Ομιλία του Μαλεκ Χοσεΐν Γκιβζάντ, πρέσβη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.

Ακολουθεί η ομιλία του Πρέσβη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, κ. Malek Hossein Givzad, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Ιράν, στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης εναντίον του ιμπεριαλισμού», Δευτέρα, 2 Φεβρ. 2026, Ξενοδοχείο Stanley, ΑΘΗΝΑ.

Στο όνομα του Θεού, του Ελεήμονος του Φιλεύσπλαχνου,

Κυρίες και κύριοι, αξιότιμοι καθηγητές και αναλυτές,

Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μένα να απευθύνομαι σήμερα σε εσάς σε μια χρονική συγκυρία που μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα από τα σημεία καμπής της σύγχρονης ιστορίας του διεθνούς συστήματος.

Στεκόμαστε σήμερα σε μια κρίσιμη ιστορική στιγμή· μια στιγμή κατά την οποία η παγκόσμια τάξη της μεταψυχροπολεμικής περιόδου καταρρέει και ο κόσμος κινείται προς μια νέα, πολυπολική και γεμάτη εντάσεις τάξη. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν αποτελεί έναν περιφερειακό δρώντα, αλλά έναν από τους βασικούς πυρήνες αυτών των εξελίξεων.

Τα πρόσφατα γεγονότα στο Ιράν και στην περιοχή, καθώς και η εντεινόμενη στρατιωτική παρουσία και κινητικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών γύρω από τα σύνορα του Ιράν, καταδεικνύουν ότι το ιρανικό ζήτημα δεν είναι απλώς ένα εσωτερικό ή περιφερειακό θέμα· αλλά μέρος μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης για τη διαμόρφωση της μελλοντικής παγκόσμιας τάξης.

Η παλαιά παγκόσμια τάξη, η οποία στηριζόταν στην πολιτική, οικονομική και στρατιωτική κυριαρχία λίγων περιορισμένων δυνάμεων – ιδίως των Ηνωμένων Πολιτειών – βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις. Οι διαδοχικές αποτυχίες των στρατιωτικών εγχειρημάτων των ΗΠΑ στη Δυτική Ασία, η υποχώρηση της ήπιας ισχύος τους, οι εσωτερικές κρίσεις στις δυτικές κοινωνίες και η ανάδυση ανεξάρτητων δυνάμεων στην Ασία, στη Λατινική Αμερική και ακόμη και στην Αφρική, αποτελούν όλα ενδείξεις του τέλους μιας εποχής.

Σε τέτοιες συνθήκες, το Ιράν, ως ανεξάρτητη χώρα με ιδιαίτερη πολιτισμική και ιδεολογική ταυτότητα, υπήρξε πάντοτε σοβαρό εμπόδιο στην υλοποίηση της μονοπολικής τάξης. Για τον λόγο αυτό, οι οικονομικές πιέσεις, ο πόλεμος των μέσων ενημέρωσης, οι ψυχολογικές επιχειρήσεις, οι παράνομες κυρώσεις και πλέον οι ανοιχτές στρατιωτικές απειλές, μπορούν όλες να αναλυθούν στο ίδιο πλαίσιο: την εξαναγκαστική υποταγή του Ιράν ή την αποσταθεροποίησή του, με σκοπό την εξουδετέρωση ενός ανεξάρτητου δρώντος υποκειμένου από τις παγκόσμιες εξισώσεις.

Η ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων και η επίδειξη ισχύος των ΗΠΑ στην περιοχή δεν πηγάζουν από πραγματική δύναμη, αλλά κυρίως αποτελούν ένδειξη ανησυχίας και αδιεξόδου. Η ιστορία έχει δείξει ότι όταν μια δύναμη σε παρακμή προσφεύγει σε στρατιωτικά μέσα, στην πραγματικότητα επιχειρεί να αποκρύψει τις στρατηγικές της αποτυχίες. Η στρατιωτική επιθετικότητα είναι η γλώσσα των δυνάμεων που πεθαίνουν, όχι εκείνων που γεννιούνται.

Από την άλλη πλευρά, το Ιράν σήμερα δεν είναι απλώς μια χώρα υπό πίεση. αλλά αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου μετώπου αντίστασης απέναντι στην ηγεμονία. Οι διαρκώς αυξανόμενοι δεσμοί του Ιράν με αναδυόμενες δυνάμεις, η ενεργός συμμετοχή του στις περιφερειακές εξελίξεις και η αντίστασή του στις υπερβολικές απαιτήσεις, έχουν μετατρέψει το Ιράν σε έναν από τους πυλώνες της νέας παγκόσμιας τάξης· μιας τάξης που διαμορφώνεται στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού, της ανεξαρτησίας των εθνών και της ισορροπίας ισχύος.

