταν σχολειό που ήξερε μόνο τα βιβλία, ανάγκαζε τους ανθρώπους να μαθαίνουν ένα σωρό άχρηστες, περιττές, νεκρές γνώσεις, που γανώνανε το κεφάλι και μετέτρεπαν τη νέα γενιά σε υπάλληλους βγαλμένους απ’ το ίδιο καλούπι. Θα κάνατε όμως τεράστιο λάθος αν δοκιμάζατε να βγάλετε το συμπέρασμα ότι μπορεί να γίνει κανείς κομμουνιστής χωρίς να αφομοιώσει ό,τι έχει συσσωρεύσει η γνώση του ανθρώπου. Θα ‘ταν λάθος να νομίζετε ότι είναι αρκετό να αφομοιώσετε τα κομμουνιστικά συνθήματα, τα συμπεράσματα της κομμουνιστικής επιστήμης και δε χρειάζεται να αφομοιώσετε το σύνολο των γνώσεων, που επακόλουθό τους είναι ο ίδιος ο κομμουνισμός.

Ο μαρξισμός είναι παράδειγμα που δείχνει πώς βγήκε ο κομμουνισμός απ’ το σύνολο των ανθρώπινων γνώσεων.

Εχετε διαβάσει και ακούσει πως η κομμουνιστική θεωρία, η κομμουνιστική επιστήμη, που δημιουργήθηκε κυρίως από τον Μαρξ, πως η διδασκαλία αυτή του μαρξισμού έπαψε να είναι το έργο ενός, έστω και μεγαλοφυή, σοσιαλιστή του XIX αιώνα, πως η διδασκαλία αυτή έγινε διδασκαλία των εκατομμυρίων και των δεκάδων εκατομμυρίων προλετάριων σ’ όλο τον κόσμο, που εφαρμόζουν αυτή τη διδασκαλία στον αγώνα τους ενάντια στον καπιταλισμό.

 

Κέντρο Προσχολικής Αγωγής στην Εσθονία που απασχολούσε παιδιά ψαράδων της τοπικής κοινότητας, όπου οι αρχιτέκτονες έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της φαντασίας των παιδιών και κίνητρα για τη δημιουργική απασχόλησή τους (1984)
Κέντρο Προσχολικής Αγωγής στην Εσθονία που απασχολούσε παιδιά ψαράδων της τοπικής κοινότητας, όπου οι αρχιτέκτονες έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της φαντασίας των παιδιών και κίνητρα για τη δημιουργική απασχόλησή τους (1984)

Και αν βάζατε τούτο το ερώτημα: γιατί η θεωρία του Μαρξ μπόρεσε να καταχτήσει εκατομμύρια και δεκάδες εκατομμύρια καρδιές της πιο επαναστατικής τάξης, δε θα μπορούσατε να πάρετε παρά μια μόνο απάντηση: αυτό έγινε γιατί ο Μαρξ στηρίχτηκε στο γερό θεμέλιο των ανθρώπινων γνώσεων, που καταχτήθηκαν μέσα στον καπιταλισμό. Ο Μαρξ, αφού μελέτησε τους νόμους ανάπτυξης της ανθρώπινης κοινωνίας, κατάλαβε ότι είναι αναπόφευγη η ανάπτυξη του καπιταλισμού που οδηγεί στον κομμουνισμό και το κυριότερο, χάρη στην αφομοίωση όλων εκείνων που έδωσε η προγενέστερη επιστήμη, το απόδειξε αυτό στηριζόμενος αποκλειστικά στην πιο ακριβή, στην πιο λεπτομερειακή, στην πιο βαθιά μελέτη της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας. Ολα όσα είχε δημιουργήσει η ανθρώπινη κοινωνία τα επεξεργάστηκε κριτικά, χωρίς να παραμελήσει ούτε ένα σημείο. Ολα όσα δημιούργησε η ανθρώπινη σκέψη, τα ξαναδούλεψε, τα κριτίκαρε, τα έλεγξε μέσα στο εργατικό κίνημα και έβγαλε τα συμπεράσματα εκείνα που δε μπορούσαν να βγάλουν οι άνθρωποι που ήταν περιορισμένοι μέσα στ’ αστικά πλαίσια ή δεμένοι με τις αστικές προλήψεις.

Για τον προλεταριακό πολιτισμό

Αυτό πρέπει να το έχουμε υπόψη μας όταν π.χ. συζητάμε για τον προλεταριακό πολιτισμό. Αν δεν καταλάβουμε ξεκάθαρα ότι μόνο με την ακριβή γνώση του πολιτισμού που δημιούργησε όλη η ανάπτυξη της ανθρωπότητας, μονό με το ξαναδούλεμά του μπορούμε να χτίσουμε τον προλεταριακό πολιτισμό – αν δεν το καταλάβουμε, δε θα λύσουμε το πρόβλημα αυτό. Ο προλεταριακός πολιτισμός δεν είναι κάτι που ξεπήδησε άγνωστο από πού, δεν είναι επινόηση των ανθρώπων που ονομάζουν τον εαυτό τους ειδικούς στον προλεταριακό πολιτισμό. Ολα αυτά είναι καθαρή ανοησία. Ο προλεταριακός πολιτισμός πρέπει να είναι η νομοτελειακή ανάπτυξη του αποθέματος των γνώσεων που επεξεργάστηκε η ανθρωπότητα κάτω από το ζυγό της κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας, της τσιφλικάδικης κοινωνίας, της γραφειοκρατικής κοινωνίας.

Ολοι αυτοί οι δρόμοι και τα δρομάκια οδήγησαν και οδηγούν και εξακολουθούν να οδηγούν στον προλεταριακό πολιτισμό, έτσι όπως η πολιτική οικονομία, που την ξαναδούλεψε ο Μαρξ, μας έδειξε προς τα πού θα τραβήξει η ανθρώπινη κοινωνία, μας έδειξε το πέρασμα στην ταξική πάλη, στο αρχίνημα της προλεταριακής επανάστασης.

Οταν ακούμε συχνά και εκπροσώπους της νεολαίας και ορισμένους οπαδούς της νέας εκπαίδευσης να κάνουν επίθεση ενάντια στο παλιό σχολειό λέγοντας ότι το παλιό σχολειό ήταν σχολειό παπαγαλισμού, τους λέμε ότι πρέπει να πάρουμε από το παλιό σχολειό ό,τι καλό είχε.

Δεν πρέπει να πάρουμε από το παλιό σχολειό τη μέθοδο που φόρτωνε το μνημονικό των νέων με μίαν υπέρμετρη ποσότητα από γνώσεις, στα εννιά δέκατα άχρηστες και στο ένα δέκατο διαστρεβλωμένες. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι μπορούμε να περιοριστούμε στα κομμουνιστικά συμπεράσματα και ν’ αποστηθίσουμε μόνο τα κομμουνιστικά συνθήματα. Ετσι δε δημιουργείται ο κομμουνισμός. Κομμουνιστής μπορείς να γίνεις μόνο όταν πλουτίσεις τη μνήμη σου με τη γνώση όλου του πλούτου, που επεξεργάστηκε η ανθρωπότητα.

Δε μας χρειάζεται ο παπαγαλισμός, μας χρειάζεται όμως ν’ αναπτύξουμε και να τελειοποιήσουμε τη μνήμη κάθε μαθητή με τη γνώση των βασικών γεγονότων, γιατί ο κομμουνισμός θα γίνει κάτι το κούφιο, θα γίνει κούφια ταμπέλα, ο κομμουνιστής δε θα είναι παρά ένας απλός παινεσιάρης αν όλες οι γνώσεις που απόχτησε δεν ξαναδουλευτούν μέσα στη συνείδησή του. Πρέπει όχι μόνο να αφομοιώσετε αυτές τις γνώσεις, αλλά να τις αφομοιώσετε έτσι που να μπορείτε να τις εξετάζετε κριτικά, για να μην παραφορτώνετε το μυαλό σας με άχρηστη σαβούρα, αλλά να το πλουτίζετε με τη γνώση όλων των γεγονότων, που όποιος δεν τα ξέρει δε μπορεί στην εποχή μας να είναι μορφωμένος άνθρωπος.

Αν ένας κομμουνιστής θα ήθελε να παινευτεί ότι τον κομμουνισμό του τον απόχτησε από έτοιμα συμπεράσματα, χωρίς να κάνει μια πολύ σοβαρή, πολύ δύσκολη και μεγάλη δουλειά, χωρίς να μπει στο νόημα των γεγονότων που είναι υποχρεωμένος να τα δει κριτικά, αυτός ο κομμουνιστής θα ‘ταν αξιοθρήνητος. Μια τέτοια επιπολαιότητα θα ‘ταν πάρα πολύ ολέθρια. Αν ξέρω ότι ξέρω λίγα, θα προσπαθήσω να μάθω περισσότερα. Αν όμως ένας άνθρωπος λέει ότι είναι κομμουνιστής και ότι δεν του χρειάζεται να ξέρει τίποτε σταθερά, απ’ αυτόν δε θα βγει ποτέ τίποτε που να μοιάζει με κομμουνιστή.

Το παλιό σχολειό διαμόρφωνε οπερέτες που τους χρειάζονταν οι κεφαλαιοκράτες, το παλιό σχολειό έφτιαχνε τους ανθρώπους της επιστήμης ανθρώπους που έπρεπε να γράφουν και να μιλάνε όπως αρέσει στους καπιταλιστές. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να το σαρώσουμε. Αν όμως πρέπει να το σαρώσουμε, αν πρέπει να το καταστρέψουμε, μήπως σημαίνει ότι δεν πρέπει να πάρουμε απ’ αυτό ό,τι απαραίτητο για τους ανθρώπους συσσώρευσε η ανθρωπότητα;

Για τη συνειδητή πειθαρχία και το χτίσιμο της κομμουνιστικής κοινωνίας

Μήπως αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να ξέρουμε να ξεχωρίζουμε κείνο που ήταν απαραίτητο για τον καπιταλισμό και κείνο που είναι απαραίτητο για τον κομμουνισμό;

Στη θέση της παλιάς μηχανικής πειθαρχίας, που εφαρμοζόταν στην αστική κοινωνία παρά τη θέληση της πλειοψηφίας, εμείς βάζουμε τη συνειδητή πειθαρχία των εργατών και των αγροτών, που συνδυάζουν μαζί με το μίσος προς την παλιά κοινωνία την αποφασιστικότητα, την ικανότητα και την προθυμία να ενώσουν και να οργανώσουν τις δυνάμεις τους γι’ αυτό τον αγώνα. Ετσι που από τη θέληση εκατομμυρίων κι εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων που είναι ξεμοναχιασμένοι, σκορπισμένοι και πεταμένοι σ’ όλη την απέραντη χώρα, να δημιουργηθεί μια ενιαία θέληση, γιατί χωρίς αυτή την ενιαία θέληση αναπόφευγα θα νικηθούμε. Χωρίς αυτή τη συσπείρωση, χωρίς αυτή τη συνειδητή πειθαρχία των εργατών και αγροτών η υπόθεσή μας είναι χαμένη. Χωρίς αυτό δε θα μπορέσουμε να νικήσουμε τους κεφαλαιοκράτες και τους τσιφλικάδες όλου του κόσμου. Χωρίς αυτό δε θα στερεώσουμε ούτε το θεμέλιο και δε μιλούμε ακόμα για το χτίσιμο πάνω σ’ αυτό το θεμέλιο της νέας κομμουνιστικής κοινωνίας.

Ετσι, αν και καταδικάζουμε το παλιό σχολειό, αν και τρέφουμε μίσος απόλυτα δικαιολογημένο και αναγκαίο προς το παλιό σχολειό κι εχτιμούμε την επιθυμία να καταργηθεί, πρέπει να καταλάβουμε ότι τον παλιό τρόπο διδασκαλίας, τον παλιό παπαγαλισμό, την παλιά μηχανική πειθαρχία, πρέπει να τα αντικαταστήσουμε με την ικανότητα ν’ αποχτήσουμε όλο το σύνολο των ανθρώπινων γνώσεων και να τις αποχτήσουμε με τέτοιο τρόπο που ο κομμουνισμός να μην σας είναι κάτι που το μάθατε απ’ έξω, αλλά κάτι που το σκεφτήκατε μόνοι σας, να είναι κείνα τα συμπεράσματα, που είναι αναπόφευγα απ’ την άποψη της σύγχρονης μόρφωσης.

Να πώς πρέπει να βάζουμε τα βασικά καθήκοντα όταν μιλούμε για το καθήκον να μάθουμε τον κομμουνισμό.

Για να το ξεκαθαρίσω αυτό καλύτερα και συνάμα για να μπω στο ζήτημα πώς να μαθαίνουμε, θα πάρω ένα πραχτικό παράδειγμα. Ολοι σας ξέρετε ότι τώρα, υστέρα από τα στρατιωτικά καθήκοντα, υστέρα από τα καθήκοντα της άμυνας της Δημοκρατίας, μπαίνει μπροστά μας το οικονομικό καθήκον.

Ξέρουμε ότι δε μπορούμε να χτίσουμε την κομμουνιστική κοινωνία, αν δεν αναδημιουργήσουμε τη βιομηχανία και τη γεωργία και μάλιστα να τις αναδημιουργήσουμε όχι όπως παλιά. Πρέπει να τις αναδημιουργήσουμε πάνω σε μια σύγχρονη βάση, στηριγμένη στην τελευταία λέξη της επιστήμης. Ξέρετε ότι η βάση αυτή είναι ο ηλεκτρισμός, ότι μόνο όταν εξηλεκτριστεί όλη η χώρα, όλοι οι κλάδοι της βιομηχανίας και της γεωργίας, όταν θ’ αφομοιώσετε αυτό το καθήκον, μόνο τότε θα μπορέσετε να οικοδομήσετε για τον εαυτό σας την κομμουνιστική κοινωνία, που δε μπορεί να την οικοδομήσει η παλιά γενιά.