Βεβαίως, πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: οι εσωτερικές προκλήσεις, τα οικονομικά προβλήματα, η πίεση στον λαό και τα κοινωνικά ρήγματα είναι αδιαμφισβήτητες πραγματικότητες. Οι εχθροί του Ιράν εστιάζουν ακριβώς σε αυτά τα σημεία προκειμένου να αποδυναμώσουν εκ των έσω την εθνική συνοχή. Ωστόσο, η ιστορική εμπειρία του ιρανικού λαού έχει δείξει ότι κάθε φορά που η εξωτερική απειλή καθίσταται σοβαρή, ο λαός αυτός κατορθώνει να παραμερίσει τις διαφορές του και να υπερασπιστεί την ίδια του την ύπαρξη και ανεξαρτησία.

Η νέα παγκόσμια τάξη δεν γεννιέται χωρίς κόστος. Αυτή η ιστορική μετάβαση συνοδεύεται από κρίσεις, εντάσεις και ακόμη και πολέμους. Το βασικό ερώτημα είναι: το Ιράν θα είναι θεατής αυτής της μετάβασης ή δρων παράγων;

Η απάντηση είναι σαφής. Το Ιράν, είτε το επιθυμεί είτε όχι, βρίσκεται σήμερα στον πυρήνα αυτών των εξελίξεων και δεν έχει άλλη επιλογή από την ενίσχυση της εθνικής ισχύος, της κοινωνικής συνοχής και της διπλωματικής ευφυΐας.

Για να κατανοήσουμε σωστά τη θέση του Ιράν στις τρέχουσες παγκόσμιες εξελίξεις, πρέπει ταυτόχρονα να λάβουμε υπόψη τρία επίπεδα: τις εσωτερικές εξελίξεις, τον πόλεμο των αφηγήσεων και την πραγματική ισορροπία ισχύος στο διεθνές σύστημα. Η αποσύνδεση αυτών των επιπέδων αποτελεί το ίδιο σφάλμα που επαναλαμβάνεται σκόπιμα στις κυρίαρχες δυτικές αναλύσεις.

Τον προηγούμενο μήνα, οι περιορισμένες κοινωνικές διαδηλώσεις και αναταραχές στο Ιράν παρουσιάστηκαν σε επίπεδο πολύ υψηλότερο από την αντικειμενική τους πραγματικότητα. Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης και οι επίσημοι κύκλοι δεν τα παρουσίασαν ως «κοινωνική διαμαρτυρία», αλλά ως ένδειξη «επικείμενης κατάρρευσης του πολιτικού συστήματος του Ιράν». Από επιστημονικής απόψεως, αυτός ο ισχυρισμός στηρίζεται σε αρκετά προφανή σφάλματα: Πρώτον, τη σκόπιμη σύγχυση μεταξύ διαμαρτυρίας και δομικής κρίσης. Στην πολιτική επιστήμη, η κοινωνική διαμαρτυρία αποτελεί ένδειξη ζωντανής κοινωνίας, όχι ένδειξη κατάρρευσης. Κρίση νομιμοποίησης υφίσταται όταν τα θεσμικά όργανα διακυβέρνησης παραλύουν, η εδαφική συνοχή διαταράσσεται και διαμορφώνεται μια συνεκτική εναλλακτική πολιτική. Κανένας από αυτούς τους δείκτες δεν έχει εκπληρωθεί στο Ιράν. Δεύτερον, την αγνόηση των αντικειμενικών δεδομένων της ιρανικής κοινωνίας.

Η ιρανική κοινωνία είναι πολυφωνική, κριτική και απαιτητική, αλλά αυτό δεν σημαίνει ρήξη με την εθνική ταυτότητα ή αποδοχή ξένης παρέμβασης. Αντιθέτως, ένα από τα διαρκή χαρακτηριστικά της ιρανικής κοινωνίας είναι η σαφής διάκριση μεταξύ «εσωτερικής κριτικής» και «εξωτερικού εχθρού».

Τρίτον, τον άμεσο ρόλο των ξένων δρώντων στην όξυνση των αναταραχών. Ο πρωτοφανής όγκος μιντιακής, οικονομικής και πολιτικής στήριξης από δυτικά κράτη, καθώς και η άμεση παρουσία παραγόντων της Μοσάντ και της CIA, κατέδειξαν ότι το ζήτημα δεν είναι απλώς «ανησυχία για τα ανθρώπινα δικαιώματα», αλλά μέρος ενός σχεδίου σύνθετης πίεσης. Κατά συνέπεια, χαρακτηρισμοί όπως «κοινωνική επανάσταση», «γενικευμένη εξέγερση» ή «τέλος της νομιμοποίησης του καθεστώτος» δεν αποτελούν επιστημονική ανάλυση, αλλά εργαλεία γνωστικού πολέμου κατά του Ιράν.

Ο πόλεμος των αφηγήσεων· συμπλήρωμα της στρατιωτικής πίεσης

Η ταυτόχρονη μεγέθυνση των εσωτερικών διαμαρτυριών και η ενίσχυση των στρατιωτικών απειλών των ΗΠΑ δεν είναι τυχαία. Στις σύγχρονες θεωρίες πολέμου, και ιδίως στην έννοια του Υβριδικού Πολέμου (Hybrid Warfare), η μιντιακή αφήγηση παίζει ρόλο προετοιμασίας της κοινής γνώμης για πίεση ή ακόμη και στρατιωτική δράση.