Μπροστά μας μπαίνει το καθήκον της οικονομικής αναγέννησης όλης της χώρας, της αναδιοργάνωσης, της ανόρθωσης και της γεωργίας και της βιομηχανίας πάνω σε σύγχρονη τεχνική βάση, που στηρίζεται στη σύγχρονη επιστήμη, στην τεχνική, στον ηλεκτρισμό.

Καταλαβαίνετε πολύ καλά ότι τον εξηλεκτρισμό δε μπορούν να τον κάνουν άνθρωποι αγράμματοι και ότι εδώ δεν είναι αρκετές μόνο οι απλές γραμματικές γνώσεις. Εδώ δε φτάνει να καταλαβαίνεις τι είναι ηλεκτρισμός. Πρέπει να ξέρεις πώς να τον εφαρμόζεις τεχνικά και στη βιομηχανία και στη γεωργία και στους χωριστούς κλάδους της βιομηχανίας και της γεωργίας. Πρέπει να το μάθεις αυτό ο ίδιος, πρέπει να το διδάξεις σε όλη την εργαζόμενη νέα γενιά.

Να το καθήκον που μπαίνει μπροστά σε κάθε συνειδητό κομμουνιστή, μπροστά σε κάθε νέο άνθρωπο, που θεωρεί τον εαυτό του κομμουνιστή και αντιλαμβάνεται ξεκάθαρα ότι μπαίνοντας στην Κομμουνιστική Ενωση Νεολαίας αναλαβαίνει το καθήκον να βοηθήσει το κόμμα να χτίσει τον κομμουνισμό, να βοηθήσει όλη τη νέα γενιά να δημιουργήσει την κομμουνιστική κοινωνία. Πρέπει να καταλάβει ότι μόνο με βάση τη σύγχρονη μόρφωση μπορεί να δημιουργήσει αυτή την κοινωνία και ότι αν δεν καταχτήσει αυτή τη μόρφωση, ο κομμουνισμός θα μείνει απλή επιθυμία.

Η προηγουμένη γενιά είχε το καθήκον να ανατρέψει την αστική τάξη. Τότε το κύριο καθήκον ήταν η κριτική της αστικής τάξης, η ανάπτυξη του μίσους των μαζών προς αυτήν, η ανάπτυξη της ταξικής συνείδησης, η ικανότητα της συσπείρωσης των ταξικών δυνάμεων.

Μπροστά στη νέα γενιά μπαίνει ένα πιο πολύπλοκο καθήκον. Δεν είναι μόνο ότι πρέπει να ενώσετε όλες τις δυνάμεις σας για να υποστηρίξετε την εργατο-αγροτική εξουσία ενάντια στις επιδρομές των κεφαλαιοκρατών. Αυτό πρέπει να το κάνετε. Αυτό το καταλάβατε περίφημα, αυτό το αντιλαμβάνεται ξεκάθαρα ο κάθε κομμουνιστής. Αυτό όμως δεν είναι αρκετό.

Πρέπει να οικοδομήσετε την κομμουνιστική κοινωνία. Από πολλές απόψεις η μισή δουλειά έχει γίνει. Το παλιό καταστράφηκε, όπως και έπρεπε να καταστραφεί, αποτελεί ένα σωρό από ερείπια, όπως και έπρεπε ν’ αποτελεί. Tο έδαφος έχει καθαριστεί και πάνω σ’ αυτό το έδαφος η νέα κομμουνιστική γενιά πρέπει να χτίσει την κομμουνιστική κοινωνία.

Μπροστά σας μπαίνει το καθήκον της ανοικοδόμησης και μπορείτε να το λύσετε μόνο αν καταχτήσετε όλες τις σύγχρονες γνώσεις, αν ξέρετε να μετατρέψετε τον κομμουνισμό από έτοιμους αποστηθισμένους τύπους, συμβουλές, συνταγές, οδηγίες, προγράμματα, στο ζωντανό εκείνο πράγμα που συνενώνει όλη την άμεση δουλειά σας, αν ξέρετε να μετατρέψετε τον κομμουνισμό σε οδηγό για την πραχτική δουλειά σας.

Αυτό είναι το καθήκον σας, που πρέπει να το έχετε οδηγό σας στο έργο της μόρφωσης, της διαπαιδαγώγησης, της ανόδου όλης της νέας γενιάς. Πρέπει να γίνετε οι πρώτοι οικοδόμοι της κομμουνιστικής κοινωνίας μέσα στα εκατομμύρια των οικοδόμων, όπου πρέπει να ανήκει ο κάθε νέος, η κάθε νέα.

Αν δεν τραβήξετε όλη τη μάζα της εργατικής και της αγροτικής νεολαίας σ’ αυτή την οικοδόμηση του κομμουνισμού, δε θα μπορέσετε να χτίσετε την κομμουνιστική κοινωνία.

Το ζήτημα της κομμουνιστικής ηθικής

Εδώ έρχομαι φυσικά στο ζήτημα πώς πρέπει να διδάσκουμε τον κομμουνισμό, ποια πρέπει να είναι η ιδιομορφία των μεθόδων μας.

Εδώ θα σταθώ πριν απ’ όλα στο ζήτημα της κομμουνιστικής ηθικής.

Πρέπει να διαπαιδαγωγηθείτε και να γίνετε κομμουνιστές. Το καθήκον της Ενωσης της Νεολαίας είναι να οργανώσει έτσι την πραχτική της δράση, που με την εκπαίδευση, με την οργάνωση, με τη συσπείρωση, με τον αγώνα, να διαπαιδαγωγεί τον εαυτό της και όλους εκείνους που τη βλέπουν σαν αρχηγό, να διαπαιδαγωγεί και να φκιάχνει κομμουνιστές. Πρέπει όλο το έργο της διαπαιδαγώγησης, της μόρφωσης και της διδασκαλίας της σύγχρονης νεολαίας να είναι η καλλιέργεια μέσα σ’ αυτήν της κομμουνιστικής ηθικής.

Μα υπάρχει κομμουνιστική ηθική; Υπάρχει κομμουνιστική ηθικότητα; Φυσικά υπάρχει. Συχνά παρουσιάζουν τα πράγματα έτσι σα να μην έχουμε εμείς τη δική μας ηθική και πολύ συχνά η αστική τάξη μας κατηγορεί ότι εμείς οι κομμουνιστές αρνούμαστε κάθε ηθική. Αυτή είναι μια μέθοδος για να θολώνει η αστική τάξη τις έννοιες, για να ρίχνει στάχτη στα μάτια των εργατών και των αγροτών.

Με ποια έννοια αρνούμαστε την ηθική, αρνούμαστε την ηθικότητα;

Με την έννοια που την κήρυχνε η αστική τάξη, που έβγαζε την ηθικότητα αυτή από τις εντολές του θεού. Εμείς σχετικά μ’ αυτό, φυσικά, λέμε ότι δεν πιστεύουμε στο Θεό και ξέρουμε πολύ καλά ότι στ’ όνομα του θεού μιλούσε ο κλήρος, μιλούσαν οι τσιφλικάδες, μιλούσε η αστική τάξη, για να εξασφαλίσουν τα εκμεταλλευτικά τους συμφέροντα. ‘Η αντί να βγάζουν την ηθική αυτή από τις εντολές της ηθικότητας, από τις εντολές του θεού, τις έβγαζαν από ιδεαλιστικές ή μισο-ιδεαλιστικές φράσεις, που κατέληγαν πάντα σε κάτι που έμοιαζε πολύ με τις εντολές του θεού.

Εμείς αρνούμαστε κάθε τέτοια ηθικότητα, που είναι παρμένη από εξωανθρώπινη, εξωταξική έννοια. Λέμε ότι αυτό είναι απάτη, ότι αυτό είναι κοροϊδία και θόλωμα του μυαλού των εργατών και των αγροτών προς το συμφέρον των τσιφλικάδων και των κεφαλαιοκρατών.

Εμείς λέμε ότι η ηθικότητά μας είναι απόλυτα υποταγμένη στα συμφέροντα της ταξικής πάλης του προλεταριάτου. Η ηθικότητά μας βγαίνει από τα συμφέροντα της ταξικής πάλης του προλεταριάτου.

Η παλιά κοινωνία στηριζόταν στην καταπίεση όλων των εργατών και των αγροτών από τους τσιφλικάδες και τους κεφαλαιοκράτες. Χρειάστηκε να το καταστρέψουμε αυτό το καθεστώς, έπρεπε να τους ανατρέψουμε τους καταπιεστές, αλλά για να το κάνουμε αυτό έπρεπε να δημιουργήσουμε μιαν ένωση. Και μια τέτοιαν ένωση δε θα τη δημιουργούσε ο θεούλης.

Μια τέτοια ένωση μπόρεσαν να τη δημιουργήσουν μόνο οι φάμπρικες, τα εργοστάσια, μόνο το εκπαιδευμένο από τις συνθήκες της ζωής του προλεταριάτο, που έχει ξυπνήσει από τον παλιό λήθαργο. Μόνον όταν σχηματίστηκε αυτή η τάξη, άρχισε το μαζικό κίνημα που οδήγησε σ’ αυτό που βλέπουμε σήμερα, στη νίκη της προλεταριακής επανάστασης σε μια απ’ τις πιο αδύνατες χώρες, που τρία χρόνια υπερασπίζεται τον εαυτό της από την επίθεση της αστικής τάξης όλου του κόσμου.

Και βλέπουμε πώς αναπτύσσεται σ’ όλο τον κόσμο η προλεταριακή επανάσταση. Λέμε τώρα με βάση την πείρα, ότι μόνο το προλεταριάτο μπορούσε να δημιουργήσει μια τέτοια συσπειρωμένη δύναμη που την ακολουθεί η κομματιασμένη και σκορπισμένη αγροτιά, μια δύναμη που άντεξε σ’ όλες τις επιθέσεις των εκμεταλλευτών. Μόνο αυτή η τάξη μπορεί να βοηθήσει τις εργαζόμενες μάζες να ενωθούν, να συσπειρωθούν και να υπερασπίσουν τελικά, να στερεώσουν τελικά την κομμουνιστική κοινωνία, να την χτίσουν ολοκληρωτικά.

Να γιατί λέμε: για μας δεν υπάρχει ηθικότητα παρμένη έξω από την ανθρώπινη κοινωνία. Και είναι απάτη να υποστηρίζεις ότι υπάρχει. Για μας η ηθικότητα υποτάσσεται στα συμφέροντα της ταξικής πάλης του προλεταριάτου.

Και σε τι συνίσταται αυτή η ταξική πάλη; Στο ν’ ανατρέψουμε τον τσάρο, ν’ ανατρέψουμε τους κεφαλαιοκράτες, να εκμηδενίσουμε την τάξη των κεφαλαιοκρατών.

Και τι είναι γενικά τάξεις; Είναι αυτό που επιτρέπει σ’ ένα μέρος της κοινωνίας να ιδιοποιείται την εργασία του άλλου.

Αν ένα μέρος της κοινωνίας ιδιοποιείται όλη τη γη, έχουμε τις τάξεις των τσιφλικάδων και των αγροτών. Αν ένα μέρος της κοινωνίας έχει τις φάμπρικες και τα εργοστάσια, έχει τις μετοχές και τα κεφάλαια και το άλλο δουλεύει σ’ αυτές τις φάμπρικες, έχουμε τις τάξεις των κεφαλαιοκρατών και των προλετάριων.

Δεν ήταν δύσκολο να διώξουμε τον τσάρο,, χρειάστηκαν γι’ αυτό όλο-όλο μερικές μέρες. Δεν ήταν πολύ δύσκολο να διώξουμε τους τσιφλικάδες, αυτό μπορέσαμε να το κάνουμε μέσα σε μερικούς μήνες, δεν είναι πολύ δύσκολο να διώξουμε και τούς κεφαλαιοκράτες.

Είναι όμως ασύγκριτα πιο δύσκολο να εκμηδενίσουμε τις τάξεις. Ο χωρισμός σε εργάτες και αγρότες εξακολουθεί ακόμα, να υπάρχει. Αν ο αγρότης είναι εγκαταστημένος σε χωριστό κομμάτι γης και ιδιοποιείται το παραπανίσιο σιτάρι, δηλαδή το σιτάρι που δεν του χρειάζεται ούτε για τον εαυτό του, ούτε για τα ζώα του, ενώ όλοι οι υπόλοιποι μένουν χωρίς σιτάρι, τότε ο αγρότης μετατρέπεται πια σε εκμεταλλευτή. Οσο περισσότερο σιτάρι αφήνει για τον εαυτό του, τόσο είναι συμφερότερα γι’ αυτόν, και οι άλλοι ας πεινούν: «Οσο περισσότερο πεινούν, τόσο ακριβότερα θα πουλήσω το σιτάρι».

Πρέπει όλοι να δουλεύουν σύμφωνα μ’ ένα γενικό σχέδιο στην κοινή γη, στις κοινές φάμπρικες και στα κοινά εργοστάσια και σύμφωνα μ’ ένα γενικό κανονισμό. Είναι εύκολο να γίνει αυτό; Βλέπετε ότι εδώ δε μπορούμε να πετύχουμε τη λύση εξίσου εύκολα όπως όταν επρόκειτο να διώξουμε τον τσάρο, τους τσιφλικάδες και τους κεφαλαιοκράτες. Εδώ το προλεταριάτο πρέπει ν’ αναδιαπαιδαγωγήσει, να επανεκπαιδεύσει ένα μέρος από τους αγρότες, να τραβήξει με το μέρος του εκείνους που είναι εργαζόμενοι αγρότες για να εκμηδενίσει την αντίσταση εκείνων των αγροτών που είναι πλούσιοι και πλουτίζουν με την ανέχεια των υπόλοιπων.