Στην περίπτωση του Ιράν, η παρουσίαση των διαμαρτυριών ως «επανάσταση» ή «τελική εξέγερση» αποτελεί σαφές παράδειγμα μηχανικής χειραγώγησης για τη διαμόρφωση προκατειλημμένης αντίληψης. Ο στόχος είναι σαφής: να καλλιεργηθεί η αντίληψη ότι «το Ιράν έχει αποδυναμωθεί και τώρα είναι η στιγμή για την άσκηση της τελικής πίεσης». Όμως αυτή η αφήγηση δεν συμβαδίζει με τις πραγματικότητες επί του πεδίου και ως προς τη στρατηγική.

Οι δυνατότητες του Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ: από το σύνθημα στη στρατηγική πραγματικότητα.

 Η συζήτηση για την ικανότητα του Ιράν να νικήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ δεν πρέπει να είναι συναισθηματική. Το ζήτημα αφορά πρωτίστως τη στρατηγική αποτυχία και όχι μια κλασική συμμετρική αναμέτρηση.

Από στρατηγική άποψη, οι ΗΠΑ θεωρούνται νικήτριες μόνο εάν:

• το κόστος της σύγκρουσης είναι ελέγξιμο,
• οι πολιτικοί στόχοι είναι σαφείς και επιτεύξιμοι και
• οι περιφερειακές συνέπειες μπορούν να περιοριστούν.

Στην περίπτωση του Ιράν, καμία από αυτές τις προϋποθέσεις δεν ισχύει.

Πρώτον, η πολυεπίπεδη αποτρεπτική ικανότητα του Ιράν.

Το Ιράν έχει επενδύσει στη δημιουργία ασύμμετρης αποτροπής, στρατηγικού βάθους και περιφερειακών δικτύων, γεγονός που μετατρέπει κάθε σύγκρουση σε περιφερειακή κρίση.

Δεύτερον, η αδυναμία των ΗΠΑ να ορίσουν τη «νίκη».

Από το Αφγανιστάν έως το Ιράκ, οι ΗΠΑ δεν κατόρθωσαν να επιτύχουν ούτε μια σταθερή πολιτική νίκη. Στην περίπτωση του Ιράν, ο ορισμός της νίκης είναι ουσιαστικά αδύνατος.

Τρίτον, τα απρόβλεπτα περιφερειακά και παγκόσμια κόστη.

Οποιαδήποτε στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν θα απειλούσε σοβαρά την ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.

Κατά συνέπεια, όταν μιλούμε για «ήττα των ΗΠΑ», εννοούμε τη δομική αδυναμία τους να επιβάλουν την πολιτική τους βούληση.

Το Ιράν και η νέα παγκόσμια τάξη

Το Ιράν σήμερα δεν είναι ένα απλό ζήτημα ασφάλειας, αλλά ένας παράγοντας διαμόρφωσης τάξης.

Ηγεμονική μετάβαση και συμπεριφορά της κυρίαρχης δύναμης

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο έντονης αστάθειας: οι ΗΠΑ δεν μπορούν πλέον να διατηρήσουν την παλαιά τάξη, αλλά δεν είναι ακόμη έτοιμες να αποδεχθούν τη νέα.

Σε αυτό το πλαίσιο, καταφεύγουν σε τρεις πρακτικές:

• ενίσχυση πιέσεων κατά ανεξάρτητων δρώντων,
• αποσταθεροποίηση γειτονικών περιοχών και
• απειλή ή χρήση βίας για συμβολική αποτροπή.

Η συμπεριφορά των ΗΠΑ έναντι του Ιράν εντάσσεται πλήρως σε αυτό το μοτίβο.

Αυτό που εκτυλίσσεται σήμερα κατά του Ιράν είναι συνδυασμός πολέμου αφηγήσεων, εσωτερικευμένης πίεσης και στρατιωτικής απειλής.

Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η διαδικασία αποτελεί περισσότερο ένδειξη κρίσης της δυτικής τάξης πραγμάτων παρά απειλή για το μέλλον του Ιράν.

Το Ιράν, παρ’ όλες τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει, δεν βρίσκεται στο χείλος της κατάρρευσης, αλλά στον πυρήνα μιας ιστορικής μετάβασης.

Εν κατακλείδει πρέπει να επισημάνουμε:

Το Ιράν σήμερα βρίσκεται ενώπιον μιας ιστορικής επιλογής· μεταξύ αδράνειας και ενεργού ρόλου, μεταξύ φόβου και ιστορικής αυτοπεποίθησης. Το μέλλον ανήκει στα έθνη που στις κρίσιμες στιγμές επιλέγουν την αντίσταση αντί της υποταγής. Το Ιράν μπορεί και πρέπει να είναι ένας από τους αρχιτέκτονες της νέας παγκόσμιας τάξης, όχι το θύμα της.

Ειρήνη υμίν και έλεος Θεού.