Η ταξική πάλη συνεχίζεται

Επομένως, δεν τέλειωσε ακόμα ο αγώνας του προλεταριάτου επειδή ανατρέψαμε τον τσάρο και διώξαμε τους τσιφλικάδες και τους κεφαλαιοκράτες. Το καθήκον του καθεστώτος, που το ονομάζουμε διχτατορία του προλεταριάτου, είναι να ολοκληρώσει αυτόν τον αγώνα.

Η ταξική πάλη συνεχίζεται. Αλλαξε μονό μορφές. Η ταξική αυτή πάλη γίνεται για να μην μπορέσουν να γυρίσουν πίσω οι παλιοί εκμεταλλευτές, για να συνενωθεί σε μιαν ένωση η σκόρπια μάζα της καθυστερημένης αγροτιάς. Η ταξική πάλη συνεχίζεται και το καθήκον μας είναι να τα υποτάξουμε όλα στο συμφέρον της πάλης αυτής.

Και την κομμουνιστική μας ηθικότητα την υποτάσσουμε σ’ αυτό το καθήκον. Λέμε: ηθικότητα είναι αυτό που εξυπηρετεί την καταστροφή της παλιάς εκμεταλλευτικής κοινωνίας και τη συνένωση όλων των εργαζομένων γύρω από το προλεταριάτο, που δημιουργεί τη νέα κοινωνία των κομμουνιστών.

Η κομμουνιστική ηθικότητα είναι η ηθικότητα εκείνη που εξυπηρετεί αυτόν τον αγώνα, που συνενώνει τους εργαζόμενους ενάντια σε κάθε εκμετάλλευση, ενάντια σε κάθε μικρή ιδιοχτησία, γιατί η μικρή ιδιοχτησία δίνει στα χέρια ενός προσώπου εκείνο που έχει δημιουργηθεί με την εργασία ολόκληρης της κοινωνίας.

Η γη στη χώρα μας θεωρείται κοινή ιδιοχτησία.

Αν όμως απ’ αυτή την κοινή ιδιοχτησία πάρω ένα ορισμένο κομμάτι, βγάλω απ’ αυτό σιτάρι διπλάσιο απ’ ό,τι μου χρειάζεται και με το περίσσιο σιτάρι κερδοσκοπήσω; Αν σκέφτομαι ότι όσο περισσότεροι πεινασμένοι θα υπάρχουν, τόσο πιο ακριβά θα πληρώνουν; Ενεργώ άραγε τότε σαν κομμουνιστής; Οχι, ενεργώ σαν εκμεταλλευτής, σαν ιδιοχτήτης. Αυτό πρέπει να το πολεμήσουμε.

Αν τ’ αφήσουμε έτσι, τότε όλα θα κυλήσουν προς τα πίσω, προς την εξουσία των κεφαλαιοκρατών, προς την εξουσία της αστικής τάξης, όπως έγινε πολλές φορές στις προηγούμενες επαναστάσεις. Και για να μην αφήσουμε να ξαναρθεί η εξουσία των κεφαλαιοκρατών και της αστικής τάξης δεν πρέπει να επιτρέψουμε το μικροεμπόριο, δεν πρέπει ν’ αφήσουμε ορισμένα πρόσωπα να πλουτίζουν σε βάρος των υπόλοιπων, πρέπει όλοι οι εργαζόμενοι να ενωθούν με το προλεταριάτο και ν’ αποτελέσουν την κομμουνιστική κοινωνία.

Αυτό ακριβώς είναι το κύριο χαρακτηριστικό, κείνο που αποτελεί το βασικό καθήκον της ένωσης και της οργάνωσης της κομμουνιστικής νεολαίας.

Η παλιά κοινωνία στηριζόταν πάνω σε τούτη την αρχή: ή εσύ ληστεύεις τον άλλον, ή ο άλλος σε ληστεύει εσένα, ή εσύ δουλεύεις για τον άλλο, ή αυτός για σένα, ή είσαι δουλοχτήτης ή είσαι δούλος. Και είναι ευνόητο ότι οι άνθρωποι που ανατρέφονται μέσα σ’ αυτή την κοινωνία παίρνουν, μπορούμε να πούμε, μαζί με το γάλα της μάνας τους την ψυχολογία, τις συνήθειες, τις αντιλήψεις – ή δουλοχτήτη ή δούλου, ή μικροϊδιοχτήτη, μικροϋπάλληλου, κατώτερου δημόσιου υπάλληλου, διανοούμενου, με μια λέξη ανθρώπου που φροντίζει μόνο να έχει αυτός και για τον άλλον δεν νοιάζεται.

Αν είμαι νοικοκύρης σ’ αυτό το κομμάτι της γης, δε με νοιάζει για τον άλλον. Αν ο άλλος πεινά, τόσο το καλύτερο, θα πουλήσω ακριβότερα τα σιτάρι μου. Αν έχω τη θεσούλα μου σα γιατρός, μηχανικός, δάσκαλος, υπάλληλος, δε με νοιάζει για τον άλλο. Ισως, κολακεύοντας, προσπαθώντας να είμαι ευχάριστος σ’ αυτούς που κατέχουν την εξουσία, θα διατηρήσω τη θεσούλα μου και θα μπορέσω ακόμα και να προκόψω, να γίνω αστός. Ο κομμουνιστής δε μπορεί να έχει τέτοια ψυχολογία και τέτοια διάθεση.

Οταν οι εργάτες και οι αγρότες απόδειξαν ότι είμαστε ικανοί με τις δικές μας δυνάμεις να υπερασπίσουμε τον εαυτό μας και να δημιουργήσουμε τη νέα κοινωνία, από τότε ακριβώς άρχισε μια νέα κομμουνιστική διαπαιδαγώγηση, η διαπαιδαγώγηση μέσα στον αγώνα ενάντια στους εκμεταλλευτές, η διαπαιδαγώγηση σε συμμαχία με το προλεταριάτο, ενάντια στους εγωιστές και τους μικροϊδιοχτήτες, ενάντια στην ψυχολογία και στις συνήθειες που λένε: εγώ βγάζω κέρδος και δε με νοιάζει καθόλου για όλα τ’ άλλα.

Να σε τι συνίσταται η απάντηση στο ερώτημα, πώς να μαθαίνει τον κομμουνισμό η νέα γενιά που μεγαλώνει.

Μπορεί να μαθαίνει τον κομμουνισμό μονό συνδέοντας το κάθε βήμα στη μελέτη, στη διαπαιδαγώγηση και στη μόρφωσή της με τον αδιάκοπο αγώνα των προλετάριων και των εργαζομένων ενάντια στην παλιά εκμεταλλευτική κοινωνία.

Οταν μας μιλάν για ηθικότητα λέμε: για τον κομμουνιστή όλη η ηθικότητα βρίσκεται σ’ αυτή τη σφιχτή, αλληλέγγυα πειθαρχία και στο συνειδητό μαζικό αγώνα ενάντια στους εκμεταλλευτές. Δεν πιστεύουμε στην αιώνια ηθικότητα και ξεσκεπάζουμε την απάτη που κρύβουν όλα τα παραμύθια για την ηθικότητα.

Η ηθικότητα χρησιμεύει στην ανθρώπινη κοινωνία για να ανέβει ψηλότερα, για να απαλλαγεί η εργασία από την εκμετάλλευση.

Για να πραγματοποιηθεί αυτό είναι απαραίτητη η γενιά εκείνη της νεολαίας, που άρχισε να μετατρέπεται σε συνειδητούς ανθρώπους μέσα στον πειθαρχημένο, τολμηρό αγώνα ενάντια στην αστική τάξη. Μέσα στον αγώνα αυτόν θα διαπαιδαγωγήσει πραγματικούς κομμουνιστές, στον αγώνα αυτόν πρέπει να υποτάσσει κάθε της βήμα και μ’ αυτόν τον αγώνα να συνδέσει κάθε της προσπάθεια στη μελέτη, στη μόρφωση και στη διαπαιδαγώγησή της. Η διαπαιδαγώγηση της κομμουνιστικής νεολαίας δεν πρέπει να συνίσταται στο να της λέμε λόγια που να την αυτοϊκανοποιούν και κανόνες ηθικότητας. Αυτό δε θα πει διαπαιδαγώγηση. Οταν οι άνθρωποι βλέπουν τους πατεράδες και τις μανάδες τους να ζουν κάτω από το ζυγό των τσιφλικάδων και των κεφαλαιοκρατών, όταν γεύονται και οι ίδιοι τα βάσανα που δοκιμάζει οποίος αρχίζει να αντιπαλέβει τους εκμεταλλευτές, όταν βλέπουν τι θυσίες κοστίζει να συνεχίσεις αυτόν τον αγώνα για να υπερασπίσεις αυτό που καταχτήθηκε και τι λυσσασμένοι εχθροί είναι οι τσιφλικάδες και οι κεφαλαιοκράτες, τότε, μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, οι άνθρωποι αυτοί διαπαιδαγωγούνται κομμουνιστές.

Η βάση της κομμουνιστικής διαπαιδαγώγησης, μόρφωσης και διδασκαλίας

Στη βάση της κομμουνιστικής ηθικότητας βρίσκεται ο αγώνας για τη στερέωση και την ολοκλήρωση του κομμουνισμού. Να ποια είναι η βάση της κομμουνιστικής διαπαιδαγώγησης, μόρφωσης και διδασκαλίας. Να ποια είναι η απάντηση στο ερώτημα πώς πρέπει να μαθαίνουμε τον κομμουνισμό.

Δε θα πιστεύαμε στη διδασκαλία, στη διαπαιδαγώγηση και στη μόρφωση, αν περιοριζόταν μόνο στο σχολειό και ήταν αποσπασμένη από τη θυελλώδικη ζωή. Οσο οι εργάτες και οι αγρότες παραμένουν καταπιεζόμενοι από τους τσιφλικάδες και τους κεφαλαιοκράτες, όσο τα σχολειά παραμένουν στα χέρια των τσιφλικάδων και των κεφαλαιοκρατών, η νέα γενιά θα παραμένει στραβή και αμόρφωτη.

Το δικό μας σχολειό όμως πρέπει να δώσει στη νεολαία τις βάσεις της γνώσης, να τους δώσει την ικανότητα να επεξεργάζονται μόνοι τους κομμουνιστικές απόψεις, πρέπει να τους κάνει μορφωμένους ανθρώπους. Το σχολειό πρέπει στο διάστημα που οι άνθρωποι σπουδάζουν σ’ αυτό να τους κάνει μαχητές του αγώνα για την απελευθέρωση από τους εκμεταλλευτές.

Η Ενωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας μόνο τότε θα δικαιώσει τ’ όνομά της ότι είναι ένωση της κομμουνιστικής νέας γενιάς, όταν θα συνδέει το κάθε βήμα στη μάθηση, στη διαπαιδαγώγηση, στη μόρφωσή της με τη συμμετοχή της στον κοινό αγώνα όλων των εργαζομένων ενάντια στους εκμεταλλευτές. Γιατί ξέρετε πολύ καλά ότι όσο η Ρωσία θα ‘ναι η μοναδική εργατική δημοκρατία, ενώ σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο θα υπάρχει το παλιό αστικό καθεστώς, θα ‘μαστε πιο αδύνατοι απ’ αυτούς και κάθε φορά θα μας απειλεί μια νέα επίθεση. Ξέρετε επίσης πολύ καλά ότι μόνο αν μάθουμε να είμαστε συσπειρωμένοι και ομόφωνοι θα νικήσουμε στον παραπέρα αγώνα και όταν σταθεροποιηθούμε θα γίνουμε πραγματικά ακατανίκητοι.

Ετσι λοιπόν, να είσαι κομμουνιστής σημαίνει να οργανώνεις και να συνενώνεις όλη τη νέα γενιά, να δίνεις το παράδειγμα της διαπαιδαγώγησης και της πειθαρχίας σ’ αυτόν τον αγώνα. Τότε θα μπορέσετε ν’ αρχίσετε και να αποτελειώσετε το οικοδόμημα της κομμουνιστικής κοινωνίας.

Για να το κάνω αυτό πιο καθαρό για όλους, θα σας αναφέρω ένα παράδειγμα. Λεγόμαστε κομμουνιστές.

Τι είναι ο κομμουνιστής ;

Κομμουνιστής είναι λέξη λατινική. Η λέξη κομμουνιστής βγαίνει από τη λέξη κοινός. Κομμουνιστική κοινωνία σημαίνει ότι όλα είναι κοινά: η γη, οι φάμπρικες, η κοινή εργασία. Να τι είναι ο κομμουνισμός.

Μπορεί άραγε η δουλειά να είναι κοινή αν ο καθένας έχει το νοικοκυριό του σε χωριστό κομμάτι γης; Δε μπορείς να δημιουργήσεις μονομιάς την κοινή εργασία. Δεν πέφτει από τον ουρανό. Πρέπει να την κερδίσεις με τη δουλειά, να την αποχτήσεις με βάσανα, να τη δημιουργήσεις. Και δημιουργιέται στην πορεία του αγώνα. Εδώ τα παλιά βιβλία είναι άχρηστα, κανένας δε θα πίστευε στα βιβλία. Εδώ χρειάζεται η προσωπική πείρα της ζωής.

Οταν ο Κολτσάκ και ο Ντενίκιν προχωρούσαν από τη Σιβηρία και από το Νότο, οι αγρότες ήταν με το μέρος τους. Ο μπολσεβικισμός δεν τους άρεσε γιατί οι μπολσεβίκοι παίρνουν το σιτάρι με σταθερή τιμή. Οταν όμως οι αγρότες δοκίμασαν στη Σιβηρία και στην Ουκρανία την εξουσία του Κολτσάκ και του Ντενίκιν, κατάλαβαν ότι για τον αγρότη δεν υπάρχει άλλη εκλογή: ή πρέπει να πάει με τον κεφαλαιοκράτη και να υποδουλωθεί στον τσιφλικά, ή να ακολουθήσει τον εργάτη, που είναι αλήθεια, δεν υπόσχεται λαγούς με πετραχήλια, απαιτεί από σένα σιδερένια πειθαρχία και σταθερότητα στο σκληρό αγώνα, αλλά και σε βγάζει από τη σκλαβιά των κεφαλαιοκρατών και των τσιφλικάδων.

Οταν ακόμα και οι καθυστερημένοι αγρότες το κατάλαβαν και το είδαν αυτό με την ίδια τους την πείρα, τότε έγιναν συνειδητοί, δοκιμασμένοι σε σκληρό σχολειό οπαδοί του κομμουνισμού. Αυτήν ακριβώς την πείρα πρέπει να βάλει σα βάση σ’ όλη τη δράση της η Ενωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας.

Να συνδέουμε αδιάσπαστα το κάθε βήμα της δουλειάς στο σχολείο, με τον αγώνα όλων των εργαζομένων ενάντια στους εκμεταλλευτές.

Απάντησα στο ερώτημα τι πρέπει να μάθουμε, τι πρέπει να πάρουμε από το παλιό σχολειό και την παλιά επιστήμη, θα προσπαθήσω ν’ απαντήσω και στο ερώτημα πώς πρέπει να τα μαθαίνουμε όλα αυτά: μόνο συνδέοντας αδιάσπαστα το κάθε βήμα της δουλειάς στο σχολείο, το κάθε βήμα στη διαπαιδαγώγηση, στη μόρφωση και στη μελέτη με τον αγώνα όλων των εργαζομένων ενάντια στους εκμεταλλευτές.

Με μερικά παραδείγματα παρμένα από την πείρα της δουλειάς της μιας ή της άλλης οργάνωσης της νεολαίας θα σας δείξω παραστατικά πώς πρέπει να γίνεται η κομμουνιστική αυτή διαπαιδαγώγηση.

Ολοι μιλάνε για την εξάλειψη του αναλφαβητισμού. Ξέρετε ότι σε μια χώρα αναλφάβητη δεν μπορεί να χτιστεί η κομμουνιστική κοινωνία. Δε φτάνει να διατάξει η Σοβιετική εξουσία, ή να δώσει το κόμμα ένα καθορισμένο σύνθημα, ή να ριχτεί ένα ορισμένο μέρος από τα καλύτερα στελέχη σ’ αυτή τη δουλειά. Για να γίνει αυτό πρέπει η ίδια η νέα γενιά να καταπιαστεί με το έργο αυτό.

Ο κομμουνισμός συνίσταται στο να πει η νεολαία, οι νέοι και οι νέες που ανήκουν στην Ενωση της νεολαίας: αυτό είναι δική μας υπόθεση, θα μαζευτούμε και θα πάμε στο χωριό για να εξαλείψουμε τον αναλφαβητισμό, για να μην υπάρχουν αγράμματοι μέσα στη νέα μας γενιά, θα επιδιώξουμε να αφιερωθεί σ’ αυτό το έργο η πρωτοβουλία της νέας γενιάς.

Ξέρετε ότι δεν είναι δυνατό να μετατρέψουμε γρήγορα τη Ρωσία από καθυστερημένη και αγράμματη σε χώρα γραμματισμένη. Αν όμως μ’ αυτό το έργο καταπιαστεί η Ενωση της νεολαίας, αν όλη η νεολαία δουλέψει προς όφελος όλων, τότε αυτή η Ενωση που συνενώνει 400.000 νέους και νέες θα έχει το δικαίωμα να ονομάζεται Ενωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας. Το καθήκον της Ενωσης είναι ακόμα, αφομοιώνοντας τούτες ή εκείνες τις γνώσεις, να βοηθήσει τη νεολαία που δεν μπορεί να γλιτώσει μόνη της από το σκοτάδι της αγραμματοσύνης.

Να είσαι μέλος της Ενωσης της νεολαίας σημαίνει να ενεργείς έτσι που να προσφέρεις όλη τη δουλειά σου, όλη τη δύναμή σου στην κοινή υπόθεση. Να σε τι συνίσταται η κομμουνιστική διαπαιδαγώγηση. Μόνο μέσα σε μια τέτοια δουλειά μετατρέπεται ο νέος ή η νέα σε πραγματικό κομμουνιστή. Μόνο στην περίπτωση που θα μπορέσουν μ’ αυτή τη δουλειά να έχουν πραχτικές επιτυχίες, θα γίνουν και κομμουνιστές.

Για παράδειγμα, πάρτε τη δουλειά στους λαχανόκηπους στα περίχωρα των πόλεων. Αυτό είναι ένα απ’ τα καθήκοντα της Ενωσης της Κομμουνιστικής Νεολαίας. Ο λαός πεινά, στις φάμπρικες και στα εργοστάσια έχουμε λιμό. Για να σωθούμε από το λιμό, πρέπει να αναπτύξουμε τους λαχανόκηπους, η γεωργία όμως γίνεται με τον πιο παλιά τρόπο.

Πρέπει, λοιπόν, τα πιο συνειδητά στοιχεία να καταπιαστούν μ’ αυτή τη δουλειά. Και τότε θα δείτε ότι οι λαχανόκηποι θα πληθαίνουν, η έκτασή τους θ’ αυξηθεί, τ’ αποτελέσματα θα καλυτερέψουν. Στη δουλειά αυτή πρέπει να πάρει δραστήριο μέρος η Ενωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας. Κάθε ένωση ή κάθε πυρήνας της Ενωσης πρέπει να θεωρούν αυτό το έργο δικό τους.

Η Ενωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας πρέπει να είναι μια ομάδα κρούσης, που σε κάθε δουλειά προσφέρει τη βοήθειά της, εκδηλώνει την πρωτοβουλία της. Η Ενωση πρέπει να είναι τέτοια που κάθε εργάτης να βλέπει μέσα σ’ αυτήν ανθρώπους, που η διδασκαλία τους πιθανόν να του είναι ακατανόητη, που στη διδασκαλία τους ίσως να μην πιστέψει αμέσως, αλλά η ζωντανή δουλειά τους, η δράση τους θα τον κάνουν να καταλάβει ότι είναι πραγματικά οι άνθρωποι που του δείχνουν το σωστό δρόμο.

Αν η Ενωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας δεν κατορθώσει να οργανώσει έτσι τη δουλειά της σ’ όλους τους τομείς, αυτό σημαίνει ότι παραπλανιέται στον παλιό αστικό δρόμο.

Τη διαπαιδαγώγησή μας πρέπει να τη συνδυάσουμε με τον αγώνα των εργαζομένων ενάντια στους εκμεταλλευτές, για να βοηθήσουμε τους εργαζομένους να λύσουν τα καθήκοντα που πηγάζουν από τη θεωρία του κομμουνισμού.

Τα μέλη της Ενωσης πρέπει να χρησιμοποιούν κάθε ελεύθερη ώρα τους για να βελτιώσουν την καλλιέργεια στους λαχανόκηπους, ή για να οργανώσουν τη μόρφωση της νεολαίας σε κάποια φάμπρικα ή εργοστάσιο κτλ.

Θέλουμε να μετατρέψουμε τη Ρωσία από χώρα φτωχή και κακομοιριασμένη σε χώρα πλούσια. Και πρέπει η Ενωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας να συνδυάσει τη μόρφωσή της, τη μάθησή της και τη διαπαιδαγώγησή της με τη δουλειά των εργατών και των αγροτών, να μην κλειδώνεται στα σχολειά της και να μην περιορίζεται απλώς να διαβάζει κομμουνιστικά βιβλία και μπροσούρες.

Μόνο μέσα στη δουλειά μαζί με τους εργάτες και τους αγρότες μπορεί να γίνει κανείς πραγματικός κομμουνιστής.

Και πρέπει όλοι να δουν ότι ο καθένας που μπαίνει στην Ενωση της νεολαίας είναι γραμματισμένος, μα συνάμα ξέρει και να δουλεύει. Οταν όλοι δουν πώς διώξαμε από το παλιό σχολειό την παλιά μηχανική πειθαρχία και πώς την αντικαταστήσαμε με τη συνειδητή πειθαρχία, πώς ο κάθε νέος πάει και παίρνει μέρος στα κομμουνιστικά Σάββατα και πώς χρησιμοποιεί κάθε κομμάτι γης στα περίχωρα για να βοηθήσει τον πληθυσμό, ο λαός θ’ αρχίσει να μη βλέπει τη δουλειά έτσι όπως την έβλεπε πρωτύτερα.

Το καθήκον της Ενωσης της Κομμουνιστικής Νεολαίας είναι να οργανώνει στο χωριό ή στη συνοικία της τη βοήθεια σε τέτοιες δουλειές – παίρνω ένα μικρό παράδειγμα – σαν την εξασφάλιση της καθαριότητας ή τη διανομή των τροφίμων.

Πώς γινόταν στην παλιά κεφαλαιοκρατική κοινωνία; Ο καθένας δούλευε μόνο για τον εαυτό του και κανένας δεν κοίταζε αν υπάρχουν γέροι ή άρρωστοι ή αν όλο το βάρος του νοικοκυριού έπεφτε στους ώμους της γυναίκας, που γι’ αυτό ήταν πνιγμένη και υποδουλωμένη. Ποιος πρέπει να παλέψει ενάντια σ’ αυτό; Οι Ενώσεις της νεολαίας, που πρέπει να πουν: εμείς θα τ’ αλλάξουμε αυτά, θα οργανώσουμε τμήματα από νέους, που θα βοηθούν στην εξασφάλιση της καθαριότητας ή στη διανομή των τροφίμων, γυρίζοντας συστηματικά από σπίτι σε σπίτι, θα οργανώσουμε τμήματα που θα δρουν οργανωμένα προς όφελος όλης της κοινωνίας, κατανέμοντας σωστά τις δυνάμεις και δείχνοντας ότι η εργασία πρέπει να είναι οργανωμένη εργασία.

Η γενιά που την αντιπροσωπεύουν όσοι είναι τώρα περίπου 50 χρόνων δεν μπορεί να υπολογίζει ότι θα δει την κομμουνιστική κοινωνία. Ως τότε η γενιά αυτή θα σβήσει.

Η γενιά όμως που τώρα είναι περίπου 15 χρόνων θα δει την κομμουνιστική κοινωνία και θα χτίσει η ίδια αυτήν την κοινωνία.

Και πρέπει να ξέρει ότι όλος ο σκοπός της ζωής της είναι η οικοδόμηση αυτής της κοινωνίας.

Στην παλιά κοινωνία κάθε οικογένεια δούλευε χωριστά και κανένας δεν συνένωνε την εργασία τους, εκτός από τους τσιφλικάδες και τους καπιταλιστές, που καταπίεζαν τη μάζα του λαού. Εμείς πρέπει κάθε δουλειά, όσο και αν είναι βρώμικη και δύσκολη, να την οργανώνουμε έτσι που ο κάθε εργάτης και αγρότης να μπορεί να λέει: εγώ είμαι ένα κομμάτι από τη μεγάλη στρατιά των ελεύθερων εργατών και θα μπορέσω να χτίσω ο ίδιος τη ζωή μου χωρίς τους τσιφλικάδες και τους κεφαλαιοκράτες, θα μπορέσω να εγκαθιδρύσω το κομμουνιστικό καθεστώς.

Πρέπει η Ενωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας να διαπαιδαγωγεί όλους τους νέους, από δώδεκα χρόνων, στο πνεύμα της συνειδητής και πειθαρχημένης δουλειάς.

Ετσι μπορούμε να υπολογίζουμε ότι θα λυθούν τα καθήκοντα που μπαίνουν σήμερα μπροστά μας.

Πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι χρειάζονται όχι λιγότερο από 10 χρόνια για τον εξηλεκτρισμό της χώρας, για να μπορέσει να εξυπηρετηθεί η φτωχεμένη χώρα μας σύμφωνα με τις τελευταίες καταχτήσεις της τεχνικής.

Και να, η γενιά που είναι σήμερα 15 χρόνων και που ύστερα από 10-20 χρόνια θα ζει μέσα στην κομμουνιστική κοινωνία, πρέπει όλα τα καθήκοντα της μάθησής της να τα βάζει έτσι που κάθε μέρα σε κάθε χωριό, σε κάθε πόλη, η νεολαία να κάνει πραχτικά τούτο ή εκείνο το καθήκον της κοινής δουλειάς, έστω και το πιο μικρό, έστω και το πιο απλό.

Στο βαθμό που θα γίνεται αυτό σε κάθε χωριό, στο βαθμό που θα αναπτύσσεται η κομμουνιστική άμιλλα, στο βαθμό που η νεολαία θα αποδείχνει ότι ξέρει να συνενώνει τη δουλειά της – στον ίδιο βαθμό θα εξασφαλίζεται και η επιτυχία της κομμουνιστικής οικοδόμησης.

Μόνο βλέποντας το κάθε βήμα μας από την άποψη της επιτυχίας αυτής της οικοδόμησης, μόνο ρωτώντας τον εαυτό μας αν κάναμε το παν για να είμαστε ενωμένοι, συνειδητοί εργαζόμενοι, μόνο μέσα σ’ αυτό το μακρόχρονο προτσές η Ενωση της Κομμουνιστικής Νεολαίας θα συνενώσει το μισό εκατομμύριο μέλη της σε μια στρατιά της εργασίας και θα κερδίσει τη γενική εχτίμηση.

  • Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Πράβντα», φύλλα 221, 222 και 223, στις 5, 6 και 7 του Οκτώβρη 1920.